Ọtụtụ ihe siri ike na-enwe mmụba kwụ ọtọ mgbe okpomọkụ gbanwere. Mgbasawanye kwụ ọtọ bụ ogologo ihe ahụ na-abawanye ma ọ bụ ogologo ihe ahụ na-ebelata. Ọtụtụ mgbe, ogologo ihe ahụ na-abawanye mgbe okpomọkụ na-abawanye, ebe ogologo ihe ahụ na-ebelata mgbe okpomọkụ na-ada. Ị nwere ike iche na mmụba kwụ ọtọ nwere ike ime naanị n'ihe dịka waya dị gịrịgịrị. Dịka ọmụmaatụ, lee ụgbọala a dọbara n'akụkụ okporo ụzọ, ya mere anyanwụ na-apụta ya. Mgbe ụgbọala ahụ na-ekpo oke ọkụ, efere ígwè nwere ike ịka njọ, ma ọ bụ ogologo akụkụ nwere ike ịbawanye. Ụlọ ụlọ e ji zinc mee nwekwara ike ịgbasa. N'okwu a, mgbe zinc na-ekpo oke ọkụ, nsọtụ zinc na-abawanye n'obosara na zinc nwere ike ịka njọ. Otu ihe ahụ mere n'okporo ụzọ ụgbọ okporo ígwè na ígwè ma ọ bụ ígwè dị n'elu àkwà mmiri ahụ.
Ọtụtụ ihe siri ike na-agbasa ma ọ bụ na-ebelata mgbe okpomọkụ nke ihe ahụ gbanwere, yabụ anyị kwesịrị ịma otu mgbanwe okpomọkụ si emetụta mgbasa nke ihe siri ike. Dịka ọmụmaatụ, oghere dị n'okporo ụzọ ụgbọ okporo ígwè. E ji ígwè rụọ ụzọ ụgbọ okporo ígwè. Ndị injinia agbakọọla obosara nke oghere dị n'etiti okporo ígwè ọ bụla. N'ụbọchị ọkụ, okporo ígwè ahụ ga-agbasa sentimita ole na ole. Mgbe a gafere ụgbọ okporo ígwè, okpomọkụ ụgbọ okporo ígwè ahụ na-abawanye nke na okporo ígwè ahụ na-agbatị ruo sentimita ole. N'abalị oyi, okporo ígwè ahụ na-ebelata ruo sentimita ole.
Dabere na nsonaazụ nke nyocha ahụ, ndị injinia na-eme atụmatụ anya dị n'etiti oghere okporo ígwè ahụ, nke na mgbe okpomọkụ okporo ígwè ahụ rịrị elu, okporo ígwè ahụ anaghị emetụ ibe ha aka ma gbagọọ agbagọ.
Iji nyere anyị aka ịchọta usoro nke na-egosi mmekọrịta dị n'etiti mgbanwe okpomọkụ na oke nke mgbasawanye ogologo, lelee ihe siri ike na-enweta mgbasawanye, dịka egosiri na eserese dị n'okpuru.
To = okpomọkụ mbụ, T = okpomọkụ ikpeazụ, Lo = ogologo mbụ, ΔL = mgbanwe n'ogologo, L = ogologo mgbe agbatịchara, ΔT = mgbanwe n'okpomọkụ.
Mgbe okpomọkụ ihe = T o (ihe ka dị oyi), ogologo ihe = L o . Mgbe okpomọkụ nke ihe = T (okpomọkụ nke ihe ahụ na-abawanye), ogologo ihe ahụ = L.
Dabere na nsonaazụ nke ihe a hụrụ na nnwale, mgbanwe dị n'ogologo ihe ahụ kwekọrọ na mgbanwe dị na okpomọkụ. Ọ bụrụ na okpomọkụ amụbaa, ogologo ihe ahụ na-abawanye. N'aka nke ọzọ, mgbe okpomọkụ ebelatara, ogologo ihe ahụ na-ebelata. Mgbanwe dị n'ogologo ihe ahụ na-adaberekwa na ogologo ihe mbụ ahụ (Lo). Ọ bụrụ na mgbanwe okpomọkụ ahụ bụ otu, ihe ndị dị mita 10 n'ogologo, dịka ọmụmaatụ, ga-amụba okpukpu abụọ n'ogologo ma e jiri ya tụnyere ihe ndị dị naanị mita 5 n'ogologo. Ya mere, ka ihe ahụ dị ogologo, otú ahụ ka mgbasa nke ihe ahụ na-abawanye.
Mgbanwe na ogologo ihe (L) kwekọrọ na mgbanwe na okpomọkụ (ΔT): ΔL α ΔT
Mgbanwe n'ogologo ihe (ΔL) kwekọrọ na ogologo ihe mbụ (L o ): ΔL α L o
Mgbanwe n'ogologo ihe ọ bụla dị iche iche. Ọ bụ ezie na mgbanwe okpomọkụ bụ otu, mmụba nke ígwè na-enweta abụghị otu ihe ahụ dị ka iko. N'otu aka ahụ na ihe ndị ọzọ. Ya mere, mmụba nke ahịrị dabere na ọnụọgụ mgbasa nke ihe ọ bụla. Ka ọnụọgụ mgbasa nke ahịrị na-abawanye, otú ahụ ka ogologo ya na-abawanye. Ka ọnụọgụ mgbasa nke ahịrị na-ebelata, otú ahụ ka ogologo ya na-abawanye obere. Enwere ike ikwu na mgbanwe n'ogologo ihe kwekọrọ na ọnụọgụ mgbasa nke ahịrị.
∆ L ∝ α
E gosipụtara ntụnyere atọ dị n'elu n'otu usoro:
Nkọwa: ΔL = Mgbanwe n'ogologo, α = Ọnụọgụ nke mgbasawanye ahịrị (nkeji α = K -1 ma ọ bụ (C o ) -1 , L o = Ogologo mbụ, ΔT (T 1 – T o ) ΔT = Mgbanwe na okpomọkụ (okpomọkụ ikpeazụ - okpomọkụ mbụ)
Enwere ike nweta ogologo ihe niile mgbe ọ gbasasịrị ma ọ bụ belata site na ịgbakwunye ogologo mbụ nke ihe ahụ (L o ) na mgbanwe n'ogologo ihe ahụ (ΔL).
Nkọwa: ΔL = ogologo ihe ahụ mgbe ọ gbasaara ma ọ bụ belata, Lo = Ogologo mbụ nke ihe ahụ, ΔL = L – Lo = Mgbanwe n'ogologo, α = Ọnụọgụ nke mgbasawanye ahịrị (nkeji nke α = K-1 ma ọ bụ (C)o)-1, ΔT = T – To = Mgbanwe okpomọkụ, To = Okpomọkụ mbụ, T = okpomọkụ ikpeazụ.
Ọ bụrụ na mgbanwe okpomọkụ (TT o ) adịghị mma, mgbe ahụ mgbanwe n'ogologo (LL o ) bụkwa adịghị mma.
N'okwu a, ogologo ihe ahụ na-ebelata. N'aka nke ọzọ, ọ bụrụ na mgbanwe okpomọkụ (TT o ) dị mma, mgbe ahụ mgbanwe n'ogologo (LL o ) dịkwa mma. N'okwu a, ihe ndị ahụ na-abawanye n'ogologo.
Ihe na-esonụ bụ uru nke coefficient nke mgbasawanye ahịrị nke ihe siri ike, na okpomọkụ nke 20 °C. Ọdịdị nke ihe mmiri na gas na-agbanwe nke na ụdị ihe abụọ a enweghị ike ịnweta mgbasawanye ahịrị. Coefficient nke mgbasawanye ahịrị nke ihe siri ike na-adaberekwa na okpomọkụ. Na okpomọkụ dị iche iche, coefficient nke mgbasawanye ahịrị nke ihe siri ike na-agbanwekwa. Ọ bụrụ na ọdịiche okpomọkụ adịghị oke oke, ọdịiche dị na coefficient nke mgbasawanye ahịrị adịghị oke oke nke na enwere ike ileghara ya anya.
