O le ā le Teolosi o le Fausiaina o Fale e Tete'e i le Fausiaina?
E masani ona manatu le fausaga o fale o se faʻaaliga faaletino o manatu, aganuʻu, ma tekinolosi o se vaitaimi. O vaitau taʻitasi e aumaia ai ni auala fou i le mamanuina ma le fausiaina, e atagia ai suiga i manatu o le sosaiete i le avanoa, galuega, ma le matagofie. I le faaiuga o le seneturi 20, na molimauina ai e le lalolagi o fausaga fale le tulaʻi mai o se tasi o aʻoaʻoga sili ona feteenai ma fou i le talafaasolopito o mamanu: le faʻaleagaina o le fausaga.
Folasaga i le Teoria o le Tete'e i le Fausiaina
O le deconstruction, o se auala, na muamua aliaʻe mai i filosofia ma tusitusiga, aemaise lava e ala i le galuega a le faifilosofia Farani o Jacques Derrida i le vaitau o le 1960. O le aʻoaʻoga e taumafai e luʻitau ma faʻaleaogaina auala masani o mafaufauga, ma faʻaleagaina ai fausaga ma manatu ua taliaina lautele. I le taliaina o manatu o Derrida, na amata ai e le toʻatele o tusiata fale ona faʻaogaina mataupu faavae o le deconstruction i le matāʻupu o le tusiata fale, ma ni taunuuga mataʻina ae masani ona feteenai.
Mataupu Faavae Autu o le Fa'ate'aina o le Fausiaina i le Fausaga
I lona totonugalemu, o le fausaga fa'alilolilo e fa'amamafa ai le fa'alilolilo ma le au'ili'iliga fa'apitoa o elemene fa'afaufale ua fa'avaeina. E fesiligia ai manatu masani e uiga i le foliga, fausaga, ma le matagofie, ma i'u ai i ni mamanu fou ma e le masani ai. O nisi o mataupu faavae autu o le fausaga fa'alilolilo e aofia ai:
1. Vaevaeina: Nai lo le fausiaina o ni fausaga ua tuufaatasia lelei, e masani ona vaevaeina e tusiata fale ni mamanu i ni vaega e foliga mai e le fesootai pe motusia. O lenei mea e fatuina ai se lagona malosi ma le le mautu.
2. Lē fa'atulagaina tutusa: E 'ese mai fausaga fa'ata'atitia ma fa'atulagaina tutusa e masani ona iai i galuega fa'atino masani, o le fa'atulagaina o fausaga e masani ona iai ni foliga e lē fa'atulagaina tutusa ma ni foliga e lē fa'atulagaina tutusa.
3. Loto Naunau e Solia le Tu ma Aga Masani: E masani ona ʻalofia e i latou e suʻesuʻeina le faʻatulagaina o mea fou ni auala masani i le fua faatatau, faʻatulagaga o le va o nofoaga, ma le sootaga i le va o le foliga ma le galuega. E masani ona iʻu ai i ni mamanu e leʻi mafaufauina ma e ofo ai.
4. Tuufaatasiga Lē Fetaui o Elemene: O elemene o le fausaga e le fausia ai ni mea e masani ona foliga mai e lē fetaui le tasi ma le isi, ma mafua ai ni feeseeseaiga vaaia ma faalemafaufau e luʻitauina ai manatu masani o le fealofani ma le matagofie.
Tagata Taua ma Galuega i le Fausiaina o Fale e Fa'ate'aina ai le Fausiaina
O le fausaga fa'ale-faufale e le o se talitonuga e taliaina lautele, ae o le to'atele o tusiata fale lauiloa ua latou fa'aaogaina ma atia'e lenei auala e ala i a latou galuega fa'aaliga. O nisi nei o tagata autu ma fa'ata'ita'iga o galuega e atagia ai mataupu fa'avae o le fa'ale-faufale.
1. Peter Eisenman: O Peter Eisenman o se tusiata fale taʻutaʻua e lauiloa i lana faʻaaogaina o le teoria o le deconstruction i le tusiata fale. O ana galuega e masani ona faʻaalia ai ni foliga vaeluaina ma e leʻi mafaufauina. O se tasi o ana galuega sili ona lauiloa o le Fale VI (1972) i Cornwall, Connecticut. O lenei fale o se faʻataʻitaʻiga manino o le faʻaaogaina o le fragmentation i le mamanu tusiata fale.
2. Frank Gehry: O Frank Gehry o se tusiata fale lauiloa e le o toe fausia ni fale, o lē na ia fatuina ni fale lauiloa ua toe faʻamatalaina ai le matagofie o le fausaga. O se tasi o ana galuega sili ona lauiloa o le Guggenheim Museum i Bilbao, Sepania (1997). O le fale e iai ni foliga feliuliuaʻi ma foliga masani, e tuʻufaʻatasia ai mea eseese e pei o le titanium, limestone, ma le tioata e fausia ai se fausaga e foliga mai ua malepelepe ma fealuaʻi.
3. Zaha Hadid: O Zaha Hadid o se tusiata fale paionia e lauiloa i lana auala e fa'aitiitia ai le fausiaina. O ana galuega e masani ona su'esu'eina ai foliga fa'ata'atitia faigata ma le fesuia'iga o le vateatea. O se fa'ata'ita'iga o se galuega e atagia ai mataupu fa'avae o le fa'aitiitia o le fausiaina o le Vitra Fire Station i Weil am Rhein, Siamani (1994), lea e iai laina ma'ai ma tulimanu e le masani ai.
4. Rem Koolhaas: I le avea ai ma faavae o le OMA (Ofisa mo le Metropolitan Architecture), ua faatosinaina e Rem Koolhaas le lalolagi o le tusiata fale i ona manatu e uiga i le deconstructivist. O se tasi o galuega sili ona lauiloa o loʻo atagia ai lona mafaufauga o le Ofisa Tutotonu o le CCTV i Beijing, Saina (2012). O le fausaga e le masani ai, faatasi ai ma olo e lua e fesoʻotaʻi e se alalaupapa faalava, e luʻitauina ai le manatu masani o se fale maualuluga.
Aafiaga ma le Iloiloga o le Fa'aleagaina o le Fausiaina
E pei o soʻo se gaioiga fou fau fale, o le faʻaleagaina o fale ua avea ma autu o finauga ma faitioga malolosi. E ui o nisi e viia lona faʻafouga, ae o isi e faitioina le auala ona o se faiga faʻataʻitaʻi tele ma le le aoga.
1. Lototele Fa'ata'ita'i: O i latou e lagolagoina le fa'aleagaina o le fausaga e talisapaia lona lototoa i le toe fa'aleleia o manatu masani e uiga i le fausaga o fale. Latou te va'ai i ai o se auala e tuleia ai tapula'a o le fatufatuga ma tu'uina atu ai ni fofo fou ma fou mo mamanu.
2. Fa'atinoga e Le Mautinoa: O se faitioga tele i le fausaga o fale e le toe fausia, o le tele o tulaga, e masani ona sili atu le matagofie nai lo le fa'atinoga. O fale ua mamanuina e fa'avae i luga o mataupu fa'avae o le toe fausia e manatu i ai o nisi taimi e le aoga pe le talafeagai fo'i mo le fa'aaogaina i aso uma.
3. Lagona o le Elitism: O nisi o tagata faitio e vaʻai foʻi i le deconstruction o se auala e soona faʻateorē ma faʻafaʻafaʻafaʻa, o se auala e naʻo tagata aʻoga poʻo tagata tomai faʻapitoa i le tusiata fale e mafai ona malamalama i ai. O lenei mea e maua ai le lagona o le deconstruction e mamao ese mai mea moni ma manaʻoga o avanoa faitele.
4. Tau o le Fausiaina: O fale e iai ni mamanu e le toe fausia e masani ona manaʻomia ai ni metotia faufale e sili atu ona faigata ma ni mea e sili atu ona taugata. E mafai ona avea lea ma faʻalavelave tele i le faʻaaogaina o nei mataupu faavae i galuega tetele poʻo ni paketi faʻatapulaʻa.
Fausaga Fa'ate'aina i le Lumanai
I le amataga o le seneturi lona 21, o loʻo tumau pea le taua o le fausaga o fale e faʻaitiitia ai le fausaga, e ui lava ina foliga mai ua mou atu lona faatosinaga. Peitaʻi, o mataupu faavae o le faʻaitiitia o le fausaga o loʻo faʻaauau pea ona musuia ai se tupulaga fou o tusiata o loʻo sailia le solia o tuaoi masani ma suʻesuʻe se gagana mamanu e sili atu ona malosi ma tele.
I se tulaga faʻaonaponei, lea ua faʻateleina ai le lauiloa o mataupu tau le faʻasaoina o le siosiomaga ma le mamanu atamai, e ono maua e tufuga fale ua aʻafia i le faʻaleagaina o fale ni auala e tuʻufaʻatasia ai nei mataupu taua ma ni auala e sili atu ona faʻasaoina ma tekinolosi faʻaonaponei. Atonu latou te sailia pea ni manatu fou, ae faʻatasi ai ma le faʻamamafa tele i le faʻaaogaina lelei o le malosi, meafaitino e le afaina ai le siosiomaga, ma le faʻaaogaina o tekinolosi numera e faʻaleleia atili ai le mamanu ma le faiga o le fausiaina.
I le iuga, e mafai ona vaʻaia le fausaga faʻale-fausia o se ata o se lalolagi ua faʻateleina le lavelave ma le malepelepe, lea e tele ai auala e suʻesuʻe ai manatu fou ma avanoa. E pei o gaioiga tetele uma i le talafaasolopito o fausaga, o le faʻale-fausia e faʻamanatu mai ai ia i tatou o le fausaga o fale e sili atu nai lo na o le fausiaina o fale; o se faʻaaliga e le gata o aganuʻu, mafaufauga, ma mafaufauga o tagata.