Kushandiswa kwedzidziso yepfungwa yakanaka mukupa mazano
Pfungwa dzepfungwa dzagara dzichinzwisiswa sesainzi inotarisa pamatambudziko, matambudziko, uye nzira dzekuabvisa. Nzira iyi inokosha, kunyanya mukurapa kushungurudzika, kuzvidya mwoyo, kukuvara, nezvimwe zvinetso zvepfungwa. Zvisinei, mumakumi maviri emakore apfuura, kwakabuda nzira ine simba inozadzisa chinangwa ichi: pfungwa dzakanaka. Pane kungobvunza kuti "chii chakaipa?", pfungwa dzakanaka dzinobvunzawo kuti "chii chine simba?", "chii chinoita kuti hupenyu huve nechinangwa?", uye "munhu angakura sei?". Mumamiriro ekupa mazano, dzidziso dzakanaka dzepfungwa uye kupindira zvinopa hurongwa hunobatsira hwekubatsira vatengi kuvaka hutano hwakanaka, kushinga, uye hupenyu hwakanaka.
Pfungwa Dzekutanga dzePfungwa Dzakanaka
Pfungwa dzakanaka ibazi repfungwa dzinodzidza simba, hunhu hwakanaka, manzwiro akanaka, zvinoreva muhupenyu, hukama hwakanaka, uye zvinhu zvinoita kuti vanhu nenharaunda vashande zvakanaka. Imwe nzira yakakurumbira ndeyemuenzaniso waMartin Seligman wePERMA, uyo unoratidza mbiru shanu dzekugara zvakanaka: Manzwiro Akanaka, Kubatanidzwa, Hukama, Chinangwa, uye Kubudirira. Muenzaniso uyu unowanzo shandiswa mukupa mazano se "mepu" yehutano inogona kuongororwa nevatengi.
Kuwedzera kuPERMA, pfungwa dzakanaka dzinosimbisawo pfungwa dzakadai setariro, tariro chaiyo, kutenda, kuzvinzwira tsitsi, kufamba zvakanaka, uye simba rehunhu. Chinangwa hachisi chekuramba zviitiko zvisina kunaka, asi ndechekuvandudza zviwanikwa zvepfungwa kuitira kuti vatengi vakwanise kutarisana nematambudziko zviri nani, kudzoka kubva mukushushikana, uye kurarama hupenyu hune chinangwa.
Kukosha kweMafungiro Epfungwa Akanaka Mukupa Mazano
Mukupa mazano, vatengi vazhinji vanouya nenyunyuto dzakananga: kushushikana kubasa, kusawirirana mumhuri, kuparara kwehukama, kurasikirwa, kuvhiringidzika pabasa, kana kunzwa seusina maturo. Nzira dzechinyakare dzinowanzo simbisa kuziva dambudziko, zvikonzero zvaro, uye nzira dzekuderedza zviratidzo. Pfungwa dzakanaka dzinobatsirawo: pamusoro pekuderedza kutambura, kupa mazano kunobatsirawo vatengi kuvandudza hutano hwavo uye kusimbisa mativi avo ari kutoshanda zvakanaka.
Kushandiswa kwepfungwa dzakanaka kunobatsira vanhu vakasiyana-siyana: vechidiki vari kutsvaga hunhu, vadzidzi vari kusangana nekushushikana muzvidzidzo, vashandi vari kusangana nekuneta, vakaroorana vari kutsvaga kuvandudza hukama hwavo, uye kunyange vakwegura vari kufunga patsva zvinoreva hupenyu hwavo. Maitiro aya anobatsirawo muzvikoro, masangano, uye munzvimbo dzebasa remunharaunda nekuti anogona kugadziriswa zviri nyore.
Nheyo dzeKushandiswa muKupa Mazano
Kushandiswa kwedzidziso yepfungwa yakanaka mukupa mazano kunowanzo simbisa misimboti mikuru yakati wandei:
1. Kutarisira simba: vapi vemazano vanobatsira vatengi kuziva mikana yavo, kubudirira kwavo, uye hunhu hwakanaka hunowanzo furatirwa.
2. Kurudzira tariro nezvinangwa: kupa mazano hakugumiri pakunzwisisa dambudziko, asi kunofambira mberi kuzvinangwa zvakajeka uye zvinogoneka.
3. Kukudziridza hunyanzvi hwekugara zvakanaka: vatengi vanodzidza nzira dzakajeka dzekuwedzera manzwiro akanaka, hukama, uye zvinoreva.
4. Kuvaka kushinga: kwete kubvisa kushushikana, asi kusimbisa kugona kutarisana nematambudziko uye kupora.
5. Kubatanidza manzwiro asina kunaka nenzira ine hutano: pfungwa dzakanaka hadzidi kuti vatengi vagare "vachifara", asi dzinovatungamira kuti vanzwisise uye vagadzirise manzwiro asina kunaka pasina kubvisa mikana yekukura.
Ongororo Yekutanga: Kuziva Simba Netsika
Mumatanho ekutanga ekupa mazano, mupi wezano anogona kuongorora kwete zviratidzo nematambudziko chete, asiwo simba rehunhu, tsika dzehupenyu, uye manyuko erutsigiro. Semuenzaniso, nemibvunzo yekuongorora: "Chii chinowanzoita kuti urambe uchienderera mberi munguva dzakaoma?", "Inguva ipi yawakapedzisira kudada newe?", kana kuti "Chii chaunoona sechinonyanya kukosha muhupenyu?"
Vamwe vanopa mazano vanoshandisa zvinyorwa zvesimba rehunhu (semuenzaniso, zvichibva paVIA Character Strengths) kubatsira vatengi kuona simba rakadai sekutsungirira, kururamisira, kuda kuziva, kugona, kana hutungamiriri. Kana simba raonekwa, vanopa mazano vanogona kukurudzira vatengi kuti varishandise kumatambudziko avanosangana nawo. Semuenzaniso, mutengi anonzwa asina kukwana kubasa anogona kuva nesimba re "kudzidza" uye "kutsungirira" rinogona kushandiswa kugadzira nzira dzekugadzirisa matambudziko.
Kupindira Kwakanaka Kwepfungwa Mukupa Mazano
Heano mamwe mashandisirwo anowanzo shandiswa mukupa mazano akanaka akavakirwa papfungwa:
1. Kudzidzira Kutenda
Vanopa mazano vanogona kukurudzira vatengi kuti vagare vachinyora pasi zvinhu zvitatu zvavanotenda zuva rega rega uye chikonzero chaicho. Ichi chiito chinobatsira kushandura pfungwa kubva pakushaiwa kuenda kuzvinhu zvinoramba zvichikosha, kunyangwe hupenyu hwakaoma. Mukupa mazano, mabhuku ekuonga anogona kuongororwa pamwe chete kuti vaone maitiro: apo vatengi vanoona kuonga kuri nyore kuwana, uye chii chinokutadzisa.
2. "Zvinhu Zvitatu Zvakanaka"
Kufanana nebhuku rekuonga, nzira ye "zvinhu zvitatu zvakanaka" inokurudzira vatengi kunyora pasi zviitiko zvitatu zvakanaka zvakaitika pazuva iroro, zvisinei nekuti zvidiki sei. Chinangwa ndechekudzidzisa uropi kuti hurambe huchiziva zviitiko zvakanaka. Kune varwere vane kuzvidya mwoyo kudiki kusvika pakati nepakati kana kushungurudzika, chiitwa ichi chinogona kubatsira kudzikamisa rusaruro runowanzo kuvepo.
3. Kuzivikanwa uye Kushandiswa kweSimba
Kana simba guru raonekwa, mupi wezano anogona kupa basa revhiki nevhiki: kushandisa simba guru rimwe chete nenzira itsva. Semuenzaniso, mutengi ane simba re "mutsa" anogona kukumbirwa kuita chiito chemutsa uku achichengetedza miganhu kudzivirira kuzvipira zvakanyanya.
4. Kupindira Kunoita Kuti Pave Nechinangwa
Nyaya zhinji dzepfungwa dzine chekuita nedambudziko rezvinoreva: "Ndiri kuraramirei?", "Sei izvi zvakaitika?" Vanopa mazano vanogona kubatsira kufungisisa nezvezvinoreva kuburikidza nenyaya dzehupenyu, kuongorora kukosha, kana zvinangwa zvenguva refu. Vatengi vanokurudzirwa kubatanidza zviitiko zvakaoma nezvidzidzo, zvinhu zvinokosha muhupenyu, kana nzira itsva - pasina kuita kuti kutambura kuve kwerudo.
5. Kuzvinzwira tsitsi
Vamwe vatengi vanobatwa nekuzvitsoropodza zvakanyanya. Kupindira kwekunzwira tsitsi kunobatsira vatengi kuzvibata zvakanaka: kubvuma matambudziko, kunzwisisa kuti munhu wese anokundikana, uye kutaura vega nemutauro unotsigira. Mukupa mazano, izvi zvinowanzobatanidzwa nehunyanzvi hwekugadzirisa pfungwa kana hwekufunga.
6. Kuvaka Hukama Hwakanaka
Hukama chinhu chakakosha pakugara zvakanaka. Vanopa mazano vanogona kubatsira vatengi kuvandudza hukama hwavo kuburikidza nekudzidziswa kutaurirana kwakasimba, kunzwira tsitsi, hunyanzvi hwekuteerera, uye kuronga zviitiko zvinokurudzira kuva pedyo. Pfungwa dzakanaka dzinoona hukama sehunopfuura kungova "husina gakava," asiwo sehune zvinhu zvekutsigirana, kutendana, uye kukura kwevamwe.
Kubatanidzwa Nedzimwe Nzira
Pfungwa dzakanaka hadzisi nzira yekurapa dzimwe; dzinogona kubatanidzwa. Semuenzaniso, muCBT, kuwedzera pakuderedza kukanganisa kwepfungwa, vanopa mazano vanogona kusanganisira maekisesaizi ekutenda kana nzira dzakavakirwa pasimba rekuwedzera simba repfungwa. Munzira yehunhu, pfungwa dzakanaka dzinoenderana nekutarisa pakuziva iwe pachako uye kugona kwevanhu. Kunyangwe mukupa mazano akavakirwa panjodzi, kupindira kwepfungwa dzakanaka - nekungwarira - kunogona kubatsira kukurudzira kusimba uye kukura mushure mekutambudzika, chero bedzi kusimbiswa kwenjodzi kuchiramba kuri chinhu chakakosha.
Matambudziko uye Tsika dzeKuita Basa
Kunyange zvazvo zvichibatsira, kushandisa pfungwa dzakanaka kunoda kufunga nezvenjodzi dzakawanda. Chekutanga, pane njodzi yekuva nepfungwa dzakanaka, kuda "kugara uine pfungwa dzakanaka," izvo zvinodzvinyirira manzwiro asina kunaka uye zvinoita kuti vatengi vanzwe vaine mhosva yekusuruvara kana kutsamwa. Vanopa mazano vanofanira kusimbisa kuti manzwiro asina kunaka akajairika uye ane basa. Chechipiri, kupindira kunofanirwa kugadziriswa zvichienderana nemamiriro ezvinhu etsika nemamiriro emutengi. Semuenzaniso, vamwe vatengi vanogona kuwana kuoma kwekunyora mujenari nekuda kwenguva shoma, hunyanzvi hwekuverenga, kana zvido zvavo. Chechitatu, vanopa mazano vanofanira kufunga nezvekukomba kwedambudziko; mumatambudziko akakomba, kupindira kwepfungwa dzakanaka kunofanirwa kuenderana nekutarisira kwakakodzera kwekiriniki.
Penutup
Kushandiswa kwedzidziso yepfungwa yakanaka pakupa mazano kunovandudza tsika yekutsigira kwepfungwa nekusimbisa simba, chinangwa, uye kugara zvakanaka, pasina kuregeredza chokwadi chekutambura. Nehurongwa hwakaita sePERMA uye nzira dzakasiyana-siyana dzinoshanda - kutenda, simba, kuzvinzwira tsitsi, kuvaka hukama, uye kutsvaga zvinoreva - vapi vemazano vanogona kubatsira vatengi kwete chete "kugadzirisa matambudziko" asiwo kuvaka hupenyu hwakazara uye hune chinangwa. Pakupedzisira, chinangwa chekupa mazano hachisi chekungoderedza zviratidzo, asi kutsigira vatengi kuti vave vakasimba, vanyatsocherechedza kukosha, uye vagone kurarama hupenyu hwakanaka hwepfungwa.
