Fa'avae o le Faiga Fa'amau o Ta'avale Mama mo Tagata Amata
O le faiga fa'amautu o se tasi lea o vaega sili ona taua o ta'avale mama e pei o ta'avale pasese, pasi laiti, po'o ta'avale fa'apisinisi mama. E ui lava e masani ona "lē vaaia" ona o lona tulaga i lalo o le tino o le ta'avale, ae e taua tele le fa'amautu i le mafanafana, mautu, saogalemu, ma e o'o lava i le umi e ola ai isi vaega. Mo ē amata, o le malamalama i mea taua o le fa'amautu o le a fesoasoani e iloa ai fa'ailoga o fa'aleagaina, filifili le tausiga sa'o, ma malamalama pe aisea e lagona ai e se ta'avale le vaivai, malo, lē mautu, pe mautu pe a ave ta'avale.
1. O le ā le Fa'a'au'au ma Aiseā e Tāua ai?
I se faapuupuuga, o le fa'a'au'au (suspension) o le faiga lea e fa'afeso'ota'i ai uili i le fa'avaa/tino o le ta'avale. A feoa'i uili i luga o papa, lua, po'o pu o le saoasaoa, e mitiia e le fa'a'au'au ni te'i ina ia le tu'usa'o atu i le potu o le ta'avale. Peita'i, o lana galuega e sili atu nai lo le mafanafana. E fa'atumauina fo'i e le fa'a'au'au le fesoota'iga o pa'u ma le fogā'ele'ele o le auala (taofi mau o le auala), ma fa'amautinoa ai le lelei o le taofi ma le fa'afoeina.
A aunoa ma se taofiga lelei, o le a faigofie ona osooso se taavale, leiloa le pipii pe a fealua’i, ma faatelevaveina ai le ofuina o pa’u ma le pito i lalo o le taavale. O le mea lea, e mafai ona manatu i le taofiga o se tuufaatasiga o le "shock absorber" ma le "stabilizer" a se taavale.
2. Galuega Autū o le Faiga Fa'a'au'au
O galuega autū nei o le fa'a'olo'olo i luga o ta'avale mama:
1. Mitia le gatete ma le te'i
A pa'ū uili i se tulaga lē paleni i le auala, e fa'aitiitia ai e le fa'amau le malosi o le feto'ai e ulufale i le tino o le auala.
2. Ia tumau le pipii o pa'u i le auala
O le lelei o le uili o le pa'u, o le lelei foi lea o le pipii, taofi, ma le mautu.
3. Lagolago le avega o le taavale
E lagolago e le tautau le mamafa o le ta'avale, pasese ma uta, a'o fa'atumauina pea le maualuga o le ta'avale.
4. Puleaina o gaioiga o le tino
A'o fa'atelevaveina, taofi, ma afe i le tulimanu, e masani ona pi'o, ta'avale, pe se'e le tino o le ta'avale. E pulea e le fa'amaufa'ailoga nei gaioiga ina ia mautu ai le ta'avale.
3. Vaega Autū o le Fa'a'au'au
Mo ē amata, e mafai ona vaevaeina vaega o le fa'a'olo'olo i ni vaega taua se tele:
a) Tautotogo
E lagolagoina e springs le mamafa o le taavale ma faʻatagaina ai uili e agai i luga ma lalo e mulimuli i le ala o le auala. O ituaiga masani o springs e aofia ai:
– Coil spring (spiral spring): E fa'aaogaina lautele i ta'avale pasese ona e mafanafana ma vave tali atu.
– Laupuna: E masani ona iai i taavale faapisinisi mama ona e lava lo latou malolosi e tatalia ai avega ma e faigofie foi.
– Torsion bar: O se u'amea e galue e ala i le milo e lagolago ai se avega, e fa'aaogaina i le tele o fa'ata'ita'iga o ta'avale.
b) Mea e taofia ai le te'i (Damper)
E lē lagolagoina e mea e taofia ai le osooso le avega autū, ae e pulea ai le toe oso o le spring. A aunoa ma ni mea e taofia ai le osooso, e toe oso faafia le taavale pe a uma ona sopoia ni papa. E liua e mea e taofia ai le osooso le malosiaga kinetic i le vevela e ala i le tafe o le suauu (po o le kesi-suauu) i totonu o le paipa.
O ituaiga o mea e taofia ai le te'i:
– Hydraulic (suauu)
– Kasa (kasa-suāuu): E sili atu le mautu i fa'ailoga o le "shock fade" i taimi o galuega mamafa.
c) Pa Fa'amautu (Pa Fa'asaga i le Ta'avale)
E fesoasoani le mea e fa'amautu ai e fa'aitiitia ai le ta'avale pe a afe i le tulimanu. E fa'afeso'ota'i ai le fa'amautu agavale ma le taumatau ina ia a soona minoi i luga ma lalo le tasi itu, e "taofia" e le isi itu, ma fa'atumauina ai le tutusa o le tino.
d) Lima Swing ma le So'oga (Lima Pulea, Lima Mulimuli, So'oga)
O le lima pulea ma isi so'oga eseese o ni feso'ota'iga fa'amekanika ia e pulea ai le gaioiga o le uili e fa'atatau i le tino o le uili. O nei vaega e fuafua ai le fausaga o le uili ma a'afia ai le mautu.
e) So'oga Polo ma Pusa
– E mafai e so'oga polo ona faia ni gaioiga vili ma fe'avea'i i so'oga fa'a'au'au (e pei o uili pito i luma).
– E fa'aitiitia e le bushings (pa'u) le tetete ma fa'alelei ai so'oga. Afai e pala bushings, e masani ona tupu se leo "clunking" ma o le a lagona le vaivai o le taulimaina.
4. Ituaiga Masani o le Fa'agaoioiga i Luma i Ta'avale Mama
a) O le MacPherson Strut
O le ituaiga e sili ona lauiloa i ta'avale pasese ona o lona mamanu la'ititi ma tau maualalo o le gaosiga. O lona vaega autū e tu'ufa'atasia ai le mea e taofia ai le te'i ma le mea e fa'apipi'i ai i totonu o le iunite e tasi. E ui e sefe ai le avanoa ma mama, ae o nisi taimi e le faigofie ona fetu'una'i nai lo se faiga e tele-feso'ota'iga mo le fa'atinoga maualuga.
b) Ivi Fa'alua
E fa'aaogaina lima e lua (pito i luga ma pito i lalo) e fausia ai se foliga A. O le lelei o le pulea lelei lea o le fausaga o le uili pe a galue le fa'alava, ma i'u ai i le mautu pe a afe i le tulimanu. Peita'i, e sili atu ona lavelave ma e tele se avanoa e alu ai.
5. Ituaiga Masani o le Fa'a'olo'olo i Tua
a) Ufiufi Fa'alava (Tuto'atasi Fa'alava)
E fa'aaogaina lautele i ta'avale laiti ma feololo, e faigofie lava le mamanu ma e sefe ai le avanoa. E ui e le o tuto'atasi atoatoa, ae e lava lelei le torsion beam mo le fa'aaogaina i aso uma ma e taugofie fo'i tau o le tausiga.
b) Feso'ota'iga e tele (Tuto'atasi)
E sili atu le tuto'atasi o uili pito i tua ta'itasi e fealua'i fa'atasi ma lima feso'ota'i e tele. E sili atu le lelei o le taulimaina ma le mafanafana, aemaise lava i auala lē tutusa ma pe a feliuliua'i, ae o le fausiaina e sili atu ona lavelave ma e ono taugata tele le tausiga.
c) Lau Lau (E masani ona tupu i Fefaatauaiga Mama)
E malolosi lava le lau spring e lagolago ai avega ma e mautu. O le itu le lelei, e mafai ona faigata le tietie pe a la'u ese mea mai le ta'avale.
6. Manatu Fa'avae: Malosi o le Spring ma le Shock Damping
E masani ona manatu tagata amata o se fa'a'olo'olo "vaivai" e na'o le springs. O le mea moni, o le mea e fuafua ai le uiga o le fa'a'olo'olo o le tu'ufa'atasiga lea o springs ma mea e taofia ai le te'i.
– E vaivai tele springs: e mafanafana, ae e faigofie ona feliuliua'i ma luelue le tino pe a afe i le tulimanu pe taofi fo'i.
– Malo tele le osooso: e ma’ai le taulimaina, ae e sili atu ona iloa atu pupuga ma e mafai ona fa’aitiitia le pipii atu i auala pupuga.
I luga o le mea e taofia ai le te'i:
– Ua vaivai tele le taofi o le ta'avale: e feto'ai le ta'avale ma e le mautu.
– E malosi tele le taofi: e lagona le malosi ma e mafai ona vave "oso" ai uili i luga o auala gaoā.
O le sini ia paleni: mafanafana ae mautu.
7. Fa'ailoga Faigofie Ona Iloa o le Fa'aleagaina o le Fa'alava
O faʻailoga nei e masani ona aliali mai i taʻavale mama:
1. E tele naua le osooso o le taavale pe a uma ona pasia se patupatu o le saoasaoa → atonu e vaivai/tafe le te'i.
2. Leo tu'itu'i/tata i luga o auala ua faaleagaina → bushing ua masaesae, ball joint, stabilizer link, po'o le shock mount.
3. O le ofuina lē tutusa o le pa'u → atonu ua suia le foliga o le uili, o bushings ua masaesae, pe ua pi'o vaega o le tautau.
4. Ua toso le taavale i le tasi itu → e ono mafua ona o uili e le o sa'o, eseese le mamafa o pa'u, po'o ni vaega fa'aletonu o le fa'amau.
5. E tetete le uili ta'avale i ni saoasaoa patino → e ono feso'ota'i ma le paleni, ae mafai fo'i ona fa'agaoioia e vaega e lelava le tautau.
Afai e alia'e mai nei fa'ailoga, e sili ona siaki i se fale faigaluega e iai a latou meafaigaluega e siaki ma fa'atulaga ai.
8. Tausiga Fa'avae o le Fa'a'au'au mo Tagata Amata
O nisi la'asaga tausiga faigofie ae taua:
– Siaki soo le mea e taofia ai le te'i (shock absorber) pe iai ni tafega (pe o iai se suau'u e tafe pe leai).
– Tausia le mamafa o le pa'u e tusa ai ma fautuaga a le kamupani gaosi; o le mamafa sese o le a mafua ai ona le lelei le faatinoga o le taofiga.
– ʻAloʻese mai le lavea i lua i le saoasaoa tele, auā e mafai ona faaleagaina ai uili, paʻu ma vaega o le tautau.
– Fa'atulaga ma fa'apaleni lelei uili i taimi uma, aemaise lava pe a uma ona lavea i se pu tele pe sui fo'i vaega o le fa'a'au'au.
– Ia ua'i toto'a i le pa'u (bushing) ma le seevae e so'o ai le polo; o le pa'u ua masaesae e fa'avavevave ai ona ulufale mai le pefu ma fa'avavevave ai ona ofuina.
9. Faaiuga
O le malamalama i mea faavae o se faiga fa'amautu o se ta'avale mama e fesoasoani i ē amata ona va'ai i se ta'avale e le gata o se afi ma se tino, ae o se faiga e tatau ona paleni le mafanafana ma le pulea. E galue le fa'amautu e ala i le tu'ufa'atasia o springs, shock absorbers, links, bushings, ma stabilizers e fa'amautinoa ai o lo'o tumau pea uili i le ala sa'o, e tumau pea le mafanafana o le potu, ma e tumau pea le saogalemu o le ta'avale a'o fa'ata'avale.
I le malamalama i vaega autū, ituaiga o le fa'a'olo'olo, ma fa'ailoga masani o le fa'aleagaina, e mafai ona e faia ni gaioiga vave mo le tausiga, puipuia nisi fa'aleagaina, ma fa'atumauina le fa'atinoga lelei o le ta'avale i se taimi umi. Afai e te fia su'esu'e loloto, e mafai ona e amata i mataupu e sili atu ona loloto e pei o le geometry o le uili (camber, caster, toe), a'afiaga o suiga o le fa'a'olo'olo, ma eseesega i uiga o le fa'a'olo'olo mo le mafanafana e fa'atusatusa i le fa'atinoga.