Tlhaloso ea motsamao o sa lekanang oa mola o otlolohileng
Motsamao o sa lekanang o otlolohileng ke motsamao o potlakileng ka ho sa feleng. Ka mantsoe a mang, motsamao o sa lekanang o otlolohileng = motsamao o nang le kgolo ya ho potlakisa o tsitsitse mme tataiso ya ho potlakisa e tsitsitse. Tataiso ya ho potlakisa e tsitsitse = tataiso ya lebelo e tsitsitse = tataiso ya ho falla e tsitsitse = tataiso ya motsamao e tsitsitse = tataiso ya motsamao e tsitsitse = ntho e tsamaya ka mola o otlolohileng. Boholo ba ho potlakisa ho sa feleng bo bolela hore boholo ba lebelo kapa lebelo bo eketseha kgafetsa.
Mohlala oa pele:
Ntho e qala e phomotse. Motsotswana o le mong hamorao, ntho e tsamaya ka lebelo la 2 m/s. Metsotswana e mmedi hamorao, ntho e tsamaya ka lebelo la 4 m/s. Metsotswana e meraro hamorao, ntho e tsamaya ka lebelo la 6 m/s. Metsotswana e mene hamorao, ntho e tsamaya ka lebelo la 8 m/s. Jwalo...
Motsotsoana o mong le o mong, lebelo la ntho le eketseha ka 2 m/s. Ntho e na le lebelo le sa fetoheng la 2 m/s ka motsotsoana o le mong kapa 2 m/s ka motsotsoana kapa 2 m/s 2.
Mohlala oa bobeli:
Ntho e qala ka ho tsamaya ka lebelo la 10 m/s. Motsotswana o le mong hamorao.
Lebelo le fokotsoa ho 9 m/s. Metsotsoana e 'meli hamorao, lebelo le fokotseha ho 8 m/s. Metsotsoana e meraro hamorao, lebelo le fokotsoa ho 7 m/s. Metsotsoana e mene hamorao, lebelo le fokotsoa ho 6 m/s. Joalo-joalo ... Motsotsoana o mong le o mong o le mong, lebelo la ntho le fokotseha ka 1 m/s. Ntho e na le phokotso e sa fetoheng ea 1 m/s ka motsotsoana o le mong kapa 1 m/s ka motsotsoana kapa 1 m/s 2.
Tekanyo ea motsamao o sa lekanang oa mola o otlolohileng
Ho na le mekhoa e meraro ea equation e sebelisoang hangata:
v t = v o + ho
d = vo o t + 1⁄2 ho 2
v t 2 = v o 2 + 2 papatso
v o = lebelo la pele (mithara/motsotswana), v t = lebelo la ho qetela (mithara/motsotswana), a = ho potlaka (mithara/sekwere sa bobedi), t = nako e sa fellang (motsotswana), d = sebaka (mithara).
Bothata ba mohlala oa 1:
Karoloana, qalong e phomotse, ebe e ba le lebelo le sa fetoheng la 2 m/s 2 metsotsoana e 10. Bala lebelo la ho qetela la karoloana.
tharollo:
Ntle le equation:
Ho potlaka (a) = 2 m/s 2 ho bolela keketseho ea lebelo (v) ka 2 m/s motsotsoana o mong le o mong o le mong. Kamora metsotsoana e 2, v = 4 m/s. Kamora metsotsoana e 10, v = 20 m/s.
Ho sebelisa equation:
Tse tsejoang: v o = 0 m/s (karoloana e phomotseng), a = 2 m/s 2 , t = 10 s
Ho batloa: v t
v t = vo o + ho = 0 + (2)(10) = 20 m/s
Bothata ba mohlala oa 2:
Koloi e tsamaya tseleng e otlolohileng ka lebelo la 60 km/h. Hobane ho na le tšitiso, mokhanni oa brake, kahoo koloi e na le phokotso ea 10 m/s2. Koloi e ntse e tsamaea sebaka se sekae ho fihlela e ema ka mor'a hore brake e etsoe?
Tse tsejoang:
v o = 60 km/h = 60(1000 m)/3600 s = 17 m/s
v t = 0 m/s (libaka tsa ho emisa likoloi)
2a = – 10 m/s
Ho batloa: sebaka (d)
tharollo:
v t 2 = v o 2 + 2 papatso
(0) 2 = (17) 2 + 2(-10) d
0 = 289 – 20 d
289 = matsatsi a 20
d = 289 : 20 = 14.45 limithara
Bothata ba mohlala oa 3:
Grafo e ka tlase ke kerafo ya motsamao o sa lekanang, v e emela lebelo, mme t e bolela nako. Boholo ba ho potlaka ha dintho ho itshetlehile ka kerafo ke …


Bothata ba mohlala oa 4:
Motsamao oa koloi o hlahisa chate ea lebelo (v) khahlanong le nako (t) joalo ka ha ho bontšitsoe setšoantšong se ka lehlakoreng. Haeba sebaka se ka tlas'a kerafo (sebaka se nang le moriti) e le 48 m, joale lebelo la koloi ke …

Sebaka se nang le moriti = sebaka sohle = limithara tse 48
v o = 8 m/s, v t = 16 m/s, t = 1 m/s
v t = v o + ho
16 = 8 + a (1)
a = 16 – 8
a = 8 m/s 2
or
![]()
Lipotso le likarabo tse nang le moelelo mabapi le motsamao o sa lekanang oa mola o otlolohileng
- Motsamao o sa lekanang oa mola o otlolohileng ke eng?
Motsamao o sa lekanang wa mola o otlolohileng o bolela motsamao wa ntho e tsamayang moleng o otlolohileng ka lebelo kapa lebelo le fetohang.
- Motsamao o sa lekanang o otlolohileng o emetsoe joang kerafong ea nako ea hole?
Motsamao o sa lekanang wa mola o emetsweng o emetswe ke mola o kobehileng kerafong ya nako ya hole.
- Ho potlakisa ho bapala karolo efe motsamaong o sa lekanang wa mola o otlolohileng?
Ho potlaka ke ntlha ea bohlokoa motsamaong o sa lekanang oa mola. Ke sekhahla seo lebelo le fetohang ka sona ha nako e ntse e ea.
- Motho a ka tseba motsamao o sa lekanang oa mola o otlolohileng joang kerafong ea lebelo le nako?
Motsamao o sa lekanang o otlolohileng o emetswe ke mola o sa sekamelang (o eketsehang kapa o fokotsehang) hodima kerafo ya lebelo le nako, e leng se bontshang hore lebelo lea fetoha ha nako e ntse e ya.
- Yuniti ea ho potlakisa ke efe Tsamaisong ea Machaba ea Liyuniti (SI)?
Yuniti ea ho potlakisa tsamaisong ea SI ke limithara ka motsotsoana tse sekoere (m/s²).
- Foromo ea ho falla motsamaong o sa lekanang oa mola o otlolohileng ke efe, ha ho nahanoa ka lebelo la pele, ho potlaka le nako?
Foromo ke s = ut + ½at², moo s e leng ho falla, u ke lebelo la pele, a ke ho potlakisa, mme t ke nako.
- Na 'displacement' e ka ba negative motsamaong o sa lekanang wa mola?
E, displacement 's' e ka ba mpe motsamaong o sa lekanang wa mola. Sena se tla bontsha motsamao o fapaneng le tsela e ntle e kgethilweng.
- Na hoa khoneha hore ntho e sa tsamayeng ka tsela e otlolohileng e eme?
E, ntho e tsamaeang ka tsela e sa lekanang e ka ema haeba ho potlaka ha eona ho sebetsa ka tsela e fapaneng le tataiso ea motsamao 'me ho fokotsa lebelo la ntho haholo ho ea ho lefela.
- Foromo ea lebelo la ho qetela motsamaong o sa lekanang oa mola o otlolohileng ke efe, ha ho nahanoa ka lebelo la pele, ho potlaka le nako?
Foromo ke v = u + at, moo v e leng lebelo la ho qetela, u e leng lebelo la pele, a e le ho potlakisa, mme t e le nako.
- Khopolo ea jerk e sebetsa joang motsamaong o sa lekanang oa mola o otlolohileng?
Ho thothomela ke sekgahla sa phetoho ya ho potlaka. Motsamaong o sa lekanang wa mola, haeba ho potlaka ho sa tsitsa mme ho fetoha ha nako e ntse e ya, ho thothomela ho teng.