Izinzuzo Zokuzivocavoca Nge-Aerobic Zesistimu Yezinhliziyo

Izinzuzo Zokuzivocavoca Nge-Aerobic Zesistimu Yezinhliziyo

Ezweni lanamuhla elisheshayo, lapho ukwanda kwezindlela zokuphila zokungahlali phansi kanye nemikhuba yokudla okungenampilo kuyanda khona, ukugcina impilo yenhliziyo nemithambo yegazi sekubaluleke kakhulu kunanini ngaphambili. Enye yezindlela eziphumelela kakhulu nezifinyelelekayo zokuqinisekisa impilo yenhliziyo iwukuzivocavoca nge-aerobic. Okwaziwa nangokuthi ukuzivocavoca kwenhliziyo nemithambo yegazi, ukuzivocavoca nge-aerobic kuhlanganisa imisebenzi efana nokuhamba, ukugijima, ukubhukuda, ukugibela ibhayisikili, nokudansa okwenza inhliziyo yakho ishaye futhi igazi lakho lijikeleze. Lesi sihloko sihlola izinzuzo eziningi zokuzivocavoca nge-aerobic ohlelweni lwenhliziyo nemithambo yegazi, siqokomisa indima yaso ebalulekile ekukhuthazeni impilo ende nenempilo.

Ukuthuthukisa Ukusebenza Kahle Kwenhliziyo

Enye yezinzuzo eziyinhloko zokuzivocavoca nge-aerobic ukuthuthuka kokusebenza kahle kwenhliziyo. Inhliziyo iyimisipha, futhi njenganoma yimuphi umsipha emzimbeni, iba namandla ngomsebenzi ojwayelekile. Uma uhlanganyela ekuzivocavoceni nge-aerobic, izinga lokushaya kwenhliziyo yakho liyakhuphuka, futhi inhliziyo yakho kufanele ipompe igazi eliningi ukuze ihlangabezane nezidingo zomoya-mpilo ezandisiwe zemisipha yakho. Ngokuhamba kwesikhathi, lo msebenzi ojwayelekile, owandisiwe uqinisa inhliziyo, uyenze isebenze kahle kakhulu. Inhliziyo enamandla ingapompa igazi eliningi ngokushaya ngakunye, okusho ukuthi akudingeki isebenze kanzima ngesikhathi sokuphumula noma umsebenzi. Lokhu kusebenza kahle kuchaza izinga lokushaya kwenhliziyo eliphansi, okuyisibonakaliso esihle sempilo yenhliziyo nemithambo yegazi.

Ukunciphisa Ukucindezela Kwegazi

Umfutho wegazi ophakeme, noma umfutho wegazi ophakeme, uyisici esikhulu esiyingozi yezifo zenhliziyo, okuhlanganisa ukuhlaselwa yinhliziyo kanye nohlangothi. Ukuzivocavoca nge-aerobic kuye kwabonakala kusiza ukwehlisa umfutho wegazi kubantu abanomfutho wegazi ophakeme kanye nabantu abavamile. Indlela elandela lokhu ihilela ukuthuthukiswa kokusebenza kwe-endothelial, okuthuthukisa ikhono lemithambo yegazi lokukhula. Umsebenzi ojwayelekile we-aerobic uphinde wehlise ukuqina kwezindonga zemithambo yegazi, okukhuthaza ukugeleza kwegazi okungcono kanye nokumelana okuphansi nenhliziyo. Ngokuhamba kwesikhathi, lezi zinguquko ziholela emazingeni aphansi e-systolic kanye ne-diastolic blood pressure, okunciphisa kakhulu ingozi yezehlakalo zenhliziyo.

Ukunciphisa I-Cholesterol Embi Nokwandisa I-Cholesterol Enhle

Amazinga e-cholesterol adlala indima ebalulekile empilweni yenhliziyo nemithambo yegazi. I-cholesterol ye-low-density lipoprotein (LDL), evame ukubizwa ngokuthi i-cholesterol "embi", inegalelo ekwakhekeni kwe-plaque emithanjeni yegazi, okuholela ekushayweni yi-atherosclerosis. I-high-density lipoprotein (HDL) cholesterol, noma i-cholesterol "enhle", isiza ukususa i-LDL cholesterol egazini, iyithuthele esibindini ukuze ikhishwe. Ukuzivocavoca nge-aerobic kuye kwabonakala kunciphisa amazinga e-LDL cholesterol ngenkathi kwandisa amazinga e-HDL cholesterol. Lesi senzo esiphindwe kabili sisiza ukususa ukwakheka kwe-plaque emithanjeni yegazi futhi sivimbele ukwakheka kwe-plaque entsha, okukhuthaza impilo engcono yenhliziyo nemithambo yegazi.

Ukwenza ngcono ukujikeleza kwegazi

Ukuthuthukiswa kokujikeleza kwegazi kungenye inzuzo ephawulekayo yokuzivocavoca nge-aerobic. Uma uhlanganyela emisebenzini ephakamisa izinga lokushaya kwenhliziyo yakho, ukujikeleza kwegazi kwakho kuyathuthuka, kunikeze umoya-mpilo omningi kanye nezakhamzimba ezicutshini zakho. Lokhu kuthuthukiswa kokugeleza kwegazi kusiza nasekususweni kahle kwemikhiqizo engcolile ye-metabolic efana ne-carbon dioxide kanye ne-lactic acid. Ukujikeleza kwegazi okungcono kunciphisa ingozi yokuqhekeka kwegazi, imithambo ye-varicose, kanye nesifo semithambo yegazi eseceleni, izimo ezingaba nemiphumela emibi empilweni yenhliziyo nemithambo yegazi.

Ukuphathwa Kwesisindo Nokunciphisa Izingozi Ezihlobene Nokukhuluphala

Ukukhuluphala ngokweqile kuyisici esiyinhloko esiyingozi yezifo zenhliziyo, okuhlanganisa umfutho wegazi ophakeme, isifo semithambo yenhliziyo, kanye nesifo sohlangothi. Ukuzivocavoca nge-aerobic kuyithuluzi elinamandla lokulawula isisindo, njengoba kusiza ukushisa amakhalori nokunciphisa amafutha emzimbeni. Ngokugcina isisindo esinempilo ngokwenza umsebenzi we-aerobic ojwayelekile, unganciphisa ingozi yakho yokuthola izinkinga zenhliziyo ezihlobene nokukhuluphala. Ngaphezu kwalokho, ukuzivocavoca nge-aerobic kusiza ukuthuthukisa ukuzwela kwe-insulin, kunciphisa ingozi yesifo sikashukela sohlobo 2—isimo esivame ukuhambisana nokukhuluphala futhi sandisa ingozi yezifo zenhliziyo.

Ukunciphisa Ukuvuvukala

Ukuvuvukala okungapheli manje sekuqashelwa njengento ebalulekile ekuthuthukisweni nasekuqhubekeni kwezifo zenhliziyo. Amazinga aphezulu ezimpawu zokuvuvukala njengeprotheni e-C-reactive (CRP) ahlotshaniswa nengozi ephezulu yesifo senhliziyo. Ukuzivocavoca njalo kwe-aerobic kunemiphumela yokulwa nokuvuvukala, okusiza ukunciphisa amazinga alezi zimpawu zokuvuvukala. Ukunciphisa ukuvuvukala kukhuthaza impilo engcono yenhliziyo futhi kunciphisa ingozi yezehlakalo ezimbi zenhliziyo.

Ukuthuthukisa Impilo Yengqondo Nokunciphisa Ukucindezeleka

Nakuba izinzuzo zomzimba zokuzivocavoca nge-aerobic empilweni yenhliziyo nemithambo yegazi zibhalwe kahle, kubalulekile ukungakhohlwa izinzuzo zengqondo. Impilo yengqondo nempilo yenhliziyo nemithambo yegazi kuhlobene kakhulu, ukucindezeleka nokukhathazeka kuyizinto ezibalulekile ezibangela isifo senhliziyo. Ukuzivocavoca nge-aerobic kuyindlela yemvelo yokuqeda ukucindezeleka, ekhuthaza ukukhishwa kwama-endorphin—ama-neurotransmitter aziwa ngokuthi ama-hormone “azizwa kahle”. Ukuzivocavoca njalo nge-aerobic kungasiza ekunciphiseni izimpawu zokukhathazeka nokucindezeleka, kunciphise amazinga okucindezeleka, futhi kuthuthukise isimo sengqondo. Ngokunciphisa lezi zinto ezibangela ukucindezeleka kwengqondo, ukuzivocavoca nge-aerobic ngokungaqondile kunegalelo empilweni engcono yenhliziyo nemithambo yegazi.

Ukuthuthukisa Umsebenzi Wokuphefumula

Ukuzivocavoca nge-aerobic akugcini nje ngokuzuzisa inhliziyo; futhi kuthuthukisa ukusebenza kwamaphaphu. Ukusebenza kahle kokuphefumula okuthuthukisiwe kusho ukumuncwa okungcono komoya-mpilo kanye nokulethwa kwawo emisipheni nasezithweni zomzimba, okuhlanganisa nenhliziyo. Lokhu kufakwa komoya-mpilo okuthuthukisiwe kusekela ukusebenza okungcono kwenhliziyo futhi kunciphisa umthwalo womsebenzi enhliziyweni. Ngokuhamba kwesikhathi, ukusebenza kahle kokuphefumula okuthuthukisiwe kungasiza ekukhuthazeleni okungcono kanye nokuqina komzimba jikelele wenhliziyo.

Ukuqinisa Imithambo Yegazi

Ukuzivocavoca nge-aerobic kunegalelo empilweni nasekuqineni kwemithambo yegazi. Ukuzivocavoca njalo kukhuthaza ukukhiqizwa kwe-nitric oxide, i-molecule esiza imithambo yegazi ukuthi iphumule futhi ivuleke. Lokhu kukhula kwemithambo yegazi kunciphisa ukumelana okufanele inhliziyo impompe kukho, kwehlisa umfutho wegazi futhi kuthuthukise ukugeleza kwegazi. Imithambo yegazi eqinisiwe futhi eguquguqukayo ayithambekeli kakhulu ekulimaleni nasekubunjweni kwama-plaque, kunciphisa ingozi ye-atherosclerosis nezinye izimo zenhliziyo.

Ukunciphisa Ingozi Yezifo Zenhliziyo

Ekugcineni, umphumela ohlangene walezi zinzuzo uyingozi ephansi kakhulu yezifo zenhliziyo. Ukuzivocavoca njalo kwe-aerobic kuye kwabonakala kunciphisa ingozi yokuhlaselwa yinhliziyo, isifo sohlangothi, nezinye izehlakalo zenhliziyo. Kuphinde kuthuthukise amazinga okusinda phakathi kwabantu asebevele bebhekene nesehlakalo senhliziyo. I-American Heart Association itusa okungenani imizuzu eyi-150 yokuzivocavoca kwe-aerobic okumaphakathi noma imizuzu engama-75 yokuzivocavoca kwe-aerobic okumaphakathi ngesonto ukukhuthaza impilo yenhliziyo nokunciphisa ingozi yezifo zenhliziyo.

Isiphetho

Ekuphetheni, izinzuzo zokuzivocavoca nge-aerobic ohlelweni lwenhliziyo zijulile futhi zinezici eziningi. Kusukela ekuthuthukiseni ukusebenza kahle kwenhliziyo nokwehlisa umfutho wegazi kuya ekuthuthukiseni amazinga e-cholesterol nokunciphisa ukuvuvukala, umsebenzi ojwayelekile we-aerobic uyithuluzi elinamandla lokugcina nokuthuthukisa impilo yenhliziyo. Ngaphezu kwalokho, kusiza ukuphatha isisindo, kuthuthukisa impilo yengqondo, futhi kunciphisa ingozi yezifo zenhliziyo. Ngokufaka ukuzivocavoca nge-aerobic ohlelweni lwakho, ungathuthukisa kakhulu ikhwalithi yempilo yakho futhi uqinisekise ikusasa elinempilo neliqhakazile lenhliziyo yakho. Kungakhathaliseki ukuthi ukhetha ukuhamba, ukugijima, ukubhukuda, ukugibela ibhayisikili, noma ukudansa, isihluthulelo ukuhlala usebenza futhi wenze ukuzivocavoca nge-aerobic kube yingxenye evamile yempilo yakho.

Shiya amazwana