Kunzwisisa Zvinodiwa Pamutemo Nezvekupa Mazano
Munyika yehutano hwepfungwa nehwepfungwa, kupa mazano inzira yakajairika yekuti vanhu vatsvage rubatsiro. Kupa mazano kunozivikanwa senzira inoshanda yekugadzirisa matambudziko akasiyana-siyana, kubva kumatambudziko emunhu kusvika kumatambudziko akaomarara akadai sekushungurudzika kwepfungwa. Zvisinei, semamwe mabasa ehunyanzvi, kupa mazano kunodzorwawo nezvikamu zvakasiyana-siyana zvemutemo zvinoshanda kudzivirira vatengi nevapi vemazano.
Chinyorwa chino chichakurukura mativi akasiyana-siyana emutemo anofanirwa kufungwa nezvawo mukupa mazano muIndonesia uye kuti izvi zvinokanganisa sei hukama huripo pakati pemupi wezano nemutengi.
Kukosha kweHunhu Hwakanaka Mukupa Mazano
Imwe yenheyo huru dzekudzidzisa mazano itsika. Hunhu hwehunyanzvi hwekudzidzisa mazano hunosimbiswa kuitira kuti vapi vemazano vaite zvinhu nekuvimbika uye neruramisiro. Mitemo iyi yetsika inosanganisira kuchengetedza zvakavanzika zvemutengi, kuremekedza kuzvitonga kwemutengi, kupa ruzivo rwakajeka nezvemaitiro ekupa mazano, uye kuita zvinhu zvine mutoro.
Kushandiswa kwetsika idzi kunotongwawo mumitemo yetsika dzemasangano ehunyanzvi, akadai seIndonesian Psychological Association (HIMPSI). Mitemo iyi yetsika inopa gwara kune vanopa mazano maererano nemiganhu yemaitiro anogamuchirwa uye kuti vanofanira kutaurirana sei nevatengi.
Mutemo weHutano hwepfungwa
MuIndonesia, kupa mazano kunowanzo shandiswa nemutemo wehutano hwepfungwa. Muna 2014, Indonesia yakapasisa Mutemo Nhamba 18 une chekuita neHutano hwepfungwa, uyo unopa hurongwa hwepamutemo hwekuchengetedzwa kwehutano hwepfungwa nemabasa.
Mutemo uyu unoona kukosha kwekupa mazano sechikamu chemabasa ehutano hwepfungwa uye unoisa mitemo yekuti mabasa aya anofanira kupihwa sei. Izvi zvinosanganisira hunyanzvi hwebasa hunofanirwa kuve nevapi vemazano uye kodzero dzinofanirwa kuremekedzwa nevatengi.
Kuchengetedza Zvakavanzika uye Kuchengetedzwa Kwezvakavanzika
Chimwe chezvinhu zvinonyanya kukosha pamutemo panyaya yekupa mazano ndechekuvanzika. Vatengi vanofanira kuva nechivimbo chekuti chero chavanokurukura nemupi wezano chicharamba chakavanzika. MuIndonesia, kuvanzika kwekupa mazano kunosimbiswa nemitemo yakasiyana-siyana, kusanganisira Chikamu 57 cheMutemo Nhamba 29 we2004 une chekuita neMedical Practice uye Code of Ethics for Psychology yakaburitswa neIndonesian Psychological Association (HIMPSI).
Vapi vemazano vanorambidzwa kuburitsa ruzivo rwemutengi kune vamwe vanhu vasina mvumo yemutengi, kunze kwemumamiriro ezvinhu akatarwa nemutemo, akadai sepanenge paine njodzi huru kuchengetedzeka kwemutengi kana vamwe. Muzviitiko zvakadaro, vapi vemazano vanobvumirwa kuburitsa ruzivo kune vanhu vane mvumo mushure mekutanga vakumbira mvumo yemutengi.
Marezenisi uye Zvinodiwa
Chimwe chinhu chakakosha pamutemo inyaya yekuti mupi wezano anofanirwa kupihwa mvumo uye kuti apihwe mvumo. MuIndonesia, kuti vave mupi wezano anozivikanwa pamutemo, vanhu vanofanirwa kupinda muzvirongwa zvedzidzo nekudzidziswa zvinozivikanwa nehurumende nemasangano ehunyanzvi.
Mutemo Nhamba 18 wegore ra2014 une chekuita neHutano hweMental unoti nyanzvi dzakazadzisa zvikwaniriso zvedzidzo nekudzidziswa chete ndidzo dzinotenderwa kuita basa rekupa mazano. Izvi ndezvekuona kuti mutengi wese anowana rubatsiro rwemhando yepamusoro uye rwakarongeka.
Vanopa mazano vanofanirwawo kuramba vachivandudza ruzivo rwavo nehunyanzvi hwavo kuburikidza nedzidzo inoenderera mberi. Zvitupa nemarezinesi zvinowanzoda kuvandudzwa nguva nenguva, uye nyanzvi mubasa iri dzinowanzo fanirwa kupinda mamwe kudzidziswa kana maseminari kuti varambe vaine hunyanzvi.
Informed Consent
Pfungwa yekuti "mvumo yakavakirwa paruzivo" chimwe chinhu chakakosha pakudzidzisa vanhu nezvenyaya iyi. Mupi wezano asati atanga chirongwa chekudzidzisa vanhu nezvenyaya iyi, anofanira kupa mutengi ruzivo rwakajeka uye rwakakwana maererano nechinangwa, maitiro, mabhenefiti, uye njodzi dzechirongwa ichi.
Vatengi vanofanirwa kupihwa mukana wekubvunza mibvunzo uye kuwana tsananguro dzakakwana vasati vabvuma kutora chikamu muchirongwa chekupa mazano. Izvi zvinotongwa nemitemo yakasiyana-siyana uye makodhi etsika kuti zvive nechokwadi chekuti vatengi vanzwisisa zvizere zvavari kubvumirana nazvo.
Mutoro Wepamutemo
Vapi vemazano vanofanirawo kuziva mabasa avo emutemo mukupa mazano. Zvimwe zvingangoitika zvinosanganisira kushaya hanya nebasa, kutyorwa kwemutemo wekuchengetedza zvakavanzika, uye kutyorwa kwekodzero dzevanhu. Kana vapi vemazano vakakundikana kuzadzisa mitemo yehunyanzvi netsika, vanogona kutorwa matanho epamutemo uye ekuranga.
Pamusoro pezvo, vapi vemazano vanofanira kuziva kuti vanoshanda mukati mehurongwa hwakakura hwemutemo uye vangangoda kushanda pamwe chete nevamwe vashandi vezvehutano hwepfungwa nevezvemitemo mune mamwe mamiriro ezvinhu. Kuziva nezvemabasa aya emutemo kwakakosha kuchengetedza mukurumbira wevashandi vemazano nekudzivirira vatengi kubva kunjodzi dzakasiyana-siyana.
Dziviriro yeVatengi
Kodzero dzevatengi mukupa mazano dzinodzivirirwawo nemutemo. Vatengi vane kodzero yekuwana rubatsiro rwemhando yepamusoro, kumisa kurapwa chero nguva, uye kuwana ruzivo rwakajeka uye rwechokwadi nezvemaitiro ekurapa.
Mutemo Nhamba 18 wegore ra2014 unosanganisirawo kodzero dzemutengi, kusanganisira kodzero yekuwana ruzivo rwakarurama, kodzero yekupa nekubvisa mvumo, uye kodzero yekuvanzika kweruzivo rwemunhu. Saka, vanopa mazano vanofanira kungwarira kuchengetedza kodzero idzi kudzivirira matambudziko emutemo angangomuka gare gare.
Mhedzisiro Yepamutemo
Kutyorwa kwemitemo yekupa mazano kunogona kuva nemigumisiro yakakomba kune vese vanopa mazano nevatengi. Vanopa mazano vanowanikwa vakatyora mitemo kana mitemo yetsika vanogona kurangwa nemasangano avo ehunyanzvi, kurasikirwa nemarezenisi avo, kana kutotarisana nekutongwa kwemutemo.
Panguva iyi, vatengi vanofunga kuti kodzero dzavo dzatyorwa vane kodzero yekuendesa nyaya kudare vachipikisa mupi wezano kana sangano ravanoshandira. Saka, zvakakosha kuti mupi wezano wese anzwisise uye atevedzere zvese zviri pamutemo zvebasa ravo.
Mhedziso
Kupa mazano anoshanda uye ane hunhu hwakanaka hakungobvi pahunyanzvi hwepfungwa nekunzwisisa chete, asiwo kunoda kunzwisisa kwakakwana kwezvemitemo inotonga. Dziviriro idzi dzemutemo dzinovavarira kuona kuti maitiro ekupa mazano anoitwa nenzira yakarurama uye yakachengeteka kune vatengi.
Nekunzwisisa uye kutevedzera mitemo yakasiyana-siyana iripo uye makodhi etsika, vapi vemazano vanogona kupa mabasa emhando yepamusoro uye kuchengetedza hunhu hwebasa ravo. Mitemo yekupa mazano haingodziviriri vapi vemazano nevatengi chete asiwo inotsigira kukura kwebasa rekupa mazano senzvimbo inovimbika uye inovimbwa munharaunda.
