Kev Kawm Txog Kev Hloov Pauv Hauv Zej Zog thiab Kev Hloov Pauv Kab Lis Kev Cai
Kev hloov pauv hauv zej zog thiab kev hloov pauv kab lis kev cai yog ob lub tswv yim uas muaj nyob tas li hauv tib neeg lub neej. Tsis muaj lub zej zog twg uas tsis hloov pauv tiag tiag; txhua lub zej zog muaj kev hloov pauv ntawm cov nqi, hloov kev sib raug zoo hauv zej zog, thiab hloov kho txoj kev ua neej raws sijhawm. Kev kawm txog tib neeg, ua ib qho kev tshawb fawb uas kawm txog tib neeg hauv lawv cov zej zog thiab kab lis kev cai, ua lub luag haujlwm tseem ceeb hauv kev piav qhia txog kev hloov pauv tshwm sim li cas, vim li cas nws tshwm sim, thiab nws cov kev cuam tshuam li cas rau cov tib neeg thiab cov pab pawg. Los ntawm kev siv txoj hauv kev holistic - xav txog kev lag luam, kev nom kev tswv, kev ntseeg, thev naus laus zis, ib puag ncig, thiab keeb kwm - kev kawm txog tib neeg pab peb nkag siab txog kev hloov pauv tsis yog "kev nce qib" lossis "kev poob qis," tab sis ua ib qho txheej txheem nyuaj uas cuam tshuam nrog kev sib tham txog lub ntsiab lus thiab lub hwj chim.
Nkag siab txog kev hloov pauv hauv zej zog thiab kev hloov pauv kab lis kev cai
Kev hloov pauv hauv zej zog hais txog kev hloov pauv hauv cov qauv thiab cov qauv ntawm kev sib raug zoo hauv zej zog, xws li kev hloov pauv hauv tsev neeg, kev faib ua haujlwm, kev faib ua pawg hauv zej zog, cov tsev kawm ntawv, lossis cov koom haum nom tswv. Lub caij no, kev hloov pauv kab lis kev cai tsom mus rau kev hloov pauv hauv cov txheej txheem ntawm lub ntsiab lus: tus nqi, tus qauv, cov cim, lus, kev paub hauv zos, kev coj ua kab lis kev cai, thiab kev sib koom ua ke. Ob qho tib si sib txuas: kev hloov pauv thev naus laus zis tuaj yeem hloov pauv cov qauv ntawm kev sib raug zoo hauv zej zog; tab sis tib lub sijhawm, kev hloov pauv hauv lub ntsiab lus thiab tus nqi tuaj yeem txiav txim siab tias thev naus laus zis ntawd raug lees txais lossis tsis lees txais.
Los ntawm kev xav txog tib neeg, kab lis kev cai tsis yog tsuas yog ib qho cuab yeej cuab tam ntawm cov poj koob yawm txwv uas yuav tsum tau khaws cia yam tsis muaj kev thuam, tab sis yog ib yam dab tsi uas muaj sia nyob thiab rov tsim dua tas li. Cov kab lis kev cai muaj sia nyob vim tias lawv raug txhais dua tas li kom tau raws li qhov xav tau ntawm lub sijhawm. Ntawm qhov tod tes, yam uas zoo li "tshiab" feem ntau raug hloov kho rau cov laj thawj hauv zos, ua rau muaj cov qauv kab lis kev cai sib txawv, es tsis yog tsuas yog theej los ntawm txawv teb chaws.
Lub moj khaum Anthropological hauv kev hloov pauv kev nyeem ntawv
Kev kawm txog tib neeg muaj ntau txoj hauv kev los nkag siab txog kev hloov pauv. Ua ntej, txoj hauv kev ua haujlwm pom lub zej zog ua ib lub cev uas muaj feem sib txuas. Kev hloov pauv hauv ib qho - piv txwv li, kev lag luam - yuav cuam tshuam rau lwm yam, xws li tsev neeg lossis kev ua koob tsheej. Qhov thib ob, txoj hauv kev tsis sib haum xeeb qhia tias kev hloov pauv feem ntau tshwm sim los ntawm kev tsis sib luag thiab kev tawm tsam rau cov peev txheej. Los ntawm qhov kev xav no, kev hloov pauv kab lis kev cai tsis yog qhov nruab nrab, vim tias cov txiaj ntsig ntawm cov pab pawg tseem ceeb tuaj yeem hloov pauv kev coj ntawm kev hloov pauv los ntawm kev kawm, xov xwm, thiab txoj cai. Qhov thib peb, txoj hauv kev txhais lus qhia tias kab lis kev cai yog "lub vev xaib ntawm lub ntsiab lus" uas tib neeg tau tsim. Kev hloov pauv yog nkag siab los ntawm tib neeg txhais cov kev paub tshiab li cas, sau lub npe tiag tiag, thiab tsim cov cim.
Tsis tas li ntawd xwb, kev kawm txog tib neeg niaj hnub no kuj tsim cov kev xav txog kev lag luam thoob ntiaj teb thiab kev hla teb chaws. Nrog rau kev txav mus los sai ntawm tib neeg, khoom, thiab cov ntaub ntawv, kev hloov pauv tsis yog tsuas yog tshwm sim hauv zej zog xwb tab sis kuj cuam tshuam los ntawm cov tes hauj lwm thoob ntiaj teb: kev tsiv teb tsaws chaw, kev ncig tebchaws, cov platform digital, kev lag luam kab lis kev cai, thiab cov cai tswjfwm kev lag luam thoob ntiaj teb. Yog li ntawd, cov ciam teb ntawm lub zos thiab thoob ntiaj teb tab tom dhau los ua kua ntau dua.
Cov yam tseem ceeb uas ua rau muaj kev hloov pauv: los ntawm thev naus laus zis mus rau ib puag ncig
Muaj ntau yam ua rau muaj kev hloov pauv hauv zej zog thiab kev hloov pauv kab lis kev cai. Kev siv thev naus laus zis yog tus tsav tsheb tseem ceeb. Piv txwv li, kev tshwm sim ntawm cov xov tooj ntse, internet, thiab kev tshaj xov xwm hauv zej zog tau hloov pauv txoj kev uas tib neeg sib txuas lus, ua haujlwm, muag khoom, thiab txawm tias tsim kev sib raug zoo ntawm kev xav. Cov kab lig kev cai hais lus tuaj yeem sau tseg hauv video, tab sis lawv kuj muaj kev pheej hmoo raug yooj yim rau cov ntsiab lus kis thoob plaws. Kev lag luam, kev lag luam thiab kev lag luam ua lag luam tuaj yeem hloov cov qauv tsim khoom raws li kev noj nyob mus rau kev lag luam, cuam tshuam rau kev faib ua haujlwm ntawm poj niam txiv neej thiab hloov pauv lub suab ntawm lub neej.
Cov yam tseem ceeb ntawm kev nom kev tswv kuj tseem muaj lub luag haujlwm, tshwj xeeb tshaj yog los ntawm cov cai ntawm lub xeev: kev npaj chaw, cov kev pab cuam kev txhim kho, cov cai kev kawm, thiab kev lees paub cov neeg hauv pawg neeg. Cov cai tuaj yeem txhawb nqa ib hom kab lis kev cai ua "official" thaum tso lwm yam kev coj ua tseg. Ib yam li ntawd, kev ntseeg thiab kev txav mus los ntawm kev ntseeg tuaj yeem tsav kev hloov pauv hauv cov nqi, xws li cov cai hnav khaub ncaws, kev coj noj coj ua hauv zej zog, thiab txawm tias kev coj ua kab lis kev cai.
Tej yam tseem ceeb ntawm ecology kuj tseem ceeb ib yam nkaus. Kev hloov pauv huab cua, kev puas tsuaj loj heev, kev puas tsuaj ntawm ib puag ncig, lossis kev puas tsuaj ntawm cov khoom siv ntuj tsim tuaj yeem hloov pauv kev ua neej nyob thiab yuam kom cov zej zog hloov kho. Piv txwv li, cov zej zog ntug dej hiav txwv uas raug kev puas tsuaj los ntawm kev puas tsuaj yuav ntsib kev tsiv teb tsaws chaw, thaum kawg hloov pauv tsev neeg lub koom haum, kev muaj av, thiab lawv tus kheej ua "cov neeg ntug dej hiav txwv."
Cov txheej txheem ntawm kev hloov pauv kab lis kev cai: kev sib kis, kev sib sau ua ke, thiab kev sib xyaw ua ke
Kev kawm txog tib neeg siv ntau lub tswv yim los piav qhia txog cov txheej txheem ntawm kev hloov pauv. Kev sib kis yog kev sib kis ntawm cov ntsiab lus kab lis kev cai los ntawm ib pawg mus rau lwm pawg, xws li zaub mov, suab paj nruag, lossis cov qauv zam. Kev sib koom ua ke yog hais txog kev sib ntsib kab lis kev cai uas muaj zog thiab ruaj khov uas ua rau muaj kev cuam tshuam sib pab; feem ntau, cov ntsiab lus tshiab raug hloov kho, tsis yog hloov pauv xwb. Kev sib koom ua ke piav qhia txog cov txheej txheem kev sib koom ua ke ntau dua, qhov twg kev sib txawv ntawm kab lis kev cai sib koom ua ke, txo qis cov cim qub.
Txawm li cas los xij, ntau tus kws tshawb fawb txog tib neeg hais txog kev sib xyaw ua ke: kev coj noj coj ua niaj hnub no feem ntau yog kev sib xyaw ua ke. Piv txwv li, cov kev ua koob tsheej ib txwm muaj tam sim no siv cov lus hais niaj hnub thiab raug tshaj tawm nyob rau hauv social media. Rau qee tus, qhov no suav tias yog "tsis dawb huv," tab sis rau lwm tus, nws yog ib txoj hauv kev los ua kom cov kab lig kev cai tseem ceeb thiab nkag tau rau cov tub ntxhais hluas.
Kev cuam tshuam ntawm kev hloov pauv: ntawm cov cib fim thiab kev ntxhov siab
Kev hloov pauv hauv zej zog tsis yog ib txwm txais tos zoo. Kev hloov pauv kab lis kev cai feem ntau tsim kev kub ntxhov ntawm ntau tiam neeg: cov neeg laus pom kev hloov pauv ua kev hem thawj rau cov txiaj ntsig, thaum cov neeg hluas pom nws ua qhov chaw rau kev hais tawm thiab lub cib fim. Hauv cov zej zog hauv nroog, kev sib koom siab hauv zej zog tuaj yeem qaug zog thaum lub neej dhau los ua tus kheej ntau dua. Txawm li cas los xij, tib lub sijhawm, cov qauv tshiab ntawm kev sib koom siab tshwm sim raws li cov zej zog ntawm kev nyiam, kev ua haujlwm, lossis kev sib txuas lus digital.
Kev hloov pauv kuj tseem tuaj yeem ua rau muaj kev tsis sib luag ntau ntxiv. Kev nkag mus rau kev kawm, thev naus laus zis, thiab peev txheej kev lag luam tsis sib luag txhais tau tias qee pawg neeg hloov kho sai dua, thaum lwm tus poob qis. Kev kawm txog tib neeg qhia tau tias kev tsis txhim kho tsis yog tsuas yog teeb meem ntawm "kev tub nkeeg" lossis "tsis muaj peev xwm," tab sis yog teeb meem ntawm cov qauv: leej twg yog tus tswv cov peev txheej, leej twg muaj lub hwj chim los tsim txoj cai, thiab leej twg lub suab tau hnov.
Muaj tej lub sij hawm, kev hloov pauv ua rau muaj kev tawm tsam: kev tawm tsam kom khaws cov lus hauv cheeb tsam, kev tawm tsam kev khawb av, kev thuam ntawm kev ncig tebchaws coob coob, lossis kev thov kom lees paub cov cai ntawm cov neeg ib txwm muaj. Qhov kev tawm tsam no tsis yog ib txwm tawm tsam niaj hnub, tab sis yog kev siv zog los sib tham txog kev coj ntawm kev hloov pauv kom nws tsis ua rau lub zej zog puas tsuaj.
Cov txheej txheem Anthropological: saib xyuas kev hloov pauv ze
Lub zog ntawm kev kawm txog tib neeg yog nyob rau hauv txoj kev tshawb fawb txog haiv neeg - kev tshawb fawb hauv thaj chaw siv kev soj ntsuam los ntawm cov neeg koom nrog, kev xam phaj tob tob, thiab kev koom tes ncaj qha rau hauv lub neej txhua hnub ntawm cov zej zog uas tau kawm. Ua li no, cov kws tshawb fawb txog tib neeg sau tsis yog "dab tsi hloov pauv" xwb tab sis kuj sau txog tib neeg li cas txog kev hloov pauv ntawd: lawv txoj kev xav, kev ntxhov siab, kev cia siab, thiab cov tswv yim daws teeb meem.
Kev kawm txog tib neeg kuj siv keeb kwm hais lus, kev tshawb nrhiav cov ntaub ntawv khaws cia, thiab ntau txoj hauv kev los nrhiav cov tes hauj lwm ntawm kev hloov pauv thoob plaws thaj chaw - piv txwv li, kawm txog cov neeg tsiv teb tsaws chaw los ntawm thaj chaw deb nroog mus rau hauv nroog thiab saib seb lawv tswj hwm cov kab lig kev cai li cas, tsim cov zej zog tsiv teb tsaws chaw, thiab xa cov kev cuam tshuam rov qab los tsev los ntawm nyiaj txiag, kev ua neej, lossis cov tswv yim tshiab.
Xaus
Kev kawm txog kev hloov pauv hauv zej zog thiab kev hloov pauv kab lis kev cai qhia tias kev hloov pauv yog ib feem ntawm tib neeg lub neej uas tsis tuaj yeem sib cais tau. Nws tsis yog ib txoj kev ib txoj kev, tsis yog ib txwm muaj kab ncaj nraim, thiab yuav luag txhua zaus yuav tsum muaj kev sib tham txog lub ntsiab lus thiab kev sib raug zoo ntawm lub hwj chim. Kev kawm txog tib neeg pab peb pom tias cov kab lig kev cai tuaj yeem hloov pauv yam tsis ploj mus, thiab niaj hnub nim no tuaj yeem hloov kho yam tsis tau ua tus qauv. Los ntawm kev nkag siab txog cov txheej txheem ntawm kev hloov pauv tob - los ntawm kev paub dhau los ntawm cov zej zog - peb tuaj yeem tsim cov cai thiab kev xav hauv zej zog uas ncaj ncees dua, muaj kev nkag siab txog kab lis kev cai, thiab txhawb nqa kev ruaj khov ntawm kev sib koom ua neej. Thaum kawg, kev nkag siab txog kev hloov pauv txhais tau tias kev nkag siab txog tib neeg ua neeg uas kawm tas mus li, hloov kho, thiab tsim lub ntsiab lus tshiab hauv lub ntiaj teb uas hloov pauv.