Ngā Mātāpono Kaute e Manakohia Whānuitia ana i roto i ngā Tauākī Pūtea
I te ao pakihi me ngā whakahaere, ko ngā pūrongo pūtea he "reo" e whakamārama ana i te āhua pūtea, te mahi, me te rere o te moni o tētahi hinonga i roto i tētahi wā kua whakaritea. Kia mārama ai, kia whakatauritea, kia whakawhirinakihia hoki ngā mōhiohio e tukuna ana e ngā rōpū rerekē—pērā i ngā kaipupuri moni, ngā kaituku nama, ngā kaiwhakahaere, ngā kaiwhakahaere ture, me te marea—me whai i ngā aratohu ōrite te whakarite i ngā pūrongo pūtea. E mōhiotia ana ēnei aratohu ko ngā Mātāpono Kaute Whānui kua Whakaaetia (GAAP), i roto rānei i ngā kupu o te ao, he maha ngā wā ka whakatauritea ki ngā Mātāpono Kaute Whānui kua Whakaaetia (GAAP). I Indonesia, ko te tikanga o te mahi GAAP e pā ana ki ngā Paerewa Kaute Pūtea (SAK) i whakaputaina e te Indonesian Institute of Accountants (IAI), tae atu ki te PSAK, e whakamahi ana i te IFRS.
Te Whakamāramatanga me te Kaupapa o te PABU
Ko ngā mātāpono kaute e whakaaetia whānuitia ana he huinga mātāpono, ariā, whakapae, me ngā aratohu e whakamahia whānuitia ana i roto i te tuhi me te pūrongo i ngā tauwhitinga pūtea. Ko tā rātou whāinga matua he waihanga i ngā tauākī pūtea e:
1. He mea tika mō te whakatau kaupapa,
2. Pono (māngai pono) me te pono,
3. Ka taea te whakarite i waenga i ngā wā me waenga i ngā waeine pakihi,
4. Ka taea te mārama e ngā kaiwhakamahi me te mātauranga e tika ana.
Ki te kore he mātāpono paerewa, ka taea te whakarite i ngā pūrongo pūtea "i runga i te kore whakaaro noa", ka uaua ai te manatoko, ka ngāwari hoki te whakarerekē, ā, kāore e taea te whakamahi hei pūtake mō te whakatau tika.
Te Tūranga o PABU i roto i te Whakarite i ngā Tauākī Pūtea
Ka pāngia te tukanga kaute katoa e te GAAP: mai i te mōhiotanga, te ine, te whakaaturanga, me te whakaaturanga. Hei tauira, e kapi ana i te āhua o te mōhiotanga o te moni whiwhi, te āhua o te uara o ngā rawa, te āhua o te whakahekenga uara o ngā rawa pumau, me ngā mōhiohio me whakaatu i roto i ngā tuhipoka ki ngā pūrongo pūtea. Mā te piri ki te GAAP, ka whakarite ngā hinonga kei ngā pūrongo kua whakaputaina te hanganga me te kounga o ngā mōhiohio e tutuki ana i ngā tumanakohanga a ngā kaipupuri hea.
Ngā Whakaaro Taketake i roto i te Kaute
E hanga ana a PABU i runga i ētahi whakaaro taketake e hanga ana i te tūāpapa o te tuhi me te tuku pūrongo:
1. Te Whakaaro o te Hinonga Ōhanga
Ka wehea te whakahaere i tētahi hinonga pakihi mai i ōna rangatira. Kaua ngā pūtea a te kamupene e whakaurua ki ngā pūtea whaiaro a te rangatira. He mea nui tēnei whakaaro kia tino whakaatahia ai te āhua o te kamupene i roto i ngā pūrongo pūtea, kaua ki te āhua o te tangata takitahi.
2. Te Whakaaro Pūmau o te Pakihi
Ka whakaritea ngā pūrongo pūtea i runga i te whakaaro ka haere tonu te mahi a te kamupene mō ngā rā kei te heke mai, ā, kāore he whakaaro, he hiahia rānei ki te whakakore i ngā hea. Ki te kore e tutuki tēnei whakaaro, ka rerekē pea ngā tikanga aromatawai mō ngā rawa me ngā nama.
3. Ngā Whakaaro mō ngā Wāhanga Moni
Ka tuhia ngā whakawhitiwhitinga ki ngā waeine moni motuhake (hei tauira, te rupiah), ā, ko ngā huihuinga anake ka taea te ine pono i runga i ngā tikanga moni ka mōhiotia i roto i te kaute. Ko ngā mea pēnei i te ingoa o te kamupene, te kounga rānei o āna kaimahi, kāore i te mōhiotia hei rawa nā te mea he uaua ki te ine tika.
4. Ngā Whakaaro mō te Wā Kaute (Wā Wā)
Me ripoata ngā mahi ōhanga tonu i roto i ngā wā motuhake, pērā i te marama, te hauwhā, te tau rānei. Mā tēnei whakaaro ka taea te aromatawai i te mahi ā-wā.
Ngā Mātāpono Matua i roto i te GAAP
Haunga ngā whakapae, kei reira ētahi mātāpono nui e whakamahia ana hei tohutoro i roto i te mahi whakarite pūrongo pūtea:
1. Te Mātāpono Utu Hītori
Ka tuhia ngā rawa i te utu i te wā i hokona ai. Hei tauira, ka tuhia he mīhini i hokona mō te Rp500 miriona ki te Rp500 miriona, kātahi ka tohaina tōna uara mā te whakahekenga uara. E kiia ana tēnei mātāpono he whāinga noa iho nā te mea e tautokona ana e ngā taunakitanga tauwhitinga. Heoi, i raro i ētahi āhuatanga, ka whakaaetia hoki e ngā paerewa hou te whakamahi i te uara tika.
2. Te Mātāpono Whakamōhiotanga Moni Whiwhi
Ka mōhiotia te moni whiwhi ina whiwhihia, ā, ka taea te ine pono, ehara i te mea ko te wā anake ka riro mai te moni. I roto i te mahi SAK/PSAK e hangai ana ki te IFRS, ko te mōhiotanga moni whiwhi e pā ana ki te whakatutukitanga o ngā herenga mahi ki ngā kiritaki.
Tauira: Mena ka hokona ngā taonga e tētahi kamupene mā te nama, ka taea te kite i te moni whiwhi ina tukuna ngā taonga ki te kaihoko, ahakoa kāore te utu e tae mai ā muri ake nei.
3. Te Mātāpono Taurite
Me mōhiotia ngā whakapaunga i roto i te wā kotahi me te moni whiwhi e pā ana. Mā tēnei ka āta whakaatahia te hua me te mate i te mahi mō te wā.
Tauira: Ka tuhia te whakapaunga komihana hoko i te wā i puta ai te hoko, kaua i te wā i utua ai te komihana.
4. Te Mātāpono o te Tūturutanga
Me rite tonu te tikanga kaute e whakamahia ana mai i tētahi wā ki tētahi wā, ki te kore he take nui hei whakarerekē. Mēnā ka puta he whakarerekētanga tikanga, me whakamārama tōna pānga kia mārama ai ngā kaiwhakamahi pūrongo ki te whakataurite i waenga i ngā tau.
5. Te Mātāpono Whakakitenga Katoa
Me whakaatu e ngā pūrongo pūtea ngā mōhiohio nui me ngā mōhiohio e tika ana kia kore ai e tinihangatia ngā kaiwhakamahi. Ko ngā whakaaturanga ka whakaaturia i roto i ngā tuhipoka ki ngā pūrongo pūtea, tae atu ki ngā kaupapa here kaute, ngā taipitopito pūkete, ngā herenga, ngā āhuatanga ohorere, me ngā mōrearea motuhake.
6. Te Mātāpono Rauemi
Kāore e hiahiatia kia ripoatahia ngā kōrero katoa me te taipitopito. E kiia ana he mea nui ngā kōrero mēnā ka pāngia ngā whakatau a ngā kaiwhakamahi o te pūrongo e te ngaronga o ngā kōrero. Hei tauira, ko ngā whakapaunga iti pēnei i ngā taputapu tari iti te uara ka whakapaua tikatia, kaua e tāpirihia hei rawa.
7. Te Mātāpono o te Tiakitanga (Te Whakaaro Tūpato)
I roto i ngā āhuatanga o te koretake, ka whiriwhiria e te kaute he tikanga kāore e whakanui rawa i ngā rawa, i ngā moni whiwhi rānei, kāore hoki e whakaiti i ngā nama, i ngā whakapaunga rānei. Heoi anō, kaua te tikanga matatika e whakamahia hei whakamārama mō te whakaiti ā-tauākī pūtea, nā te mea me whakaata tika tonu i te āhuatanga.
8. Te Mātāpono o te Whaitake me te Manatoko
Me tautoko ngā tuhinga e ngā taunakitanga ka taea te manatoko, pērā i ngā nama, ngā rīhiti, ngā kirimana, me ētahi atu tuhinga whaimana. Mā tēnei ka āwhina i ngā arotake, ka whakapiki ake hoki i te pono o ngā pūrongo.
Ngā Āhuatanga Kounga o ngā Pūrongo Pūtea Pai
E pā ana hoki te GAAP ki te kounga o ngā mōhiohio kaute. I roto i te anga ariā, he āhuatanga kounga ō ngā tauākī pūtea pai pēnei i:
– Te hiranga: ka āwhina ngā mōhiohio ki te matapae, ki te aromatawai rānei i ngā putanga.
– Te whakaaturanga tika: katoa, koretake, ā, kāore he hapa nui.
– Ka taea te whakarite: he ōrite i waenga i ngā wā me waenga i ngā hinonga.
– Ka taea te manatoko: ka taea te whakamātautau i ngā hua e ētahi atu rōpū.
– Wā tika: e wātea ana ina whai hua tonu mō ngā whakataunga.
– Mārama: he mārama ki ngā kaiwhakamahi e mārama ana.
Te Pānga o te Whakatinanatanga o te PABU ki ngā Kaiwhakamahi Pūrongo
Mō ngā kaipupuri moni, ka āwhina te GAAP ki te aromatawai i te whai huatanga me te mōrearea o te haumitanga. Mō ngā kaituku nama, ka āwhina te GAAP i te tātari i te kaha o te hinonga ki te utu i ngā nama. Mō ngā kaiwhakahaere, ko te GAAP te pūtake mō te aromatawai mahi me te whakamahere. Mō ngā kaiwhakahaere me ngā kaitātari kaute, ka whakaratohia e ēnei mātāpono he paearu mō te aromatawai i te tutuki me te tika o te pūrongo pūtea.
I tētahi atu taha, me whai ngaiotanga anō hoki te whakatinanatanga o te GAAP, nā te mea ehara i te mea "pango, mā" tonu te kaute. Kei roto ngā whakatau tata me ngā whakaaro, pērā i te whakatau i te roa o te oranga whai hua o tētahi rawa, o tētahi ngoikoretanga, o tētahi whakaritenga rānei. Nō reira, me haere tahi te māramatanga ki ngā mātāpono me ngā tikanga matatika me ngā mana whakahaere ā-roto.
Whakamutunga
He mahi nui tā ngā Mātāpono Kaute Whānui (GAAP) hei whakarite kia tika, kia rite, kia pono hoki te whakarite i ngā tauākī pūtea. I runga i ngā whakaaro me ngā mātāpono taketake pēnei i te utu hītori, te mōhiotanga moni whiwhi, te taurite, te ōrite, te hiranga, te pupuri i ngā uara, te pupuri i ngā uara, me te whakaaturanga katoa, ka mahi ngā tauākī pūtea hei taputapu whakawhitiwhiti kōrero pono mō ngā rōpū rerekē. Hei whakamutunga, ehara i te mea he herenga ōkawa noa iho te tutuki i ngā Mātāpono Kaute Whānui engari he mea nui hei whakatau whakatau ōhanga i runga i ngā mōhiohio tika, mārama, me te kawenga.
