
Sengoloa se buang ka Tekanyo ea li-microscope
Angle e etsa qeto ea boholo ba setšoantšo sa ntho e entsoeng ho retina ea leihlo. Joalokaha ho bontšitsoe setšoantšong se ka lehlakoreng, ha boholo ba ntho bo le bonyenyane, sekhutlo se tlaase 'me ka hona boholo ba setšoantšo se entsoeng ho retina bo tlaase. Boholo bo bonyenyane ba setšoantšo ho retina ke lebaka leo ka lona leihlo le leng thata ho bona lintho tse nyane ka ho hlaka, leha lintho li shejoa ho tloha ntlheng e haufi, sebaka sa 25 cm.
Khalase e hodisang e na le bokgoni bo fokolang ba ho eketsa sekhutlo hobane haeba boholo ba ntho bo le bonyenyane haholo, ho thata ho bo bona ha o sebedisa khalase e hodisang.
ebe ho hlokahala sesebelisoa sa mahlo se nang le bokhoni bo betere ba ho eketsa sekhutlo. Sesebelisoa sa mahlo ke microscope ea mahlo. Microscope ea mahlo e na le lilense tse peli tse kobehileng, moo lense e 'ngoe le e 'ngoe e kobehileng e bitsoang lense ea sepheo le lense ea mahlo. Lense ea sepheo e sebetsa ho eketsa boholo ba setšoantšo le ho tlisa setšoantšo haufi le lense ea mahlo e le hore sekhutlo se be bohlokoa haholoanyane. Ho e-na le hoo, lense ea mahlo e sebetsa ho eketsa sekhutlo e le hore boholo ba setšoantšo se thehoang ho retina bo be boholo.
1. Khōliso e felletseng ea microscope ha sebaka sa leihlo se le bonyane
1.1 Kgodiso e otlolohileng ya lense ya sepheo ha ho dumellwa ha mahlo ho le bonyane
Lense e nang le sepheo ke lense e kobehileng. Ka hona, equation ea kholo e otlolohileng ea lense e nang le sepheo e tšoana le equation ea kholo e otlolohileng ea lense e kobehileng.
![]()
Litšoantšo tsa 'nete tse hlahisoang ke lense e sa tobang li nkoa e le lintho ke lense ea mahlo. Mahlo a amoheloa bonyane ha mesifa ea ciliary ea leihlo e le boemong bo phutholohileng ka ho fetisisa, 'me sena se finyelloa haeba setšoantšo sa ho qetela se hlahisoang ke lense ea mahlo se sa feleng. Hore setšoantšo sa ho qetela se hlahisoang ke lense ea mahlo se se ke sa fela, setšoantšo sa 'nete se hlahisoang ke lense e sa tobang se lokela ho ba sebakeng sa mantlha sa lense ea mahlo. Kahoo, sebaka sa setšoantšo sa 'nete ho tloha lenseng e sa tobang (kaob) = sebaka se pakeng tsa lense e shebaneng le mahlo le lense (l) – bolelele ba lense e shebaneng le mahlo (fok).
![]()
m ob = kgolo e otlolohileng ya lense ya sepheo, l = sebaka se pakeng tsa lense ya sepheo le ya mahlo, f ok = bolelele ba focal ba lense ya mahlo, etsa ob = sebaka sa ntho ho tloha lenseng ya sepheo
Letšoao le fosahetseng lea tlosoa hobane letšoao le fosahetseng le bolela feela hore setšoantšo se khelohile.
1.2 Ho hodisa leihlo ka lehlakoreng le leng ha lense ya mahlo e le bonyane haholo
Lense ea mahlo ke lense e kobehileng, kahoo tekanyo ea ho holisa lense ea mahlo e tšoana le
Tekanyo ea kholo ea angular ea loupe ea lense e kobehileng kapa khalase e holisang ha leihlo le phutholohile.
Tekanyo ea kholo ea angular ea loupe ha leihlo le phutholohile (bolulo ke bonyane):
M = N / f
Bolelele ba focal (f) bo fetoloa ho ba bolelele ba focal ba lense ea mahlo (f ok ).
M ho lokile = N / f ho lokile
M = kgolo ya angular, N = ntlha e haufi le leihlo le tlwaelehileng, f ok = bolelele ba focal ba lense ya mahlo.
1.3 Kgodiso yohle ya angular ha sebaka sa leihlo se le bonyane
Kgodiso yohle ya angular (M) ke katiso ya kgodiso e otlolohileng ya lense ya sepheo (m).ob) ka kgolo ya angular ya lense ya mahlo (Mok)

Sebaka se pakeng tsa lilense tse peli (l) – bolelele ba lense ea mahlo (f ok ) = sebaka sa setšoantšo sa lense ea sepheo (di ob ). Ntho e behiloe haufi haholo le ntlha ea bohlokoa ea lense ea sepheo e le hore sebaka sa ntho ho tloha lenseng ea sepheo (do ob ) se batla se lekana le bolelele ba bohlokoa ba lense ea sepheo.

Setšoantšo sa ho qetela ke sa sebele, se khelohileng 'me se hole haholo (se sa feleng). Sebaka se sa feleng sa setšoantšo sa ho qetela ha se bolele hore boholo ba setšoantšo sa ho qetela ha bo na moeli.
2. Kgodiso yohle ha sebaka sa leihlo se le seholo ka ho fetisisa
2.1 Kgodiso e otlolohileng ya lense ya sepheo ha sebaka sa leihlo se le seholo ka ho fetisisa
Lense ea mahlo ke lense e kobehileng, kahoo equation ea kholo e otlolohileng ea lense ea mahlo e tšoana le equation ea kholo e otlolohileng ea lense e kobehileng.
![]()
Litšoantšo tsa 'nete tse hlahisoang ke lense e sa tobang li nkoa e le lintho ke lense ea mahlo. Mahlo a amohela boholo ba 'mele ha mesifa ea ciliary ea leihlo e le boemong bo thata ka ho fetisisa,
'me sena se finyelloa haeba setšoantšo sa ho qetela se hlahisoang ke lense ea mahlo se le 25 cm ho tloha lenseng ea mahlo, moo 25 cm e leng ntlha e haufi le leihlo le tloaelehileng. Ha sebaka sa setšoantšo sa ho qetela se hlahisoang ke lense ea mahlo (di ok ) se tšoana le ntlha e haufi le leihlo le tloaelehileng (N), sebaka sa setšoantšo sa 'nete ho tloha lenseng ea mahlo (do ok ):

Setšoantšo sa ho qetela se hlahisoang ke lense ea mahlo ke sa sebele, kahoo se fuoa letšoao le lebe.

etsa ok ke sebaka sa ditshwantsho tsa nnete (dintho) ho tloha lenseng ya mahlo. Ho ob ke sebaka sa setshwantsho sa nnete ho tloha lenseng ya sepheo. di ob + etsa ok = sebaka se pakeng tsa dilense tse pedi (l). Kahoo ho ob = l – etsa ok
![]()
mob = kgolo e otlolohileng ya lense ya sepheo, l = sebaka se pakeng tsa lense ya sepheo le lense ya mahlo, dook = sebaka sa setshwantsho sa nnete ho tloha lenseng ya mahlo, doob = sebaka sa ntho ho tloha lenseng ya sepheo
Letšoao le fosahetseng lea tlosoa hobane letšoao le fosahetseng le bolela feela hore setšoantšo se khelohile.
2.2 Kgodiso ya angular ha sebaka sa leihlo se le seholo ka ho fetisisa
Lense ea mahlo ke lense e kobehileng, kahoo equation ea kholo ea angular ea lense ea mahlo e tšoana le equation.
ea kholo ea angular ea loupe (khalase e holisang) ha leihlo le tsepamisitsoe ntlheng e haufi (bolulo bo boholo).
Tekanyo ea kholo ea angular ea loupe (khalase e holisang) ha leihlo le shebane le ntlha e haufi (bolulo bo boholo):
![]()
M = kgolo ya angular, N = ntlha e haufi le leihlo le tlwaelehileng, f = bolelele ba focal ba lense ya mahlo.
2.3 Kgodiso yohle ya angular ha sebaka sa leihlo se le seholo ka ho fetisisa
Kgodiso yohle ya angular ke katiso ya kgodiso e otlolohileng ya lense ya sepheo (m ob ) ka kgodiso ya angular ya lense ya mahlo (M ok ).

Sebaka se pakeng tsa lense e shebaneng le sepheo le lense ea mahlo (l) – sebaka sa setšoantšo sa 'nete ho tloha lenseng ea mahlo (do ok ) = sebaka sa setšoantšo sa 'nete ho tloha lenseng e shebaneng le sepheo (di ob ). Ntho e behiloe haufi haholo le ntlha ea bohlokoa ea lense e shebaneng le sepheo e le hore sebaka sa ntho ho tloha lenseng e shebaneng le sepheo (do ob ) se batla se lekana le bolelele ba bohlokoa ba lense e shebaneng le sepheo. Kahoo, equation e ka holimo e ka fetoloa ho:

