Aafiaga o le Doppler - faʻafitauli ma fofo
1.
(1) o se tagata matau o agai atu i le puna o le tusi
(2) puna o loʻo agai atu i le tagata matau e le minoi
(3) fa'alatalata le tagata matau ma le tagata maua punaoa
(4) o loʻo fealuaʻi le tagata matau ma le puna i le saoasaoa tutusa
Afai e maualuga atu le leo e faalogoina nai lo le leo o le puna o le leo ua faasalalauina, o le fea la faamatalaga o loʻo i luga e saʻo :
A. (1), (2) ma le (3)
B. (1), (2), (3) ma le (4)
C. (1) ma le (3)
D. (1) ma le (4)
E. (2) ma le (4)
fofo
O le fua fa'atatau o le aafiaga o le Doppler :
![]()
Tulafono o le fa'ailoga:
E lelei i taimi uma le saoasaoa o le leo (v)
E lelei le saoasaoa o le tagata matau (v obs ) pe afai e agai atu le tagata matau i le puna o le leo
E le lelei le saoasaoa o le tagata matau (v obs ) pe afai e alu ese le tagata matau mai le puna o le leo
E lelei le saoasaoa o le puna (v puna ) pe afai e alu ese le puna o le leo mai le tagata matau.
E le lelei le saoasaoa o le puna (v puna ) pe afai e agai atu le puna o le leo i le tagata matau.
O le saoasaoa o le tagata matau (v obs ) = 0 pe afai o loo malolo le tagata matau
O le saoasaoa o le puna (v puna ) = 0 pe afai o loʻo malolo le puna
Faataitaiga :
O le saoasaoa o le tagata matau (v obs ) = 60 m/s, afai o loʻo malolo le tagata matau ona v obs lea = 0
O le saoasaoa o le puna (v puna ) = 40 m/s, afai o le puna o le leo e malolo ona v puna lea = 0
O le saoasaoa o le leo (v) = 340 m/s
O le televave o le leo (f) = 1000 Hertz
O se tagata matau o agai atu i le puna o le tusi
E lelei le saoasaoa o le observer (v obs) pe afai e agai atu le tagata matau i le puna o le leo.
O le puna o le leo pe a malolo o lea v puna = 0

O le puna o loʻo agai atu i le tagata matau e le minoi
E le lelei le saoasaoa o le puna (v puna ) pe afai e agai atu le puna o le leo i se tagata matau.
Tagata matau i le taimi e malolo ai o lea ( v obs ) = 0

Fa'afeso'ota'i le tagata matau ma le tagata maua punaoa
E lelei le saoasaoa o le tagata matau (v obs ) pe afai e agai atu le tagata matau i le puna o le leo
E le lelei le saoasaoa o le puna (vs puna ) pe afai e agai atu le puna o le leo i le tagata matau.

O loʻo gaoioi le tagata matau ma le tagata puna i le saoasaoa tutusa
Afai e fealuaʻi le puna o le leo ma le tagata matau i le saoasaoa tutusa, ona leai lea o se aafiaga Doppler e tupu.
2. O se tagata matau o loʻo malolo e lata ane i le puna o le leo o le 684 Hz. O le isi puna o le leo o le 676 Hz o loʻo agai atu i le tagata matau i le 2 n/s. Afai o le saoasaoa o galu o le leo i le ea e 340 m/s, o le a la le tele o le tata o le leo e faalogoina e le tagata matau.
Ua iloa:
O le televave o le puna o le leo 1 (f 1 ) = 684 Hz (malolo)
O le televave o le puna o le leo 2 (f 2 ) = 676 Hz (gaioiga)
O le saoasaoa o le puna o le leo 2 (v 2 ) = 2 m/s (agai atu i le tagata matau)
O le saoasaoa o le puna o galu leo i le ea (v) = 340 m/s
Mana'omia: O le tele o le tata o le leo e faalogoina e le tagata matau
Fofo:
O le fua fa'atatau o le aafiaga o le Doppler:

Tulafono o le fa'ailoga:
E lelei i taimi uma le saoasaoa o le leo (v)
E lelei le saoasaoa o le tagata matau (v obs ) pe afai e agai atu le tagata matau i le puna o le leo
E le lelei le saoasaoa o le tagata matau (v obs ) pe afai e alu ese le tagata matau mai le puna o le leo
E lelei le saoasaoa o le puna (v puna ) pe afai e alu ese le puna o le leo mai le tagata matau.
E le lelei le saoasaoa o le puna (v puna ) pe afai e agai atu le puna o le leo i le tagata matau.
O le saoasaoa o le tagata matau (v obs ) = 0 pe afai o loo malolo le tagata matau
O le saoasaoa o le puna (v puna ) = 0 pe afai o loʻo malolo le puna

O le televave o le tā e faalogoina e le tagata matau = 684 Hz – 680 Hz = 4 Hz.
3. O se puna o le leo o loʻo agai atu i le tagata matau e le minoi i le 20 m/s. O le televave o le puna o le leo = 380 Hz. O le saoasaoa o galu leo i le ea = 400 ms -1 . O le a le televave o galu leo e faalogoina e le tagata matau?
Ua iloa:
O le saoasaoa o le puna o le leo (v puna ) = 20 m/s
O le saoasaoa o le tagata matau (v p ) = 0
O le televave o le puna o le leo (f) = 380 Hz
O le saoasaoa o le puna o galu leo (v) = 400 ms -1
Mana'omia: O le tele o galu o leo e fa'alogoina e le tagata matau
![]()
4. O le taavale A e gaoioi i le 72 km/h ma le taavale B e gaoioi i le 90 km/h, ma faalatalata le tasi i le isi. Ua fa'aoso le leo o le taavale A i le saoasaoa e 650 Hz. Afai o le saoasaoa o galu o le leo i le ea e 350 m/s, o le a la le televave o le leo e faalogoina e le avetaavale o le taavale B mai le taavale A.
Ua iloa:
O le saoasaoa o le taavale A (v A ) = 72 km/h = 20 m/s, faalatalata atu i le taavale B
O le saoasaoa o le taavale B (v B ) = 90 km/h = 25 m/s, faalatalata atu i le taavale A
O le televave o le leo o le taavale A (f A ) = 650 Hz
O le saoasaoa o galu leo i le ea (v) = 350 m/s
Manaomia: Tele o le leo e faalogoina e le avetaavale o le taavale B mai le taavale A
Fofo:
E lelei i taimi uma le saoasaoa o le leo (v)
E lelei le saoasaoa o le tagata matau (v obs ) pe afai e agai atu le tagata matau i le puna o le leo
E le lelei le saoasaoa o le tagata matau (v obs ) pe afai e alu ese le tagata matau mai le puna o le leo
E lelei le saoasaoa o le puna (v puna ) pe afai e alu ese le puna o le leo mai le tagata matau.
E le lelei le saoasaoa o le puna (v puna ) pe afai e agai atu le puna o le leo i le tagata matau.
O le saoasaoa o le tagata matau (v obs ) = 0 pe afai o loo malolo le tagata matau
O le saoasaoa o le puna (v puna ) = 0 pe afai o loʻo malolo le puna

5. O se puna o le leo e gaoioi i le 10 m/s e faalatalata atu i se tagata matau e le minoi. O le televave o le puna o le leo e 380 Hz ma o le saoasaoa o galu leo i le ea e 400 m/s O le a le televave o galu leo e faalogoina e le tagata matau.
Ua iloa:
O le saoasaoa o le puna o le leo (vs ) = 20 m/s
O le saoasaoa o le tagata matau (v p ) = 0
O le televave o le puna o le leo (f) = 380 Hz
O le saoasaoa o galu leo i le ea (v) = 400 m/s
Mana'omia: O le tele o galu o leo e fa'alogoina e le tagata matau
Fofo:
E lelei i taimi uma le saoasaoa o le leo (v)
E lelei le saoasaoa o le tagata matau (v obs ) pe afai e agai atu le tagata matau i le puna o le leo
E le lelei le saoasaoa o le tagata matau (v obs ) pe afai e alu ese le tagata matau mai le puna o le leo
E lelei le saoasaoa o le puna (v puna ) pe afai e alu ese le puna o le leo mai le tagata matau.
E le lelei le saoasaoa o le puna (v puna ) pe afai e agai atu le puna o le leo i le tagata matau.
O le saoasaoa o le tagata matau (v obs ) = 0 pe afai o loo malolo le tagata matau
O le saoasaoa o le puna (v puna ) = 0 pe afai o loʻo malolo le puna

6. O se taavale o loʻo agai atu i se tagata matau e le minoi ma faʻasalalauina ai galu leo e 490 Hz. O le televave o le paʻi e faʻalogoina e 10 Hz. Afai o le saoasaoa o galu leo i le ea e 340 m/s, o le a le saoasaoa o le taavale?
Ua iloa:
O le televave o le leo (f) = 490 Hertz
O le saoasaoa o galu leo i le ea (v) = 340 m/s
E faalatalata atu le tagata matau i le puna o le leo ina ia sili atu le tele o le leo e faalogoina nai lo le tele o le puna o le leo. O le tele o le leo = 490 Hertz ma le tele o le tata = 10 Hertz ina ia tutusa le tele o le leo e faalogoina e le tagata matau (f') ma le 500 Hertz.
Mana'omia: le saoasaoa o le ta'avale
Fofo:
O le fua fa'atatau o le aafiaga o le Doppler:

Tulafono o le fa'ailoga:
E lelei i taimi uma le saoasaoa o le leo (v)
E lelei le saoasaoa o le tagata matau (v obs ) pe afai e agai atu le tagata matau i le puna o le leo
E le lelei le saoasaoa o le tagata matau (v obs ) pe afai e alu ese le tagata matau mai le puna o le leo
E lelei le saoasaoa o le puna (v puna ) pe afai e alu ese le puna o le leo mai le tagata matau.
E le lelei le saoasaoa o le puna (v puna ) pe afai e agai atu le puna o le leo i le tagata matau.
O le saoasaoa o le tagata matau (v obs ) = 0 pe afai o loo malolo le tagata matau
O le saoasaoa o le puna (v puna ) = 0 pe afai o loʻo malolo le puna

O le saoasaoa o le taavale e 6.9 m/s.
7. O le taavale a leoleo sa tatagi le sireni 930 Hz na tuliloa se tasi na sola ese i luga o se uila afi i le saoasaoa e 72 km/h -1 . O le saoasaoa o taavale a leoleo e oo atu i le 108 km/h -1 . Afai o le saoasaoa o le leo i le ea e 340 ms-1, o lona uiga o le tele o leo o sireni e faalogoina e le au tietie uila afi o le …
Fofo:
Tulafono o le fa'ailoga:
E lelei i taimi uma le saoasaoa o le leo (v)
E lelei le saoasaoa o le tagata matau (v obs ) pe afai e agai atu le tagata matau i le puna o le leo
E le lelei le saoasaoa o le tagata matau (v obs ) pe afai e alu ese le tagata matau mai le puna o le leo
E lelei le saoasaoa o le puna (v puna ) pe afai e alu ese le puna o le leo mai le tagata matau.
E le lelei le saoasaoa o le puna (v puna ) pe afai e agai atu le puna o le leo i le tagata matau.
O le saoasaoa o le tagata matau (v obs ) = 0 pe afai o loo malolo le tagata matau
O le saoasaoa o le puna (v puna ) = 0 pe afai o loʻo malolo le puna
Ua iloa:
O le televave o le puna o le leo (f) = 930 Hz
O le saoasaoa o le tagata matau (v p ) = 72 km/itula -1 = 72 (1000 mita) / 3600 (sekone) = 72,000/3600 mita/sekone = 20 m/s = -20 ms -1
O le saoasaoa o le puna o le leo (v puna ) = 108 km/itula -1 = 108 (1000 mita) / (3600 sekone) = 108,000 / 3600 mita/sekone = 30 m/s = -30 ms -1
O le saoasaoa o le puna o galu leo (v) = 340 ms -1
Mana'omia: O le televave o galu leo e fa'alogoina e se tagata matau (f')
Fofo:
O le fua fa'atatau o le aafiaga o le Doppler:

8. O loʻo gaoioi se taʻavale a le falemaʻi i le 72 km. itula -1 aʻo tatagi se sireni i le televave o le 1500 Hz. O loʻo gaoioi uila afi i le saoasaoa o le 20 ms -1 i itu faʻafeagai ma taʻavale a le falemaʻi. Afai o le saoasaoa o le leo i le ea e 340 ms -1 , o le fua faʻatatau o televave e faʻalogoina e taʻavale a le falemaʻi pe a latalata mai ma mamao ese mai le taʻavale a le falemaʻi o le …
Ua iloa:
O le televave o le puna o le leo (f) = 1500 Hz
O le saoasaoa o le tagata matau (v p ) = 20 m/s
O le saoasaoa o le puna o le leo (v puna ) = 72 km/itula = 72 (1000 mita) / 3600 sekone = 72,000/3600 mita/sekone = 20 m/s
O le saoasaoa o le puna o galu leo (v) = 340 m/s
Manaomia: O le fua faatatau o leo e faalogoina e le au tietie uila afi pe a faalatalata atu ma mamao ese mai le falemai
Fofo:
O le fua fa'atatau o le aafiaga o le Doppler:
![]()
O leo e faʻalogoina e le au tietie uila afi o loʻo agai atu i falemaʻi
E eseese itu e lua o loʻo i ai, o lea a oʻo atu le uila afi i le taʻavale a le falemaʻi, e faʻalatalata atu le tasi i le isi. e lelei le v p pe afai e faʻalatalata atu le tagata faʻalogologo i le puna o le leo ma e leaga le v s pe afai e faʻalatalata atu le puna o le leo i le tagata faʻalogologo.

E lagona e le au tietie uila afi ni leo tetele pe a latou o ese mai le falema'i
E eseese itu e lua o lea a alu ese le uila afi mai le falema'i, e alu ese uma fo'i le tasi mai le isi. E leaga le v p pe afai e mamao ese le tagata fa'alogologo mai le puna o le leo ma e lelei le v s pe afai e mamao ese le puna o le leo mai le tagata fa'alogologo.

O le fua faatatau o leo e faalogoina e le au tietie uila afi pe a faalatalata atu ma mamao ese mai le falema'i

- O le ā le aafiaga o le Doppler?
- tali: O le aafiaga o le Doppler e faʻamatalaina ai le suiga i le televave poʻo le umi o le galu o se galu e faʻatatau i se tagata matau o loʻo gaoioi e faʻatatau i le puna o le galu.
- E faʻapefea ona faʻaalia le aafiaga o le Doppler i galu leo?
- tali: A faalatalata atu se puna o le leo i se tagata matau, e iloa atu e le tagata matau se televave maualuga (po o le pitch) nai lo le taimi e le minoi ai le puna. I se isi itu, a o alu ese le puna o le leo mai le tagata matau, e maualalo ifo le televave e iloa.
- O le a le eseesega i le va o le redshift ma le blueshift e tusa ai ma le aafiaga o le Doppler?
- tali: I tulaga o galu eletise (e pei o le malamalama), o le redshift e faasino i le suiga o le malamalama agai i galu uumi (po o taimi maualalo) pe a alu ese se punavai mai se tagata matau. Ae o le Blueshift, i le isi itu, e faasino i le suiga o le malamalama agai i galu pupuu (po o taimi maualuga) pe a agai atu le punavai i le tagata matau.
- E faʻapefea ona faʻatatau le aafiaga o le Doppler i aniva ma a latou feʻaveaʻiga i le atulaulau?
- tali: O le tele o aniva o loʻo faʻaalia le redshift, o loʻo faʻaalia ai lo latou agai ese mai ia i tatou. O lenei matauga o se faʻamaoniga autu lea mo le faʻalauteleina o le atulaulau.
- O le ā le matafaioi a le aafiaga o le Doppler i tekinolosi o le radar o le tau?
- tali: E fuaina e le radar Doppler le suiga o le tele o le faailoilo a le radar e mafua mai i mea fealuaʻi, e pei o mataua o timuga poʻo uatoʻa. O lenei mea e mafai ai e le au suʻesuʻe tau ona iloa le gaioiga o timuga ma fuaina le saoasaoa ma le itu e agai i ai le matagi.
- Pe na'o galu o le leo ma le malamalama e va'aia ai le aafiaga o le Doppler?
- tali: Leai, e mafai ona matauina le aafiaga o le Doppler i soʻo se ituaiga o galu, pe o le leo, malamalama, poʻo isi faʻasalalauga eletise. E naʻo le manaʻomia o se gaioiga faʻatatau i le va o le puna ma le tagata matau.
- E faapefea ona aafia le tele o le aafiaga o le Doppler i le saoasaoa faatatau i le va o le puna ma le tagata matau?
- tali: O le tele o le saoasaoa fa'atatau i le va o le puna ma le tagata matau, o le tele fo'i lea o le iloga o le suiga o le Doppler. Mo se fa'ata'ita'iga, o se ta'avale a le falema'i e vave ona gaoioi o le a sili atu ona iloa le suiga i le leo a'o pasia pe a fa'atusatusa i se ta'avale a'o le'i gaoioi malie.
- Aiseā tatou te lē matauina ai le suiga o le Doppler i le malamalama o moli o se taavale a o faalatalata mai ia i tatou i le po?
- tali: E ui e tupu le aafiaga o le Doppler i moli o le taavale, ae e matua laitiiti lava le saoasaoa o le taavale pe a faatusatusa i le saoasaoa o le malamalama. O le mea lea, o le suiga o le Doppler i le televave/umi o le galu o le malamalama e matua laitiiti lava ma e le mafai ona iloa e mata o le tagata.
- E faʻapefea ona faʻaaogaina e manu e pei o peʻa le aafiaga o le Doppler?
- tali: E fa'aaogā e pe'a le echolocation, e fa'asalalauina ai galu leo ma fa'alogologo i leo e su'e ai ma pu'e ai manu. E iai le sao o le aafiaga o le Doppler pe a gaoioi le pe'a po'o lana manu, ma mafua ai ona suia le tele o galu leo e toe fa'afo'i mai, lea e mafai e le pe'a ona iloa ma fa'aaoga e fa'amasino ai le gaioiga ma le mamao.
- E faapefea ona fesootai le aafiaga o le Doppler ma le leo o le sireni a se taavale mo faalavelave faafuasei?
- tali: I le avea ai ma se ta'avale fa'afuase'i ma se sireni e fa'alatalata mai, e fa'apipi'i pea galu o le leo, ma i'u ai i se leo maualuga po'o se leo maualuga. A'o pasia ma alu ese le ta'avale, e fa'aloaloa pea galu o le leo, ma i'u ai i se leo maualalo po'o se leo maualalo. O le aafiaga Doppler lea o lo'o fa'atinoina, ma o le mafua'aga lea e ese ai le leo o le sireni a'o fa'alatalata mai le ta'avale ona toe alu ese lea.