Itūaiga o Ao ma lo Latou Aafiaga i le Tau

Itūaiga o Ao ma lo Latou Aafiaga i le Tau

E lē gata ina matagofie foliga o ao ae e tāua foʻi i faʻailoga o le tau. O latou foliga eseese, lanu, ma le maualuga e matuā aʻafia ai le valoia o le tau ma le tau. O le malamalama i ituaiga ao ma lo latou aʻafiaga i le tau e mafai ona fesoasoani e valoia ai afa, timuga, ma e oʻo lava i aga masani o le tau i se taimi umi. I totonu o lenei tusiga, o le a tatou suʻesuʻeina ai ituaiga ao eseese, e faʻavasegaina muamua e tusa ai ma o latou foliga vaaia ma le maualuga o le fausaga, ma iloilo o latou aʻafiaga i le tau.

Fa'avasegaga o Ao

E masani ona vaevaeina ao i ni ituaiga autu e fa e faʻatatau i lo latou maualuga ma foliga vaaia:

1. Ao Maualuga (Cirrus, Cirrostratus, Cirrocumulus)
2. Ao Lotolotoi (Altostratus, Altocumulus)
3. Ao Maualalo (Stratus, Stratocumulus, Nimbostratus)
4. Ao ma le Atinaʻe Faʻatulagaina (Cumulus, Cumulonimbus)

Ao Maualuga

E fausia ao maualuluga i luga a'e o le 20,000 futu (6,000 mita) i le mea e matuā maualalo ai le vevela, ma iu ai ina fausia ai ni tioata aisa. O nei ao e masani ona manifinifi ma manifinifi.

Cirrus (Ci)
E manifinifi, paʻepaʻe, ma fulufulua ao o le Cirrus, e masani ona aliali mai i foliga eseese. O lo latou i ai e masani ona faʻaalia ai le tau lelei, ae e mafai foʻi ona faʻailoa mai ai o loʻo i ai se suiga i le tau o loʻo lumanaʻi, aemaise lava pe afai e mafiafia pe maulalo le maualuga.

Cirrostratus (Cs)
E fausia e ao Cirrostratus se vaega manifinifi ma e pei o le susu i luga o le lagi ma e lauiloa i le faia o ni pale e siomia ai le la po o le masina. O nei ao e masani ona faailoa mai ai le latalata mai o se luma mafanafana, o le a oo mai le timu po o le kiona.

Cirrocumulus (Cc)
E foliga mai o ao Cirrocumulus o ni tama'i vaega papa'e e fa'atulaga i se mamanu masani. E ui e seasea ma e masani ona fa'ailoa mai ai le tau lelei ae malulu, o lo latou i ai i nisi taimi e mafai ona fa'ailoa mai ai o lo'o fa'atupuina ni afa, aemaise lava pe a o fa'atasi ma isi ituaiga ao.

tagai foi i le  Mea e A'afia ai le Itu o le Matagi

Ao Lotolotoi

E atia'e ao ogatotonu i le va o le 6,500 ma le 20,000 futu (2,000 i le 6,000 mita). E aofia ai tioata aisa ma mataua vai.

Altostratus (As)
O ao Altostratus e fausia ai se ie efuefu po'o le lanumoana-efuefu e ufiufi ai le lagi, e masani ona muamua atu i se afa ma timuga faifai pea po'o le kiona. O nei ao e masani ona fa'ailoa mai ai le taunuu mai o se itu mafanafana.

Altocumulus (Ac)
O ao Altocumulus e aofia ai ni vaega papa'e pe efuefu ma e foliga mai o se fanua o polo vavae. E masani ona tutupu i taeao mafanafana ma susū o le taumafanafana ma e mafai ona fa'ailoa mai ai ni afa faititili i le leva o le aso pe afai e aliali mai i le taeao.

Ao Maualalo

E fausia ao maulalo i lalo ifo o le 6,500 futu (2,000 mita) ma e tele lava ina faia a'e i mataua o le vai, e ui lava e mafai fo'i ona i ai ni vaega aisa i le tau malulu.

Stratus (St)
O ao Stratus o ao efuefu tutusa e mafai ona ufitia le lagi atoa e pei o se ie mafiafia. E masani ona latou aumaia se timuga māmā po o se kiona māmā. O nei ao o se faailoga malosi lea o se siosiomaga mautu ma filemu.

Stratocumulus (Sc)
E foliga mai o ao Stratocumulus o ni ao maulalo ma mafiafia e ufitia ai le lagi, e pogisa nai lo le cirrocumulus poʻo le altocumulus. E mafai ona latou aumaia ni timuga māmā ma faʻailoa mai ai se mamanu mautu o le tau.

Nimbostratus (Ns)
E mafiafia ma pogisa ao o Nimbostratus, e ufitia atoa ai le lagi ma aumaia ai timuga po o le kiona faifai pea ma le mautu. O lo latou i ai e faʻaalia ai o le a tumau pea le ao ma timuga i le tau mo se taimi umi.

Ao ma Atina'e Fa'atulagaina

O nei ao e mafua ona o le malolosi o tafega o le ea i luga ma e mafai ona sosolo atu i le tele o tulaga maualuluga.

Cumulus (Cu)
O ao Cumulus o ao pupuu, papa'e ma se fa'avae mafolafola, e foliga i ni polo vavae. O nei ao e masani ona fesoota'i ma le tau lelei, ae e mafai ona latou atia'e i ni ao tetele o afa (cumulonimbus) pe afai e malosi le alu a'e o le ea.

tagai foi i le  A'afiaga o Suiga o le Tau i le Ecosystems

Cumulonimbus (Cb)
O ao Cumulonimbus o ao maualuluga e tele lona tuputupu aʻe faʻatulagaina, e masani ona oʻo atu i le maualuga e 39,000 futu (12,000 mita) pe sili atu. O nei ao e fesoʻotaʻi ma tulaga leaga o le tau e pei o afa, timuga mamafa, uatoʻa, ma e oʻo lava i asiosio. E iai so latou pito i luga e foliga tutusa ma le uʻamea, lea e salalau atu i le pito i luga o le troposphere.

O le Aafiaga o Ao i le Tau

E tele itu o le sao o ao i le tau ma le siosiomaga, mai le fa'afoliga o tulaga o le tau i aso ta'itasi e o'o atu i le fa'aa'afiaina o mamanu o le tau i se taimi umi.

Fa'asalalauina o le La ma le Puleaina o le Vevela

E mafai e ao maualuluga, e pei o le cirrus, ona fa'atagaina le susulu o le la e ulufale atu i totonu ae maileia ai le ave o le infrared e alu ese atu, e fai ma vaega e taofia ai le vevela. O lenei maileia o le vevela e o'o atu ai i aafiaga o le mafanafana, ma fesoasoani ai i le mea ua ta'ua o le greenhouse effect.

I se isi itu, o ao maulalo e pei o le stratus ma le stratocumulus e matuā atagia mai ai, o lona uiga latou te toe atagia mai ai le tele o ave o le la e toe foʻi mai i le vateatea. O lenei atagia mai e mafua ai ona mālūlū, ma faʻaitiitia ai le vevela o le fogaeleele.

Fua Fa'atusa

E eseese ituaiga ao e mafua ai le tele o ituaiga timuga. Mo se faʻataʻitaʻiga, o ao cumulonimbus o le malosiaga lea e mafua ai afa malolosi, timuga mamafa, ma uatoʻa. I se faʻatusatusaga, o ao nimbostratus e maua ai timuga faifai pea ma umi lea e mafai ona aʻafia tele ai faʻatoʻaga ma le sapalai o le vai.

Tau i Tua ma le Vavalo o Afa

O le ituaiga ma le fausiaina o ao o ni faʻailoga taua ia o le latalata mai o le tau. Mo se faʻataʻitaʻiga, o le iai o ao cirrostratus e masani ona faʻailoa mai ai le latalata mai o se tau mafanafana, ae o ao altostratus e mafai ona faʻailoa mai ai se afa o loʻo lumanaʻi. E faʻalagolago tele tagata suʻesuʻe tau i nei faʻatulagaga o ao e vavalo saʻo ai suiga o le tau.

Fa'ailoga o le Tau Matautia

O nisi ao o ni fa'ailoga ia o le tau leaga. O ao Cumulonimbus, mo se fa'ata'ita'iga, o ni fa'ailoga ia o fa'afā, asiosio, ma e o'o lava i afa. O le atina'e, gaioiga, ma uiga o nei ao e mata'ituina ma le toto'a ina ia tu'uina atu ai lapata'iga i taimi talafeagai i vaega e ono a'afia.

tagai foi i le  Mea e A'afia ai Timuga i se Eria

Fa'ailoga o Suiga o le Tau

O le fa'aputuga o ao ma o latou suiga i le aluga o taimi e mafai ona avea o ni fa'ailoga taua o suiga o le tau. Mo se fa'ata'ita'iga, o le fa'ateleina o ao maualuluga e mafai ona fesoasoani i le fa'avevela o le vevela ona o lo latou gafatia e maileia ai le vevela. I se isi itu, o suiga i le maualalo o le ufiufi o ao e mafai ona suia ai le albedo, ma a'afia ai mamanu o le tau i le lalolagi atoa.

Gaoioiga Fa'aletagata ma le Fausiaina o Ao

Ua iloa o gaoioiga a tagata, aemaise lava le faʻasaʻolotoina o kasa ea ma kasa e mafua ai le vevela o le ea, e aʻafia ai le fausiaina o ao ma ona meatotino. E mafai e kasa ea ona avea ma vaega e faʻaputu ai ao, e suia ai meatotino o ao ma lo latou gafatia e toe faʻafoʻi mai ai le susulu o le la pe maileia ai le vevela, ma aʻafia ai faiga o le tau i le lotoifale ma le lalolagi atoa.

iʻuga

O le malamalama i ituaiga ao eseese ma lo latou aafiaga i le tau e taua tele mo le sa'o o le valoia o le tau ma su'esu'ega o le tau. Mai ao cirrus manifinifi ma manifinifi e fa'ailoa mai ai le suiga o le tau, i ao cumulonimbus maualuluga ma mafua ai afa, o ituaiga ta'itasi e iai se matafaioi tulaga ese i lo tatou ea. I le matauina ma le fa'amatalaina o nei fa'ailoga fa'alenatura, e mafai ai e le au su'esu'e tau ona tu'uina atu ni valoia i le taimi tatau, lapata'ia tulaga leaga o le tau, ma fesoasoani i lo tatou malamalama i le suiga o le tau o le Lalolagi. Pe o oe o se tagata mata'ituina le tau fa'apolofesa pe o se tagata e va'ava'ai fa'atasi i ao, o le talisapaia o le lavelave ma le matagofie o ao e fa'aopoopoina ai le loloto i la tatou fegalegaleaiga ma le lalolagi fa'alenatura.

Tuua se Faamatalaga