Fa'atomuaga Fa'avae i le Maketi o Pone
O le maketi o noataga o se vaega autū o le faiga tau tupe a le lalolagi. E ui e le o lauiloa e pei o le maketi o sea, ae e iai sona sao taua i le tuʻuina atu o le faigofie ona maua o tupe ma le mautu tau tupe. O lenei tusiga e faʻamoemoe e tuʻuina atu se faʻatomuaga faʻavae i le maketi o noataga , e aofia ai lona faʻamatalaga, ituaiga o noataga, faiga faʻatau, ma mea e aʻafia ai tau o noataga.
O le ā le Bond?
O pepa fa'amaonia o aitalafu ia e tu'uina atu e malo, fa'alapotopotoga, po'o isi vaega e saili ai tupe. A e fa'atau se pepa fa'amaonia, e te nonō atu tupe i le tagata na tu'uina atu pepa fa'amaonia. O le taui, e folafola atu e le tagata na tu'uina atu pepa fa'amaonia e toe totogi le aofa'i autu ma le tului i se taimi atofaina.
Vaega Autū o Pone
1. Tau Fa'apitoa: O le aofa'i o tupe o le a maua e le tagata e umia le bond pe a mae'a ona fa'amaonia le bond. O le tau fa'apitoa e masani lava e $1.000 mo bond fa'apisinisi.
2. Kuponi: O le tului e totogi i ē umia se noataga, e masani ona faʻaalia o se pasene o le tau o le pepa. O nei totogi e mafai ona faia i tausaga taʻitasi, faʻafa tausaga, poʻo le kuata.
3. Aso e Matua Ai: O le aso e tatau ai i le tagata na tuʻuina atu le bono ona toe totogi le tau masani o le bono i le tagata e umia le bono.
Ituaiga o Noataga
E tele ituaiga eseese o bond, e mafai ona vaevaeina e faʻavae i luga o le tagata na tuʻuina atu, tulaga lamatia, ma le auala e totogi ai tului.
1. Pepa Fa'amaonia a le Malo: Tu'uina atu e malo fa'ale-atunu'u e fa'atupe ai galuega fa'atino ma fa'agaioiga. O fa'ata'ita'iga lauiloa o Pepa Fa'amaonia a le Malo i le Iunaite Setete ma Pepa Fa'amaonia a le Malo (SBN) i Initonesia.
2. Pepa Fa'amaonia a Kamupani: Tu'uina atu e kamupani e saili ai tupe. E maualuga atu o latou tulaga lamatia nai lo pepa fa'amaonia a le malo, ae e ofoina atu fo'i ni pasene o tului maualuluga e fa'afetaui ai lena tulaga lamatia.
3. Poloaiga a le Munisipale: Tuuina atu e malo fa'alotoifale po'o kamupani eletise. I le Iunaite Setete, o le tului i luga o nei poloiga e leai se lafoga a le feterale, ma o nisi taimi e leai se lafoga a le setete, e fuafua i le nofoaga e nofo ai le tagata teu tupe.
4. Pepa Fa'amaonia Fa'ava-o-malo: Pepa fa'amaonia e tu'uina atu e kamupani po'o malo mai fafo. E mafai ona latou ofoina atu le fa'alauteleina o tupe, ae e iai fo'i tulaga lamatia tau tupe ma faiga fa'apolokiki.
5. Pepa Fa'amaonia e Mafai ona Liliu: O pepa fa'amaonia e mafai ona liua i se aofa'iga patino o sea a le kamupani na tu'uina atu i se tau fa'atulagaina. O lenei mea e maua ai e i latou e umia pepa fa'amaonia le filifiliga e manuia ai mai le fa'atupula'ia o le tau o sea.
Faiga o Fefaatauaiga o Pona
E le pei o sea, ia e fa'atau atu i maketi o sea, o bond e masani ona fa'atau atu i luga o le counter (OTC). O lona uiga o fefa'ataua'iga e faia sa'o i le va o ni vaega se lua, e masani lava e ala i se tagata fai pisinisi po'o se tagata fa'atau atu.
Maketi Muamua ma Maketi Lua
1. Maketi Autū: O iinei e muamua tuʻuina atu ma faʻatau atu ai pepa faʻamaonia. O iinei, e faʻatau saʻo mai ai pepa faʻamaonia mai le kamupani na tuʻuina atu.
2. Maketi Lona Lua: A maeʻa ona tuʻuina atu, e mafai ona faʻatau atu pepa faʻamaonia i le maketi lona lua. O iinei, e faʻatau ma faʻatau atu ai e le aufaipisinisi pepa faʻamaonia o loʻo iai i le va o i latou lava. E mafai ona fesuisuiaʻi tau o pepa faʻamaonia i le maketi lona lua e faʻatatau i mea eseese tau tamaoaiga ma maketi.
Tau o Pone ma Tupe Maua
E mafai ona maualuga pe maualalo ifo le tau o se bono i le maketi lona lua nai lo lona tau moni, e fuafua i le fua faatatau o tului o loʻo iai nei i le maketi. E lua manatu autū e tatau ona malamalama i ai:
1. Tau: O le tau o loʻo faʻatau atu ai le bond i le maketi lona lua. O lenei tau e mafai ona avea ma tau atoa, lea e aofia ai le tului faʻaopoopo, poʻo le tau mama, lea e le aofia ai le tului faʻaopoopo.
2. Mauaina: O le mauaina o le fua faatatau o tupe maua e faʻamoemoeina e le aufaipisinisi mai se noataga. E tele fua faʻatatau eseese o le mauaina, ae o mea e lua e sili ona taatele o le Mauaina o loʻo iai nei ma le Mauaina i le Matua (YTM).
– Tupe Maua i le Taimi Nei: Fuafuaina o le kuponi faaletausaga vaevaeina i le tau maketi o loʻo iai nei o le bond.
– Gafatia i le Matua (YTM): O le fua faatatau o le toe faafoi e faamoemoeina pe afai e taofia se bono se'ia oo i le matua. E amanaia e le YTM totogi uma o kuponi ma le eseesega i le va o le tau faatau ma le tau o le bono.
Mea e A'afia ai Tau o Pone
E tele mea e aʻafia ai tau o ponesi, ma o le tele lava e fesoʻotaʻi ma tulaga lamatia ma fua faatatau o tului.
1. Fua Faatatau o Tului: E iai le aafiaga tuusa'o o fua faatatau o tului i maketi i tau o pone. Afai e si'itia fua faatatau o tului, e masani ona pa'ū tau o pone o lo'o iai, auā o pone fou o le a ofoina atu ni kuponi maualuluga. I se isi itu, afai e pa'ū fua faatatau o tului, e masani ona si'itia tau o pone o lo'o iai.
2. Tau o le soifuaga: O le maualuga o le tau o le soifuaga o le a faʻaitiitia ai le tau moni o totogi tumau e maua mai i noataga, lea e mafai ona faʻaitiitia ai tau o noataga. O noataga e iai le tau o le soifuaga ua faʻapipiʻiina, e pei o le Treasury Inflation-Protected Securities (TIPS) i le Iunaite Setete, ua mamanuina e puipuia ai tagata teu tupe mai le tau o le soifuaga.
3. Lamatiaga o Aitalafu: O le lamatiaga e ono lē totogia e se kamupani tuʻuina atu o nonogatupe le tului poʻo le mataupu autu. O faʻatulagaga aitalafu mai ofisa faʻatulagaina e pei o le Standard & Poor's, Moody's, ma le Fitch e fesoasoani i tagata teu tupe e iloilo lenei lamatiaga. O nonogatupe maualalo le faʻatulagaina e ofoina atu ni fua faatatau maualuga e faʻafetaui ai le lamatiaga faaopoopo.
4. Umi: O se fua o le maaleale o le tau o se noataga i suiga i fua faatatau o tului. O le umi o le umi, o le tele foi lena o le maaleale o le noataga i suiga i fua faatatau o tului. O noataga mo se taimi umi e masani ona umi atu le umi ma e sili atu ona faigofie ona aafia i suiga o fua faatatau o tului.
5. Tulaga Tau Tamaoaiga ma Maketi/Faaipoipoga: E a'afia fo'i tau o pone i lagona o maketi ma tulaga tau tamaoaiga. Mo se fa'ata'ita'iga, i taimi o fa'alavelave tau tamaoaiga po'o le le mautonu fa'apolokiki, e ono sui le aufaipisinisi mai sea e sili atu ona fesuisuia'i i pone e sili atu ona mautu e fai ma "nofoaga saogalemu."
I'uga
O le maketi o noataga o se vaega taua tele o le faiga tau tupe a le lalolagi, e maua ai se auala mo faalapotopotoga e aoina ai tupe ma mo tagata teu tupe e maua ai se tupe maua mautu. O le malamalama i mea faavae o noataga, e aofia ai ituaiga noataga, auala tau fefaatauaiga, ma mea e aafia ai tau o noataga, o se laasaga taua tele mo soo se tasi e fiafia e teu faafaigaluega i lenei maketi.
Faatasi ai ma se malamalamaga lelei i le auala e galue ai noataga ma tulaga lamatia e fesootai i ai, e mafai e le aufaipisinisi ona faia ni faaiuga sili atu ona aoga ma malamalama lelei pe a pulea a latou faila o tupe. E pei o tupe teufaafaigaluega uma, o le malamalama ma suesuega o ki ia i le manuia.
