Isiokwu gbasara omume na-adịghị mma nke mmiri dị n'okpuru 4°C
Ihe ọ bụla na-agbasa (olu ihe na-abawanye) mgbe okpomọkụ na-abawanye, ihe ndị ahụ na-ebelatakwa (olu ihe na-ebelata) mgbe okpomọkụ na-ebelata. Mmiri na-agbasakwa mgbe okpomọkụ na-abawanye ma na-ebelata mgbe okpomọkụ na-ebelata, mana ọ bụghị na 0 o C – 4 o C. N'etiti 0 °C na 4 °C, olu mmiri na-ebelata (mmiri na-ebelata) ka okpomọkụ na-abawanye. Ọ bụrụ na anyị kpoo mmiri ọkụ na 0 o C, mmiri na-ekpo ọkụ karị, olu mmiri na-ebelata. Usoro mbelata ahụ na-akwụsị mgbe mmiri ruru 4 o C. N'elu 4 o C, olu mmiri na-abawanye ka okpomọkụ na-abawanye. Kama, mmiri na-agbasa (olu mmiri na-abawanye) mgbe okpomọkụ na-ebelata site na 4 o C ruo 0 o C.
Dịka ọmụmaatụ, anyị na-etinye mmiri na 30 oC n'ime friza. Mgbe anyị nọ na friza, okpomọkụ mmiri na-ebelata. Mgbe okpomọkụ mmiri na-ebelata, olu mmiri na-ebelatakwa (mmiri na-ebelata). Mgbe ọ ruru 4 oC , mmiri na-amalite ịgbasa (olu mmiri na-abawanye). Mgbasawanye mmiri na-akwụsị mgbe okpomọkụ ruru 0 oC. N'adịghị ka ihe ndị ọzọ na-aga n'ihu na-ebelata (olu ihe na-ebelata) mgbe okpomọkụ nke ihe ahụ na-ebelata ruo 0 oC. Mgbe ihe ndị ahụ na-ebelata (olu ihe ndị ahụ na-ebelata), njupụta na-abawanye. N'aka nke ọzọ, mgbe ihe ndị ahụ na-agbasa (olu ihe ndị ahụ na-abawanye), njupụta na-ebelata. Usoro nke njupụta = oke / olu. A na-edozi oke ihe mgbe niile. Ọ bụ ezie na olu nwere ike ịgbanwe, dabere na okpomọkụ. Mmiri ahụ na-ebelata (olu mmiri na-ebelata) naanị ruo 4 oC , ya mere, mmiri nwere njupụta kachasị elu na 4 oC.
A na-ahụ uru nke nsogbu mmiri n'ebe oyi na-atụ. Mgbe oyi na-abịa, okpomọkụ ikuku na-ebelata. Mmiri ndị dị n'elu mmiri na-emetụ aka, ya mere okpomọkụ mmiri dị n'elu osimiri ma ọ bụ n'elu ọdọ mmiri na-ebelatakwa. N'ihi na okpomọkụ mmiri na-ebelata, olu mmiri na-ebelatakwa. N'ihi na olu mmiri na-ebelata, njupụta mmiri na-abawanye. Mmiri dị n'elu mmiri nwere njupụta karịrị mmiri dị n'okpuru. N'ihi na o nwere njupụta ka ukwuu, mmiri dị n'elu mmiri na-agbada (na-emikpu). Mmiri dị n'okpuru mmiri nwere njupụta ka ukwuu, ya mere ọ na-arị elu (na-ese n'elu mmiri). Usoro a na-eme ruo mgbe okpomọkụ mmiri ruru 4 o C. Ya mere, mmiri nwere njupụta kachasị elu na 4 o C.
Mgbe okpomọkụ mmiri dị n'elu osimiri ma ọ bụ elu ọdọ mmiri ahụ dị obere karịa 4 o C, mgbe ahụ mmiri dị n'elu ya na-agbasa (olu mmiri na-abawanye). N'ihi na ka olu mmiri na-abawanye, njupụta mmiri na-ebelata. Njupụta mmiri dị n'elu ya pere mpe karịa njupụta mmiri dị n'ala ya ka mmiri dị n'elu ya ghara ịda. Mmiri dị n'elu ya na-anọgide n'elu ma na-akpọnwụ mbụ ka okpomọkụ mmiri ahụ na-ebelata ruo 0 °C. N'ihi na ọ na-emetụ mmiri dị n'elu ya aka, mmiri dị n'okpuru elu ahụ na-amalitekwa ịkpọnwụ ka okpomọkụ mmiri na-ebelata ruo 0 o C. Ya mere, usoro oyi na-amalite site na mmiri dị n'elu ya. Mmiri dị n'ala ọdọ mmiri ma ọ bụ osimiri anaghị akpọnwụkarị n'ihi na okpomọkụ ikuku anaghị akpọnwụ. N'ihi na mmiri dị n'ala anaghị akpọnwụ, azụ na ihe ndị dị ndụ dị n'ala ọdọ mmiri ma ọ bụ osimiri ahụ ka dị ndụ n'oge oyi.
Mmiri na-egosipụta ọtụtụ àgwà na-adịghị mma n'ihi nhazi molekul ya pụrụ iche na ọdịdị nke njikọ hydrogen n'etiti molekul ya. Otu n'ime ihe ndị a kacha pụta ìhè bụ omume nke njupụta mmiri ka ọ na-ajụ oyi, ọkachasị mgbe okpomọkụ na-eru nso ebe oyi na-atụ. Lee nchịkọta nke ihe a:
- Njupụta na Okpomọkụ: Ọtụtụ ihe na-aghọ ihe siri ike ka ha na-ajụ oyi ma na-ebelata oke ike ka ha na-ekpo ọkụ. Nke a bụ n'ihi na ihe ndị dị n'ime ha na-abịaru nso mgbe ha jụrụ oyi ma na-adịkwu iche mgbe a na-ekpo ọkụ.
- Nsogbu Mmiri: Otú ọ dị, mmiri na-eme ihe dị iche iche n'akụkụ ebe oyi na-atụ ya. Ọ bụ ezie na ọ na-adị oke njọ ka ọ na-ajụ oyi site na okpomọkụ ụlọ, usoro a na-agbanwe na ihe dị ka 4°C. N'okpuru 4°C, mmiri na-ebelata oke ka ọ na-ajụ oyi, ruo mgbe ọ ruru 0°C ma kpọnwụọ.
- Nhazi ice: Ice nwere usoro lattice nke nwere hexagonal n'ihi njikọ hydrogen. Usoro a na-eme ka ice ghara ịdị oke njupụta karịa mmiri mmiri. Ọ bụ ya mere ice ji efegharị n'elu mmiri.
- Mkpa gburugburu ebe obibi: Omume a na-adịghị mma dị oke mkpa maka ndụ mmiri. Mgbe mmiri dị n'elu oyi n'oge oyi, ọ na-aghọ nkọ ma na-amịkọrọ ruo mgbe okpomọkụ ruru 4°C. N'okpuru okpomọkụ a, ka mmiri na-aga n'ihu na-ajụ oyi, ọ na-anọgide n'elu ma mechaa kpọnwụọ. Nke a na-eme ka ice na-etolite n'elu ebe mmiri dị n'okpuru ka dị mmiri mmiri, na-enye ndụ mmiri ohere ịdị ndụ. Ọ bụrụ na ice dị oke nkọ karịa mmiri mmiri mmiri (dịka otu ọtụtụ ihe siri ike si dị oke nkọ karịa ụdị mmiri mmiri ha), ọ ga-emikpu ruo n'ala, na-eduga na ahụ mmiri dum na-ajụ oyi siri ike, nke ga-abụ ọdachi maka gburugburu ebe obibi mmiri.
- Ihe kpatara Nsogbu Ahụ: Ihe kpatara omume a na-adịghị mma bụ njikọ hydrogen dị n'etiti molekul mmiri. Ka mmiri na-ajụ oyi ruo 4°C, njikọ hydrogen na-agbanwe iji jide molekul mmiri n'ime usoro agbatịkwuru, na-eme ka ọ dịkwuo nkọ. Mana n'okpuru 4°C, ọchịchọ nke mmiri ịnabata usoro hexagonal nke dị na ice na-aghọ ihe kachasị. Nhazi a na-emeghe karịa ma na-adịchaghị oke, na-eduga na mbelata a na-ahụ na njupụta ka mmiri na-ajụ oyi n'okpuru 4°C.
Ịghọta àgwà mmiri a abụghị naanị ihe na-atọ ụtọ n'ihe gbasara agụmakwụkwọ—ọ dị mkpa maka ịghọta ọtụtụ usoro gburugburu ebe obibi na gburugburu ebe obibi.
