O siama o ni siama laiti e na'o totonu o sela ola e mafai ona toe gaosia. E mafai ona latou mafua ai le tele o fa'ama'i i tagata, manu, ma la'au. E mafai ona salalau siama i auala eseese, e aofia ai le feso'ota'i tuusa'o, fesiita'iga i le ea, fesiita'iga i le vai, fesiita'iga i mea'ai, ma mea e feavea'i ai siama e pei o iniseti. I le iloaina o lamatiaga e ono tula'i mai e fa'ama'i pipisi, e taua tele le puipuia o lo latou salalau. O lenei tusiga o le a talanoaina ai auala eseese e puipuia ai le salalau o siama i le olaga i aso uma, e aofia ai faiga lelei o le tumama, tui puipui, fa'aaogaina o mea puipui, ma taumafaiga a le nu'u ma le malo.
1. Tausiga o le Soifua Maloloina o le Tagata Lava Ia
O le tumama o le tagata lava ia o le laasaga muamua ma sili ona taua i le puipuia o le salalau o siama. O le tumama lelei e mafai ona faʻaitiitia ai le lamatiaga o le pipisi o siama e ala i fesootaʻiga tuusaʻo ma lē tuusaʻo.
Fufuluina o ou a'ao
O le fufuluina soo o ou lima i le fasimoli ma le vai mo le itiiti ifo i le 20 sekone o se tasi lea o auala sili ona aoga e puipuia ai le salalau o siama. E taua tele le fufuluina o lima pe a uma:
- Faaaogaina o le faleuila
- A'o le'i 'ai
- A uma ona tale, mafatua, pe fulu lou isu
- A uma ona pa'i atu i mea e masani ona pa'i i ai isi, e pei o 'au o faitoto'a po'o fa'amau o le lifti.
Afai e leai se fasimoli ma se vai, o le fa'aaogaina o se vaila'au e fufulu ai lima e iai le 'ava malosi e le itiiti ifo i le 60% le 'ava malosi o se isi auala lelei lea.
Tausiga o le Tumama Patino
E ese mai i le fufuluina o ou lima, e taua fo'i le tausia o le tumama lautele. E aofia ai le ta'ele soo, sui i lavalava mama, ma le tausia o fao pupuu ma mama.
2. Tui puipui
O le tui puipui o se tasi lea o auala sili ona aoga e puipuia ai faʻamaʻi pipisi. E galue tui puipui e ala i le faʻaosofiaina o le puipuiga o le tino e iloa ma tau ma siama patino pe afai e aʻafia le tino i ai i le lumanaʻi. O nisi nei o manatu taua e uiga i le tui puipui:
Vaksin mo Vaila'au Fa'apitoa
E tele tui puipui ua faia e faasaga i siama eseese, e aofia ai:
- Vaksin o le FuluO lenei tui puipuia faaletausaga e fesoasoani e puipuia ai le fulū fa'avaitaimi.
- Vaksin o le HepatitisE mafai e tui puipui mo le hepatitis A ma le B ona puipuia ai faʻamaʻi pipisi matuia o le ate.
- Vaksin HPVO lenei tui puipui e puipuia ai le pipisi o le human papillomavirus, lea e mafai ona mafua ai le kanesa o le ua ma isi ituaiga o kanesa.
- Koviti-19 tui puipuiUa faia lenei tui puipui e tau ai le SARS-CoV-2, o le siama e mafua ai le COVID-19.
Polokalama Tui Puipui
E taua tele le mulimulita'i i le polokalame tui puipui e fautuaina e pulega fa'alesoifua maloloina i le lotoifale ma le lalolagi atoa. O lenei polokalame e masani ona aofia ai tui puipui masani mo tamaiti ma tui puipui fa'apitoa mo tagata matutua, e pei o le tui puipui o le fulū i tausaga ta'itasi.
3. Faaaogāina o Meafaigaluega Puipuia Faaletagata (PPE)
E fesoasoani mea e puipui ai le tagata lava ia (PPE) e faʻaitiitia ai le lamatiaga o le pipisi o siama, aemaise lava i tulaga e maualuga ai le lamatiaga o le pipisi. O nisi o ituaiga PPE e masani ona faʻaaogaina e aofia ai:
Ufimata Mata
O ufimata, e pei o ufimata taotoga ma ufimata N95, e aoga tele i le puipuia o le salalau o siama e ala i mataua o le manava. E taua tele le ofuina o se ufimata i nofoaga faitele ma pe a fegalegaleai ma isi, aemaise lava i taimi e pepesi ai siama e felelei i le ea.
Totini lima
E mafai ona fa'aaoga totigilima i tulaga e maualuga ai le lamatiaga o le pa'i sa'o atu i mea ua pisia pe mea fa'aola. Peita'i, e taua le 'alo 'ese mai le pa'i atu i ou foliga a'o ofuina totigilima ma ia fufulu ou lima pe a uma ona aveese.
Laei Puipui ma Puipui Mata
E faʻaaogaina tele lavalava puipui ma mea e puipui ai mata e le aufaigaluega tau soifua maloloina ma tagata o loʻo galulue i siʻosiʻomaga e maualuga le lamatiaga e puipuia ai i latou lava mai le pisia pe faʻafesoʻotaʻi tuusaʻo ma vai o le tino ua pisia.
4. Aloese mai le fesootaʻi ma tagata mamaʻi
O le 'alo'ese mai le fesoota'i tuusa'o ma tagata mama'i o se auala lelei e puipuia ai le sosolo o le siama. E aofia ai:
- Tu'ufua to'atasi oe lavaAfai e te ma'i, nofo i le fale ma 'alo'ese mai le fesoota'i ma isi e puipuia ai le sosolo o le siama.
- Tausia se mamaoIa tausia se mamao e le itiiti ifo i le 1 mita mai tagata o loʻo iai ni faʻailoga o faʻamaʻi manava e pei o le tale poʻo le mafatua.
- Aloese mai le motu o tagataAloese mai nofoaga e to'atele tagata po'o le motu o tagata, aemaise lava i taimi e pepesi ai fa'ama'i pipisi.
5. Mamā o le Siosiomaga
E taua fo'i le tausia o le mamā o le si'osi'omaga i le puipuia o le sosolo o le siama. O nei la'asaga e aofia ai:
Fa'amamāina o le Luga
O le fa'amamāina ma le fa'amamāina o mea e masani ona pa'i i ai, e pei o 'au o faitoto'a, laulau, ma masini eletise, e mafai ona fesoasoani e puipuia ai le salalau o siama. Fa'aaoga se vaila'au e fa'amamā ai siama e aoga e fa'asaga i siama, e pei o se vaila'au e iai le 'ava malosi po'o se vaila'au fa'amama.
Lelei le ea
O le fa'amautinoaina o lo'o lelei le ea e fa'aleleia atili ai le ea i totonu o le potu e ala i le tatalaina o fa'amalama po'o le fa'aaogaina o se faiga lelei e fa'aleleia atili ai le ea e mafai ona fa'aitiitia ai le tele o siama i le ea ma puipuia ai le pipisi e ala i kasa fe'avea'i.
6. Aʻoaʻoga ma le Malamalamaaga Lautele
E taua tele le aʻoaʻoina ma le faʻalauiloaina o le lautele i le auala e puipuia ai le salalau o le siama. E mafai ona faia lenei mea e ala i:
Fa'aliga Soifua Maloloina
O fa'asalalauga tau soifua maloloina e fa'atinoina e malo, fa'alapotopotoga tau soifua maloloina, ma le aufaasālalau e mafai ona fesoasoani e fa'asalalau fa'amatalaga sa'o e uiga i le puipuiga o fa'ama'i. O nei fa'asalalauga e mafai ona aofia ai fa'asalalauga tautua lautele, polosiua, ma gaoioiga fa'alauiloa i le alalafaga.
A'oa'oga i A'oga
E mafai ona fa'aopoopoina a'oa'oga e uiga i le tumama ma le puipuia o fa'ama'i i totonu o mataupu aoaoina a le a'oga e a'oa'o ai tamaiti i le taua o le tausia o le soifua maloloina o le tagata lava ia ma le siosiomaga.
7. Le Matafaioi a le Malo ma le Faiga Faavae a le Malo
E iai le sao taua a le malo i le puipuia o le salalau o le siama e ala i faiga faavae a le malo. O nisi o laasaga e mafai e le malo ona faia e aofia ai:
Tuuina Atu o Auaunaga Tau Soifua Maloloina
O le faigofie ma taugofie o le mauaina o auaunaga tau soifua maloloina, e aofia ai tui puipui, suʻega faʻamaʻi, ma tausiga faafomaʻi, e taua tele i le taofiofia o le pepesi o le siama.
Tulafono Faatonutonu ma Faiga Faavae
E mafai e le malo ona tuʻuina atu tulafono faatonutonu ma faiga faavae e faʻatapulaʻa ai le salalau o le siama, e pei o faʻatapulaʻaina o femalagaaiga, tapunia o nofoaga faitele, ma le faʻatinoina o karantina i taimi o faʻamaʻi pipisi.
Mata'ituina ma le Tali Vave
O le atinaʻeina o se faiga mataʻituina lelei e iloa ai ma tali vave atu i faʻamaʻi pipisi e mafai ona puipuia ai le sosolo atili o le siama. E aofia ai le aoina o faʻamaumauga, suʻesuʻega faʻamaʻi pipisi, ma le galulue faʻatasi ma pulega faʻavaomalo o le soifua maloloina.
I'uga
O le puipuia o le salalau o le siama e manaʻomia ai se auala atoatoa ma galulue faʻatasi i le va o tagata taʻitoʻatasi, nuʻu, ma malo. O faiga faʻamamāina o le tagata lava ia, tui puipui, faʻaaogaina o mea e puipui ai le tagata lava ia, ʻaloʻese mai le fesootaʻi ma tagata mamaʻi, tausia o se siosiomaga mamā, aʻoaʻoga a le lautele, ma faiga faʻavae lelei a le malo e taua tele i le puleaina o le salalau o le siama. O le faʻatinoina pea o nei fuafuaga, e mafai ai ona tatou puipuia i tatou lava ma isi mai le taufaʻamataʻu o faʻamaʻi pipisi ma tausia le soifua maloloina lautele o le lautele.