Fa'avae o Faiga Fa'amālūlūina o Afi o Ta'avale Mama
O le faiga fa'amālūlūina o le afi o se faiga taua tele i ta'avale mama (ta'avale pasese, ta'avale i le taulaga, MPV, ma SUV mama), e tausia ai le vevela o le afi i totonu o le tulaga talafeagai. E tele le vevela e maua mai i afi fa'amū i totonu ona o le fa'amūina o le paluga o le ea ma le suau'u, le fe'ese'esea'iga o vaega, ma le fa'apipi'iina. Afai e le pulea lelei lenei vevela, e mafai ona soona vevela le afi, fa'aitiitia le fa'atinoga, fa'aleagaina vaega, ma e o'o lava i le ma'i. O le mea lea, o le malamalama i mea taua o le faiga fa'amālūlūina e taua tele mo tagata fa'aoga, tamaiti a'oga a'oga fa'apitoa i ta'avale, ma tagata tomai fa'apitoa fou.
1. Galuega a le Faiga Fa'amālūlūina
I se tulaga lautele, o le faiga fa'amālūlū e galue e:
1. Tausia se vevela mautu o le afi i le vevela e fa'agaoioi ai (e masani lava pe tusa o le 80–95°C i le tele o ta'avale).
2. Fa'avavevaveina le ausiaina o le vevela o le galuega pe a fa'aola le afi (amata malulu), ina ia sili atu le lelei o le mu ma fa'aitiitia ai le kasa oona.
3. Puipuia le soona vevela pe a galue malosi le taavale, mo se faataitaiga pe a pipii i le feoaiga o taavale, a'e mauga, pe amoina ni avega.
4. Puipuia vaega o le afi e pei o ulu o le silini, poloka o le afi, gaskets, pistons, ma le suāuu mai le faaleagaina ona o le vevela tele.
5. Lagolagoina le mafanafana o le potu e ala i le faʻaaogaina o le vevela o le coolant mo le heater (i nisi taʻavale).
2. Mataupu Fa'atino o le Faiga Fa'amālūlūina o le Vai
I ta'avale mama fa'aonaponei, o le faiga e sili ona taatele o le fa'amālūlūina o le vai (vai/fa'amālūlūina o le radiator). O lona fa'avae o le fa'aliliuina lea o le vevela mai le afi i le ea i fafo e ala i se fa'amālūlūina.
O le faagasologa e faapenei:
– E fa'ata'amilomilo e le pamu vai le vai fa'amālūlū mai le radiator i le poloka afi.
– E tafe atu le coolant i totonu o le ufimata vai (o ala e fa'amālūlū ai i totonu o le poloka ma le ulu o le cylinder) e mitiia ai le vevela.
– Ona tafe atu lea o le vai vevela i le thermostat. Afai e le lava le maualuga o le vevela, e tapunia e le thermostat le ala i le radiator, ma faʻataga ai le coolant e tafe atu i se auala e vave ona oʻo atu ai i le vevela o le tino.
– A oʻo le vevela i se tulaga patino (e pei o le 82–88°C), ona tatala lea o le thermostat ma faʻasaʻo le vai vevela i le radiator.
– I totonu o le radiator, e fa'asa'olotoina le vevela i le ea e ala i apa'au o le radiator, ma fesoasoani i ai le ili radiator pe a le lava le tafe o le ea.
– E toe foʻi le vai malulu e faʻamālūlūina i le pamu vai ma toe fai le taʻamilosaga.
3. Vaega Autū o le Faiga Fa'amālūlū ma a Latou Galuega
a. Radiator
O le radiator o se mea e fesuia'i ai le vevela e fa'amālūlūina ai le coolant e ala i le fa'alauteleina o lona lautele e ala i paipa ma apa'au. O radiator e masani ona faia i le alumini (mama ma lelei le fa'auluina o le vevela) po'o se tu'ufa'atasiga alumini-palasitika i totonu o tane pito i luga ma lalo. O radiator e iai:
– Tanka e ulufale ai (tanka e ulufale ai vai vevela)
– Autū (paipa ma apaʻau mo le faʻasaʻolotoina o le vevela)
– Tane e alu ese ai le vai malulu (tane e alu ese ai le vai malulu)
e. Pamu Vai
O le pamu vai e nafa ma le fa'asalalauina o le vai malulu i totonu o le masini. I le tele o ta'avale, e fa'agaoioia le pamu e se fusi (fan belt/serpentine belt) pe, i nisi mamanu, e se timing belt. O le faaletonu o le pamu (bearings ua masaesae, impeller ua faaleagaina, fa'amaufa'ailoga ua tafe) e mafai ona o'o atu ai i le le lelei o le fa'asalalauina o le vai ma iu ai ina vevela tele.
c. Fa'avevela
O le thermostat o se valve otometi e fa'atonutonu ai le tafe o le coolant i totonu o le radiator. O lona matafaioi e taua tele mo:
– Fa'amafanafana vave le afi i le vevela o le galuega (fa'ateleina le lelei).
– Taofia ai le malulu tele o le afi (lea e ono fa’aumatia ai le suau’u ma fa’ateleina ai le ofuina).
E galue le thermostat e ala i le fa'alauteleina o le pellet wax. A fa'avevela, e fa'alauteleina le wax ma tulei le valve e tatala.
d. Tapuni o le Radiator ma le Mamafa o le Faiga
O le tapuni o le radiator e lē na o se ufiufi, ae o se valve e fa'atonutonu ai le mamafa. O le faiga fa'amālūlū e fa'amalosia e si'itia ai le maualuga o le pupuna o le coolant. Mo se fa'ata'ita'iga, e pupuna le vai mama i le 100°C i le mamafa o le ea, ae a fa'aopoopoina le mamafa, e si'itia ai lona maualuga o le pupuna, ma taofia ai mai le pupuna ma fa'atupuina ai le ausa.
E masani ona iai ni valve se lua o tapuni o le radiator:
– O le valve o le mamafa: e tausia le mamafa aupito maualuga, e fa'asa'oloto ai le mamafa tele i le tane vai.
– Vacuum valve: a malulu le afi ma pa'ū le mamafa, e toe tosoina mai le vai mai le tane vai i totonu o le radiator.
e. Tane Fa'asao (Tane Fa'asao)
E taofia e le tane le tele o le vai malulu pe a siitia le vevela ma faalautele lona voluma. A malulu le afi, e toe mitiia le vai i totonu o le faiga autu. O lenei tane e faigofie ai ona siaki le maualuga e aunoa ma le tatalaina o le tapuni o le radiator (e sili atu le saogalemu).
f. Paipa Fa'amama (Paipa Pito i Luga ma Pito i Lalo)
O le paipa pito i luga e ave ai le vai malulu vevela mai le afi i le radiator, ae o le paipa pito i lalo e toe faafoi atu le vai malulu ua maalili i le afi. E tatau i paipa ona tete'e atu i le vevela ma le mamafa, ma e le tatau ona vaivai, māvaevae, pe pupuni.
g. Ili Fa'amālūlū
E fesoasoani ili e tafe le ea i totonu o le radiator pe a tumau le taavale pe fealuai malie. E lua ituaiga autu:
– Ili fa'amekanika (fa'apipi'i i le afi, e sili atu ona taatele i ta'avale tuai)
– Ili eletise (pulea e le ECU poʻo le ki faʻavevela e faʻatatau i le vevela o le vai malulu)
h. Mea Fa'amālūlū (Mea Fa'amālūlū)
E lē na'o le vai le coolant. E masani lava o se fa'afefiloi o le ethylene glycol po'o le propylene glycol, vai demineralized, ma se afifi fa'aopoopo. O ana galuega nei:
– Si'itia le maualuga o le pupuna ma fa'aitiitia le maualuga o le aisa.
– Puipuia le 'ele i u'amea (alumini, u'amea, apamemea).
– Fa'a'asu le fa'amaufa'ailoga o le pamu vai.
– Fa'aitiitia le fausiaina o pa'u.
O le fa'aaogāina o le vai masani e mafai ona fa'atupuina ai le 'ele, palapala, ma poloka ai paipa, aemaise lava pe afai e tele minerale o lo'o i ai i le vai.
4. Va'aiga Pupuu i le Faiga Fa'amālūlūina o le Ea
I nisi o taavale (e masani ona i luga o uila afi), e faʻaaogaina le ea malulu tuʻusaʻo. Peitaʻi, i taavale mama faʻaonaponei, e sili atu ona taatele faiga faʻamālūlū vai ona e sili atu ona mautu, aoga, ma mafai ona taulimaina avega mamafa ma kasa e sili atu ona leaga.
5. Fa'ailoga ma Mafua'aga o Fa'afitauli Masani
O nisi faʻailoga o se faʻafitauli i le faiga faʻamālūlūina:
– E si'itia le nila o le vevela pe moli le fa'ailoga o le overheat.
– E fa'aauau pea ona fa'aitiitia le vai malulu e aunoa ma se mafua'aga manino (masae pe fa'apuna).
– E lē feliuliua’i le ili i le vevela maualuga (vaivai le afi ili, relay, fiusi, sensor).
– O le poloka o le radiator (mea e teu ai mea/fualaau) e mafua ai ona vave oso aʻe le vevela.
– Ua loka le thermostat ma ua taofia ai le tafe atu o le vai i le radiator.
– O le thermostat e le o tatalaina ma ua pipii e umi ai se taimi e fa'avevela ai le afi, ma fa'ateleina ai le fa'aaogaina o le suau'u.
– E fa'aitiitia ai le tafe o le vai pe a vaivai/tafe le pamu vai.
– O le tapuni o le radiator ua faaleagaina e taofia ai le faaputuputuina o le mamafa ma faigofie ai ona pupuna.
– O le gasket o le ulu o le cylinder e tafe e mafai ona iʻu ai i ni pupuni i le radiator, le coolant ua palu faatasi ma le suāuu, poʻo le asu paʻepaʻe mai le paipa e alu ese ai le afi.
6. Tausiga Fa'avae o le Faiga Fa'amālūlū
Ina ia mautinoa e umi le fa'amālūlūina o le masini ma e galue lelei le afi, fai mea nei:
1. Siaki soo le maualuga o le vai malulu i totonu o le tane vai pe a malulu le afi.
2. Faaaoga le vai malulu e tusa ai ma faʻamatalaga a le kamupani gaosi oloa, e aofia ai le ituaiga ma le fua faatatau o le paluga (e masani lava 30–50% le vai malulu).
3. Sui le vai fa'amālūlū i le taimi talafeagai (mo se fa'ata'ita'iga, i tausaga ta'i 2 pe e tusa ai ma fautuaga).
4. Siaki paipa ma mea e fa'amau ai pe i ai ni māvaevae, tafega, po'o ni pupuni.
5. Fa'amamā le radiator mai palapala mai fafo (efuefu, palapala) ina ia 'aua ne'i poloka ai apa'au.
6. Ia mautinoa o loo galue le ili ma o loo lelei le tulaga o le fiusi/relay.
7. Aua le tatalaina le tapuni o le radiator pe a vevela, auā e mafai e le mamafa o le vai ona pisipisia ai le vai vevela ma mafua ai ona manu'a.
7. Faaiuga
O se faiga fa'amālūlūina o le afi o se ta'avale mama o se fa'asologa o vaega e galulue fa'atasi e fa'atumauina le vevela o le afi i totonu o tulaga saogalemu ma lelei. O le radiator, pamu vai, thermostat, ili, tapuni radiator, paipa, tane vai, ma le coolant e tofu uma ma a latou matafaioi ae feso'ota'i. O le malamalama i le auala latou te galulue ai ma le faia o tausiga fa'avae i taimi uma, e mafai ona e fa'aitiitia ai le lamatiaga o le soona vevela, fa'alauteleina le ola o le afi, ma fa'atumauina le fa'atinoga lelei o le ta'avale.
Afai e te manaʻo ai, e mafai foʻi ona ou faia se faʻamatalaga o lenei tusiga i se faatulagaga pepa (talaʻaga–faʻatulagaga o faʻafitauli–talanoaga–faʻaiʻuga) pe faʻaopoopo i ai se ata o le tafega o le tafega o le vai malulu ina ia faigofie ai ona malamalama i ai.