Auala Faigofie e Malamalama ai i le Tausiga o Tupe
O le malamalama i le tausiga o tusi e foliga mai e faigata i le taimi muamua. O le lalolagi o aitalafu, aitalafu, pepa paleni, ma faʻamatalaga o tupe maua e mafai ona foliga mai e faigata ma lofituina. Peitaʻi, faʻatasi ai ma se auala manino ma faʻasolosolo, e mafai e soʻo se tasi ona malamalama i manatu autu o le tausiga o tusi. I le vaevaeina o vaega ma le tuʻuina atu i se auala faigofie ona malamalama i ai, o lenei tusiga e taumafai e faʻafaigofie le tausiga o tusi mo tagata amata ma tagata tomai faapitoa e le o ni tagata faigaluega tau tupe.
O Poloka Faufale o le Tausiga o Tupe
1. Malamalama i Manatu Fa'avae o le Tausiga Tupe
Mo se amataga, e taua le malamalama i nisi o mataupu faavae tau tupe:
– Aseta: Punaoa e umia e se kamupani e iai le taua tau tamaoaiga (e pei o tupe, oloa, meafaigaluega).
– Noataga: O noataga e tatau ona totogi e le kamupani i isi vaega mai fafo (e pei o nonogatupe, aitalafu e tatau ona totogi).
– Tupe Fa'afaigaluega: O le aia tatau o totoe i aseta a le kamupani pe a uma ona to'esea aitalafu, o le tele lava o sea a le pule i le pisinisi.
O nei vaega e tolu e fausia ai le fuafuaga tau tupe:
Aseta = Noataga + Tupe Fa'afaigaluega.
2. Tausiga o Tusi Fa'alua
O le fatu o le tausiga o tusi o le faiga fa'alua-tusi tusi. O lenei metotia e fa'amaumauina ai fefa'ataua'iga ta'itasi i tala e lua, ma tausia ai le paleni o le fuafuaga tau tupe. O tala ta'itasi e iai se totogi ma se totogi fa'aopoopo:
– Aitalafu: O loʻo faʻatusalia ai le faʻateleina o aseta poʻo tupe faʻaalu ma le faʻaitiitia o aitalafu poʻo tupe faʻafaigaluega.
– Aitalafu: O loʻo faʻatusalia ai le faʻaitiitia o aseta poʻo tupe faʻaalu ma le faʻateleina o aitalafu poʻo tupe faʻafaigaluega.
O se faʻataʻitaʻiga faigofie e mafai ona faʻamatala ai lenei mea:
A faʻatau e se pisinisi ni meafaigaluega e $1,000 le tau i tupe, o le a faʻamaumauina le fefaʻatauaʻiga e pei o:
– Meafaigaluega Totogi (fa'aopoopoga) $1,000.
– Aitalafu (fa'aitiitia) Tupe Fa'aalu $1,000.
O loʻo tumau pea le paleni o le fua faʻatatau tau tupe talu ai o le faʻateleina o le tasi aseta (Meafaigaluega) e faʻapaleni ai le faʻaitiitia o le isi aseta (Tupe).
Fa'amatalaga Tau Tupe Autu
Ina ia malamalama atili i le tausiga o tusi, e taua tele le malamalama i faʻamatalaga tau tupe tetele e tolu:
3. Le Pepa Paleni
O le pepa paleni e maua ai se ata pu'upu'u o le tulaga tau tupe a le kamupani i se taimi patino. O lo'o lisiina ai aseta, aitalafu, ma tupe fa'afaigaluega a le kamupani. O le pepa paleni e tausisi i le fua fa'atatau tau tupe:
Aseta = Noataga + Tupe Fa'afaigaluega.
– E masani ona lisiina aseta i le faasologa o le gafatia e tafe ai le suavai, mai le tele o le gafatia e tafe ai le suavai (tupe) i le itiiti ifo o le gafatia e tafe ai le suavai (tupe teu faafaigaluega mo se taimi umi).
– E masani ona lisiina noataga e tusa ai ma o latou aso e tatau ai ona totogi, mai le taimi puʻupuʻu (aitalafu e totogi) i le taimi umi (nonogatupe).
– O tupe faavae e aofia ai sea masani, tupe maua taofia, ma soʻo se tupe faavae totogi faaopoopo.
4. O le Fa'amatalaga o Tupe Maua
O le fa'amatalaga o tupe maua, e ta'ua fo'i o le fa'amatalaga o tupe mama ma gau, e fa'aalia ai le fa'atinoga tau tupe a le kamupani i se vaitaimi. E fa'amatala auiliili ai tupe maua ma tupe fa'aalu na fa'atinoina, ma i'u ai i le tupe maua mama (tupe mama po'o le gau).
Tupe Maua Mama = Tupe Maua – Tupe Fa'aalu.
O lenei faʻamatalaga e fesoasoani i paʻaga e malamalama ai i le lelei o le maua e le kamupani o tupe mama mai ana galuega.
5. O le Fa'amatalaga o le Tafega o Tupe
O lenei faʻamatalaga o loʻo faʻamatala ai le tafe mai o tupe i totonu ma fafo o le pisinisi i se vaitaimi. E vaevaeina i ni vaega se tolu:
– Gaoioiga Fa'atino: Tafega o tupe mai galuega autū a le pisinisi.
– Gaoioiga Fa'afaigaluega: Tafega o tupe mai le fa'atauina mai po'o le fa'atau atu o aseta (e pei o meafaigaluega po'o tupe teufaafaigaluega).
– Gaoioiga Fa'atupeina: Tupe maua mai le nonoina po'o le totogiina o nonogatupe ma le tu'uina atu po'o le toe fa'atauina o sea.
E taua tele le faʻamatalaga o le tafe o tupe mo le malamalama i le auala e pulea ai e le kamupani ana tupe, ma ia mautinoa o loʻo lava le tele o tupe maua mo galuega faatino ma le tuputupu aʻe.
Fa'afaigofieina o Fa'aupuga Tau Tupe
6. Tupe Maua ma Tupe Totogi
– Aitalafu e Maua: O tupe e tatau ona totogi i le kamupani mai tagata faʻatau na faʻatauina ni oloa poʻo ni auaunaga i se auala aitalafu.
– Aitalafu e Totogi: O tupe e tatau ona totogi e le kamupani i tagata fa'atau oloa po'o tagata fa'atau atu oloa/ tautua na fa'atauina i aitalafu.
7. Tupe Maua vs. Polofiti
– Tupe Maua: O le aofaʻi atoa o tupe na maua mai faʻatauga.
– Tupe mama: O le aofaʻi o totoe pe a uma ona toʻesea uma tupe faʻaalu mai tupe maua.
Fautuaga Aoga mo le Malamalama i le Tausiga o Tupe
8. Faaaoga le Polokalama Tau Tupe
E faafaigofieina e polokalama faakomepiuta faʻaonaponei tau tusi le tele o galuega tau tusi e ala i le otometi o faʻamaumauga ma le faia o faʻamatalaga tau tupe. O meafaigaluega e pei o le QuickBooks, Xero, poʻo le FreshBooks e faigofie ona faʻaaoga ma ua mamanuina mo i latou e le o ni tagata tausi tusi.
9. Auai i Punaoa Fa'alea'oa'oga
E tele vasega i luga ole initaneti, aʻoaʻoga faʻapitoa, ma tusi ua faʻatulagaina faapitoa mo tagata amata:
– E ofoina atu e Coursera ma edX ni vasega e leai se totogi ma totogi i mataupu faavae tau tupe.
– O uepisaite e pei o le AccountingCoach e tuʻuina atu ai aʻoaʻoga ma faʻamatalaga auiliili.
10. Fa'ata'ita'i i Tulaga Moni o le Olaga
Ina ia malamalama atili i mataupu faavae tau tupe, faʻaaoga i tulaga masani i aso uma. Mo se faʻataʻitaʻiga:
– Tausia se siaki o tupe a le tagata lava ia e faʻaaoga ai manatu tau tupe: lisi au aseta (teugatupe, tupe teufaafaigaluega), aitalafu (nonogatupe, aitalafu a le credit card), ma tupe faavae (tau aoga).
– Fa'ata'ita'i ni tulaga fa'apisinisi: mafaufau fa'apea o lo'o e fa'atautaia se pisinisi la'ititi, fa'amaumau ni fefa'ataua'iga fa'atauva'a, ma fatuina au lava fa'amatalaga tau tupe.
iʻuga
E ui e foliga mai e faigata le tausiga o tusi, ae o le vaevaeina i ona vaega autū ma le fausiaina malie i luga o lena faavae e faigofie ai ona malamalama i ai. E ala i le amata i manatu autū o aseta, aitalafu, ma tupe faavae, ma le malamalama i le faiga o le tausiga o tusi e lua-tusi, ma le malamalama i faamatalaga tau tupe autū, e mafai e soʻo se tasi ona malamalama i mea taua o le tausiga o tusi.
O le fa'aaogaina o meafaigaluega aoga e pei o polokalama tau tupe, fa'aaogaina o punaoa fa'alea'oa'oga, ma le fa'ata'ita'iina o mea moni o le olaga e fa'amausali atili ai lenei malamalama. Ia manatua, o le tau tupe o le gagana lea o pisinisi, ma fa'atasi ai ma nei la'asaga faigofie, e mafai ona e amata tautala lelei i ai. Pe o oe o se tagata fai pisinisi fou, o se tagata tomai fa'apitoa o lo'o va'ava'ai e fa'alautele ou tomai, pe na'o se tasi e fiafia e pulea lelei tupe a le tagata lava ia, o le malamalama i le tau tupe o se tomai taua tele.