Teoria o Galu Mafui'e i le Geophysics
E taua tele galu mafui'e i le matā'upu o le geophysics, e maua ai ni malamalamaga i le fausaga i totonu o le Lalolagi ma fesoasoani i le malamalama i mea fa'alenatura e pei o mafui'e. E mafua mai i le malosi e fa'asa'olotoina i taimi o fa'alavelave mafui'e, o nei galu e feoa'i solo i vaega o le Lalolagi, ma maua ai e le au geophysicist fa'amatalaga taua e uiga i le i lalo o le fogaeleele. O lenei tusiga e su'esu'e loloto i ituaiga, meatotino, ma fa'aoga o galu mafui'e i le geophysics, ma iu ai ina fa'amalamalamaina lo latou taua tele.
Ituaiga o galu malū
E masani ona vaevaeina galu mafui'e i ni ituaiga se lua: galu o le tino ma galu o luga. O ituaiga ta'itasi e iai ona uiga ma amioga tulaga ese e taua tele i su'esu'ega fa'ale-geophysical.
1. Galu o le Tino:
E malaga galu o le tino i totonu o le Lalolagi ma e toe vaevaeina i ni ituaiga se lua, o galu-P (galu muamua) ma galu-S (galu lona lua).
– P-waves: O galu mafui'e sili ona vave ma o galu muamua ia e iloa e seismographs pe a uma ona tupu se mafui'e. O galu P o galu fa'apipi'i, o lona uiga latou te fealua'i i le itu lava e tasi e pei o le galu, e fa'apipi'i ma fa'alauteleina lelei ai mea latou te feoa'i ai. E mafai ona latou sopo'ia mea malo ma vai, ma avea ai ma mea aoga tele mo le su'esu'eina o le totonugalemu o le Lalolagi.
– Galu-S: E telegese le gaoioi o galu-S ma e taunuu mai pe a uma galu-P. O galu fa'ase'e ia, o lona uiga latou te gaoioi fa'alava i le itu e sosolo ai galu, ma mafua ai se gaioiga fa'ase'e i totonu o le meafaitino. E le pei o galu-P, e na'o mea mafiafia e mafai ona malaga ai galu-S, lea e maua ai fa'amatalaga taua e uiga i le i ai o vaega vai, e pei o le ogatotonu pito i fafo o le Lalolagi.
2. Galu i luga o le fogaeleele:
E feoa'i galu o luga o le fogaeleele i luga o le fogaeleele ma e masani ona mafua ai ni gaioiga tetele o le eleele ma le tele o fa'aleagaina i le taimi o se mafui'e. E vaevaeina galu o luga o le fogaeleele i galu o Rayleigh ma galu o Love.
– Galu Rayleigh: Ua faaigoaina ia Lord Rayleigh, o nei galu e mafua ai se gaioiga elliptical e tutusa ma galu o le sami ma e mafai ona aafia ai vaalele faatulagaina ma faalava. O galu Rayleigh e masani ona mafua ai le luluina tele o le eleele i taimi o faalavelave faalenatura.
– Galu o le Alofa: Ua faaigoaina i le AEH Love, o nei galu o galu fa'alava e fa'atapula'aina i le fogaeleele o le Lalolagi. E masani ona vave atu galu o le alofa nai lo galu o Rayleigh ma e masani ona sili atu ona fa'aleagaina ona o lo latou malosi tele ma le gaioiga i le eleele.
Uiga o Galu Mafui'e
O le malamalama i uiga o galu masific e taua tele mo le faʻamatalaina o faʻamatalaga latou te tuʻuina mai. O uiga taua e aofia ai le saoasaoa o galu, le malosi, le televave, ma le faʻaitiitia o le malosi.
– Saosaoa: O le saoasaoa o galu mafui'e e fesuisuia'i e fuafua i le ituaiga o galu ma le auala o lo'o fe'avea'i ai. O le saoasaoa o galu-P ma galu-S e fesoasoani i tagata su'esu'e i le eleele e fuafua ai meatotino ma le fa'atulagaga o vaega o le Lalolagi.
– Amplitude: O le amplitude o galu mafui'e e faasino i le maualuga o le galu ma e feso'ota'i tonu lava ma le malosi e fa'asa'olotoina i le taimi o le fa'alavelave mafui'e. O le maualuga o le amplitude e masani ona fa'ailoa mai ai le malosi o le gaioiga o le eleele ma le ono mafai ona fa'aleagaina.
– Taimi e masani ai: O le taimi e masani ai e faʻaalia ai le aofaʻi o taʻamilosaga o galu e pasia se tulaga tuʻuina atu i le sekone. O galu maualuluga e maua ai faʻamatalaga auiliili e uiga i foliga laiti, ae o galu maualalo e loloto atu i totonu o le Lalolagi, ma maua ai faʻamatalaga i fausaga tetele.
– Fa'aitiitia: O le fa'aitiitia o le malosi ma le lautele o galu masific a'o latou feoa'i i le Lalolagi. E maua ai fa'amatalaga e uiga i le mitiia ma le fa'asalalauina o mea o lo'o i lalo o le eleele.
Fa'aoga i le Geophysics
O le talitonuga o galu mafuiʻe e taua tele i le tele o faʻaoga i le geophysics, mai le auiliiliga o mafuiʻe i le suʻesuʻeina o punaoa ma suʻesuʻega o le siosiomaga.
1. Su'esu'ega o Mafui'e:
O le fa'aoga autū o galu mafui'e o le su'esu'eina ma le au'ili'iliga o mafui'e. I le mata'ituina o le taimi e taunu'u mai ai galu-P ma galu-S i nofoaga eseese o mafui'e, e mafai ai e le au su'esu'e i le eleele ona fuafua le ogatotonu, loloto, ma le malosi o le mafui'e. O le au'ili'iliga o galu i luga o le fogaeleele e fesoasoani i le malamalama i le a'afiaga o le mafui'e i luga o le fogaeleele ma le iloiloina o mea e ono fa'aleagaina.
2. Fausaga i Totonu o le Lalolagi:
E maua mai galu mafui'e se metotia e le afaina ai le su'esu'eina o le fausaga i totonu o le Lalolagi. O suiga i le saoasaoa ma le fa'aitiitia o galu e fa'aalia ai le tuufaatasiga, le vevela, ma le tulaga o vaega eseese. Mo se fa'ata'ita'iga, o le le mafai e galu-S ona malaga i totonu o le ogatotonu i fafo e fa'aalia ai lona natura vai. E fesoasoani saoasaoa o galu-P e fa'ailoa ai suiga o vaega i meafaitino, e pei o le tuaoi i le va o le mantle ma le ogatotonu o le Lalolagi.
3. Su'esu'ega Punaoa:
O suʻesuʻega o mafuiʻe, lea e faʻaaogaina ai punaoa faʻatonutonuina o le malosi o mafuiʻe, e faʻaaogaina i le suʻesuʻeina o punaoa faanatura e pei o le suauʻu, kesi, ma minerale. I le iloiloina o le atagia ma le faʻafoʻisia o galu o mafuiʻe, e mafai ai e le au suʻesuʻe i le eleele ona fatuina ni ata auiliili o fausaga i lalo o le eleele. E fesoasoani lea e iloa ai punaoa e ono teuina ma iloilo lo latou aoga mo le eliina.
4. Suʻesuʻega o le Siosiomaga ma Inisinia:
E fa'aaogaina fo'i le au'ili'iliga o galu mafui'e i su'esu'ega tau si'osi'omaga ma inisinia. E fesoasoani i le iloiloina o le mautu o le eleele mo galuega faufale, fa'ailoaina o laina fa'aletonu, ma le malamalama i tulaga o le eleele i nofoaga e faigofie ona a'afia i lamatiaga fa'alenatura. E le gata i lea, e fa'aaogaina galu mafui'e i le su'esu'eina o le liu suavai o le eleele, sologa o le eleele, ma isi fa'afitauli tau geotechnical.
Lu'i ma Fa'agaiuga
E ui i le alualu i luma taua, ae o loo i ai luitau i le teoria o galu mafui'e ma ona fa'aoga. O le fa'auigaga sa'o o fa'amaumauga mafui'e e mafai ona faigata ona o mea e pei o le pisa, fausaga fa'ale-geolosi lavelave, ma tapula'a i tekinolosi o lo'o i ai nei. Peita'i, o le alualu i luma i metotia fa'akomepiuta, metotia o ata mafui'e, ma tekinolosi o masini e iloa ai le mafui'e o lo'o fa'aleleia pea le iugafono ma le sa'o o su'esu'ega mafui'e.
I tausaga talu ai nei, o le atinaʻeina o algorithms o le aʻoaʻoina o masini ua faʻaleleia atili ai le mafai ona iloiloina le tele o faʻamaumauga o mafuiʻe. E mafai e nei algorithms ona iloa ni mamanu maaleale ma ni mea e le masani ai, e oʻo atu ai i ni valoʻaga saʻo o mafuiʻe ma ni metotia e suʻesuʻe ai punaoa.
iʻuga
E le mafai ona faafitia o le talitonuga o galu mafui'e o se maa faavae o le geophysics, e maua ai ni malamalamaaga taua i totonu o le Lalolagi ma saofagā i le tele o fa'aoga moni. O le su'esu'eina o galu mafui'e e mafai ai e saienitisi ona malamalama atili i mea fa'alenatura, su'esu'e punaoa taua, ma fa'aitiitia ai lamatiaga e feso'ota'i ma mafui'e ma isi lamatiaga o le lalolagi. A o fa'aauau pea ona alualu i luma le tekinolosi, o le gafatia mo le su'esu'eina o galu mafui'e e fa'aalia ai ni vaega fou o faiga fa'ale-geophysical o lo'o tumau pea le tele ma le folafolaina, ma fa'amautinoa ai lona taua faifai pea i le matata o le geophysics.