Maitiro Ekugadzirisa Mamiriro Ematambudziko Mukurapa Vanamukoti
Mamiriro ezvinhu akaomarara munzvimbo dzekuchengeta vakwegura anogona kuitika chero nguva uye munzvimbo dzakasiyana-siyana, kubva kumakamuri ekukurumidzira, mawadhi ekurapwa, nzvimbo dzehutano dzemunharaunda, masevhisi ekutarisira varwere mudzimba, uye kunyangwe munharaunda panguva yenjodzi. Matambudziko anogona kusanganisira kudzikira kamwe kamwe kwemamiriro evarwere, kuwedzera kwehuwandu hwevarwere, kutadza kushanda kwehurongwa (sekudzimwa kwemagetsi kana kutadza kwemidziyo), kusawirirana kwemhuri, uye kunyange zviitiko zvinoshamisa zvakaita sekubuda kwezvirwere. Mumamiriro ezvinhu akadaro, vanamukoti vanofanirwa kuramba vakadzikama, kufunga nekukurumidza, kutaurirana zvinobudirira, uye kuita sarudzo dzakanaka zvichibva pakuchengetedzeka kwevarwere. Chinyorwa chino chinokurukura matanho anoshanda uye misimboti mikuru yekugadzirisa mamiriro ezvinhu akaomarara munzvimbo dzekuchengeta vakwegura.
Kunzwisisa zvinoreva dambudziko uye zvinhu zvinonyanya kukosha
Dambudziko inyaya inotyisidzira kuchengetedzeka, hutano, kana kugadzikana kwemunhu kana boka uye inoda mhinduro nekukasika. Mukurapa, zvinhu zvinonyanya kukosheswa panguva yedambudziko kuchengetedzeka kwemurwere, kugadzikana, uye kudzivirira matambudziko. Vanamukoti vanofanirwa kusiyanisa pakati pematambudziko anotyisidzira hupenyu chaiwo neaya anogona kunonoka. Nheyo dze triage uye kukurumidza kuongorora zvakakosha, kunyanya kana zviwanikwa zvishoma.
Chimwe chinhu chinokosha pakugadzirisa dambudziko kudzora maitiro ako pachako. Kutya kunogona kukanganisa kuita sarudzo. Nokudaro, vanamukoti vanofanira kuramba vakatarisa nemaitiro ari nyore akadai sekufema zvakadzama, kutaura zvakanaka, uye kutevera nguva nenguva nzira yekushanda yakajairwa.
Kuita ongororo dzinokurumidza uye dzakarongeka
Mudambudziko, ongororo yakarongeka inobatsira vanamukoti kudzivirira zviito zvisina basa. Nzira inowanzoshandiswa ndeye ABCDE:
1. Nzira yekufema: Iva nechokwadi chekuti nzira yekufema yakavhurika. Tsvaga kana paine kuvharika, ruzha rwekufema rusina kujairika, kana njodzi yekufema.
2. Kufema: Kuongorora mwero wekufema, kudzika, kuwanda kweokisijeni mumuviri, kushandiswa kwetsandanyama dzinobatsira, uye zviratidzo zvekushungurudzika.
3. Kuyerera kweropa: Tarisa kurova kwemoyo, BP, kubuda kweropa muropa, kubuda ropa mumuviri, uye zviratidzo zvekuvhunduka.
4. Kuremara (mamiriro etsinga): Kuongorora pfungwa (semuenzaniso GCS/AVPU), vadzidzi, uye zviratidzo zvehypoglycemia kana sitiroko.
5. Kusangana nechinhu: Tarisa zvakanaka usingaregeredze kuvanzika uye kudzivirira kupisa kwakanyanya.
Ongororo iyi inofanira kusanganisira kuunganidzwa kwedata nekukurumidza: nhoroondo pfupi, allergies, mishonga yenguva dzose, zvimwe zvirwere, uye chero zviitiko zvakakonzera dambudziko. Kana mamiriro acho ezvinhu achibvumira, mukoti anogona kushandisa SAMPLE format (Zviratidzo/Zviratidzo, Allergies, Mishonga, Nhoroondo Yekare, Kudya Kwekupedzisira, Zviitiko).
Isa zvinhu zvinoponesa hupenyu pakutanga
Mushure mekuongororwa, mukoti anofanira kutora matanho anonyanya kukanganisa kuchengetedzeka kwemurwere. Semuenzaniso, kupa okisijeni sezvakaratidzwa, kugadzirira kupinda kwemushonga mutsinga, kugadzirira mvura yekudzorera, kumisa kubuda ropa, kana kutanga kumutsa mwoyo nemapapu (CPR) zvichienderana nemirairo. Muzviitiko zvakawanda, kupindira kwakakodzera uye nekukurumidza kwekurapa ndiko musiyano uripo pakati pemamiriro ezvinhu akagadzikana uye emergency iri kuipa.
Kutevedzera maitiro ekushanda (SOPs) uye nhungamiro dzekiriniki kwakakosha kuti pave nechokwadi chekuti varwere vanorapwa nguva dzose, vakachengeteka, uye vane mutoro. Kana vanamukoti vakasangana nedambudziko rinopfuura basa ravo, vanofanira kukurumidza kuendesa dambudziko racho kuna chiremba kana timu inoona nezvevarwere nekukurumidza, uku vachiramba vachipa rubatsiro rwakakosha.
Kutaurirana kunobudirira mumamiriro ekumanikidzwa kwakanyanya
Matambudziko anowanzo kanganisa kutaurirana. Nokudaro, vanamukoti vanofanira kushandisa kutaurirana kwakapfupika, kwakajeka, uye kwakarongeka. Imwe yenzira dzinonyanya kufarirwa ndeye SBAR:
– Mamiriro ezvinhu: Tsanangura mamiriro aripo iye zvino (semuenzaniso murwere ari kushaya mweya uye kuwanda kuri kudzikira).
– Nhoroondo: Nhoroondo pfupi inokosha.
– Kuongorora: Kuongorora nekududzira zvakawanikwa (semuenzaniso kufungidzira kuzvimba kwemapapu/anaphylaxis).
– Zvinokurudzirwa: Zvinodiwa kuti munhu atore matanho (semuenzaniso, kumbira rubatsiro rwechiremba nekukasika, kukumbira kugadzirira mishonga, kana kutumira kuICU).
Pamusoro pechikwata chevanachiremba, kutaurirana nemhuri kunofanirawo kutungamirirwa netsitsi. Mhuri dziri mumatambudziko dzinogona kutya, kutsamwa, kana kunetseka kugamuchira ruzivo. Vanamukoti vanofanira kutsanangura mamiriro acho ezvinhu nokutendeseka, vachishandisa mutauro uri nyore kunzwisisa, uye kuona kuti mhuri yave kuziva matanho ari kutorwa. Miganhu yeruzivo inofanira kuramba ichichengetwa zvichienderana netsika dzakanaka uye zvakavanzika zvemurwere.
Kutarisira timu uye kugoverwa kwemabasa
Dambudziko harigone kugadziriswa uri wega. Kushanda pamwe chete kwakanaka kunoita kuti mhinduro ikurumidze uye kunoderedza zvikanganiso. Kana mukoti ari pachinzvimbo chenguva pfupi chekutungamira mamiriro acho ezvinhu, ita zvinotevera:
- Sarudza mabasa: ndiani anopa okisijeni, anotarisa zviratidzo zvinokosha, anogadzira mishonga, anonyora pasi.
– Shandisa mirairo mipfupi: inoshanda kupfuura tsananguro refu.
– Kutaurirana kwakavharwa: iva nechokwadi chekuti mirairo yadzokororwa uye yasimbiswa (“gadzirira adrenaline 0,5 mg IM” – “zvakanaka, gadzirira adrenaline 0,5 mg IM”).
Mumamiriro ezvinhu enjodzi kana kuwanda kwevarwere, vanamukoti vanofanirawo kuisa zvinhu zvinokosha pakutanga, kufunga nezvezviwanikwa zviripo, uye kushanda pamwe chete nemamwe mayuniti.
Kuchengetedza kuchengetedzwa kwemunhu uye kudzivirira hutachiona
Kuchengetedzeka kwemukoti kwakakosha pakuchengetedzeka kwemurwere. Mudambudziko, njodzi yekusangana nemvura mumuviri, mhirizhonga yemhuri/murwere, uye kuneta inowedzera. Vakoti vanofanira kushandisa PPE nguva dzose inoenderana nenjodzi, kuchengetedza hutsanana hwemaoko, uye kutevedzera nzira dzekudzivirira hutachiona.
Mune mamwe mamiriro ezvinhu, akadai sepaya apo murwere anenge akatsamwa kana kuti ane hasha, vanamukoti vanofanira kuisa pfungwa dzavo pakuchengetedzeka: kuchengetedza daro rakachengeteka, kufona kuti vabatsirwe, uye kushandisa nzira dzekutaura kuti vasanyanya kurwara. Matanho ekudzivirira anofanira kungoitwa chete zvichienderana nemitemo, zviratidzo, uye magwaro akakodzera.
Kusarudza zvekurapa uye tsika
Matambudziko anowanzoita kuti pave nematambudziko: kuti ndiani anofanira kukoshesa, kuti arege rini kumutsa varwere, kana kuti anofanira kuremekedza sei sarudzo yemurwere. Vanamukoti vanofanira kutevedzera mitemo yetsika yekubatsira, kusakuvadza, kuzvitonga, uye kururamisira.
Kana murairo weDo Not Resuscitate (DNR) kana gwara repamusoro rakapihwa, mukoti anofanira kuona kuti mutemo wechipatara nemagwaro akanyorwa zviri pachena. Kana timu ikasabvumirana, kurumidza kufonera mukuru wezvekurapa nevatungamiriri vevakoti kuti vasaite sarudzo isiriyo.
Magwaro anokurumidza, akarurama uye asina kwaakarerekera
Mudambudziko, magwaro anowanzo furatirwa. Asi magwaro ekuchengeta varwere akakosha kuti kutarisirwa kurambe kuripo, nyaya dzemutemo, uye kuongororwa kwemhando. Gwaro:
- nguva yechiitiko nekuchinja kwemamiriro ezvinhu,
- zviratidzo zvinokosha uye zvakawanikwa pakuongorora,
- kupindira kunopiwa uye mhinduro yemurwere,
- kutaurirana navanachiremba/chikwata nemhuri,
- chirongwa chekutevera.
Shandisa mutauro wakarurama, usafungidzire, uye nyora chokwadi.
Kukurukura uye kupora mushure medambudziko
Kana dambudziko ragadziriswa, ongororo inodiwa. Kukurukura kunobatsira timu kukurukura zvakafamba zvakanaka, zvinoda kugadziriswa, uye kuti vangadzivirira sei zviitiko zvakafanana. Zvinopawo mukana wekutsigirana pamoyo, sezvo matambudziko anogona kukonzera kushushikana, kuzvipa mhosva, kana kuneta mupfungwa.
Vanamukoti vanofanira kuziva zviratidzo zvekuneta uye kuneta netsitsi. Nzira dzekupora dzinosanganisira kuzorora zvakakwana, rutsigiro rwevashandi pamwe chete, kupa mazano kana zvichidikanwa, uye kudzidziswa kunoramba kuripo senge kodhi yebhuruu, kudzidziswa kwetriage, uye kutaurirana nezvematambudziko.
Mhedziso
Kutarisana nedambudziko mumabasa ekurapa kunoda musanganiswa wehunyanzvi hwekurapa, kutaurirana kunobudirira, kushanda pamwe chete, uye kugona kugadzikana mupfungwa. Vanamukoti vanokwanisa kuita ongororo nekukurumidza, kuisa pamberi zvirongwa zvinoponesa hupenyu, kushanda pamwe chete nechikwata chavo, kuchengetedza kuchengetedzeka kwemunhu, uye kunyora zviito nemazvo vachave vakagadzirira zviri nani kutarisana nechero dambudziko. Nekudzidziswa nguva dzose uye tsika yakasimba yekuchengetedza, matambudziko haangogone kugadziriswa chete asiwo anoshanda semikana yekudzidza yekuvandudza mhando yekutarisira vakwegura mune ramangwana.
