Ngagharị ọdịda n'efu - nsogbu na ngwọta
1. Nkume na-ada n'efu site n'ịdị elu nke mita 45. Ọ bụrụ na ọsọ nke ike ndọda bụ 10 ms -2 , kedu ka ọ na-agba mgbe ọ dara n'ala?
A maara:
Ogologo (h) = mita 45
Ọsọ ọsọ nke ike ndọda (g) = 10 m/s 2
Achọtara: Ọsọ ikpeazụ nke nkume ahụ mgbe ọ dara n'ala (v t )
Ngwọta:
Usoro nke mmegharị ọdịda n'efu :
v t 2 = 2 gh
Ọsọ ikpeazụ nke nkume ahụ:
v t 2 = 2 (10)(45) = 900
v t = √900 = 30 m/s 2
2. Ihe na-ada site n'ogo na-enweghị ọsọ mbụ. Ihe ahụ na-akụ ala sekọnd abụọ ka e mesịrị. Ọsọ ọsọ nke ike ndọda bụ 10 ms -2 . Chọpụta elu
A maara:
Oge etiti oge (t) = sekọnd 2
Ọsọ ọsọ nke ike ndọda (g) = 10 m/s 2
Achọtara: Ogologo (h)
Ngwọta:
Usoro nke mmegharị ọdịda efu:
h = ½ gt 2
Elu:
h = ½ (10)(2) 2 = (5)(4) = mita 20
3. Ihe dị kilogram abụọ n'efu na-ada site n'ịdị elu nke mita iri abụọ n'elu ala. Kedu oge ihe ahụ nọ n'ikuku? Ọsọ ọsọ nke ike ndọda bụ 10 ms -2
A maara:
Ogologo (h) = mita 20
Ọsọ ọsọ nke ike ndọda (g) = 10 m/s 2
Achọrọ : Oge etiti oge (t)
Ngwọta:
Usoro nke mmegharị ọdịda n'efu:
h = ½ gt 2
Oge etiti oge:
20 = ½ (10)(t 2 )
20 = (5)(t 2 )
20/5 = t 2
4 = t 2
t = √4
t = 2 sekọnd
4. Ihe abụọ, ihe 1 na ihe 2, na-ada n'efu site na elu nke h 1 na h 2 n'otu oge. Ọ bụrụ na h 1 : h 2 = 2: 1, kedu ka oke oge dị site na ihe 1 ruo ihe 2 si dị?
A maara:
Ogologo ihe 1 (h 1 ) = 2
Ogologo ihe 2 (h 2 ) = 1
Ọsọ ọsọ n'ihi ike ndọda = g
Achọtara ya: t 1 : t 2
Ngwọta:
Ihe nke 1:
h 1 = 1/2 gt 1 2
2 = 1/2 = 1 2
(2)(2) = gt 1 2
4 = gt 1 2
4/g = t 1 2
t 1 = √4/g
Ihe nke 2:
h 2 = 1/2 gt 2 2
1 = 1/2 = 2 2
(2)(1) = gt 2 2
2 = gt 2 2
2/g = t 2 2
t 2 = √2/g
Oke nke oge etiti oge:
t 1 : t 2
√4/g: √2/g
(√4/g) 2 : (√2/g) 2
4/g: 2/g
4: 2
2: 1
5. Ihe dara site n'ịdị elu nke h n'elu ala. Ọsọ ikpeazụ mgbe ihe ahụ dara n'ala bụ 10 m/s. Kedu oge dị n'etiti iru ½ h n'elu ala. Ọsọ ọsọ nke ike ndọda bụ 10 m/s 2.
A maara:
Ọsọ ikpeazụ (v t ) = 10 m/s
Ọsọ ọsọ nke ike ndọda (g) = 10 m/s 2
Achọrọ: Oge dị n'etiti iji ruo ọkara awa n'elu ala
Ngwọta:
Ogologo nke h:
v t 2 = 2 gh
10 2 = 2 (10) awa
100 = awa 20
h = 100/20
h = mita 5
Ogologo nke ọkara awa = ọkara (mita 5) = mita 2.5. Oge achọrọ iji ruo mita 2.5 n'elu ala:
h = 1/2 gt 2
2.5 = 1/2 (10) t 2
2.5 = 5 t 2
t 2 = 2.5 / 5 = 0.5 = (0.25)(2)
t = √(0.25)(2) = 0.5√2 = 1/2 √2 sekọnd
6.
Njem ọdịda nke aki oyibo ( foto 1 ) na mmegharị nke bọọlụ a tụbara n'elu ruo ebe kachasị elu site n'aka nwa akwụkwọ (foto e 2). Chọpụta ụdị mmegharị abụọ ahụ.
Ngwọta:
Foto nke 1 = mmegharị ọdịda n'efu = Ọsọ ọsọ
Foto nke 2 = mmegharị kwụ ọtọ = mbelata
Azịza ya bụ A.
7. Nkume na-ada n'ụlọ kpamkpam. Oge nkume chọrọ iji ruo n'ala bụ sekọnd atọ, ọsọ ọsọ nke ike ndọda bụ 10 m/s 2. Chọpụta elu ụlọ ahụ.
A. 15m
B. 20m
C. 30m
D. 45 mita
A maara:
Oge etiti oge (t) = sekọnd 3
Ọsọ ọsọ n'ihi ike ndọda (g) = 10 ms -2
Achọtara: Ogologo ụlọ (h)
Ngwọta:
A maara: oge etiti oge (t) na osooso n'ihi ike ndọda (g), achọrọ: elu (h) yabụ jiri usoro nke mmegharị ọdịda n'efu: h = ½ gt 2
h = ½ (10)(3)
h = (5)(3)
h = mita 15
Azịza ya bụ A.
8. Mkpụrụ osisi na-ada site n'osisi ya n'enweghị nsogbu n'elu ala n'ogo dị mita iri na abụọ. Ọ bụrụ na ọsọ ọsọ nke ike ndọda bụ g = 10 m/s 2 ma a leghara esemokwu ikuku anya, mgbe ahụ chọpụta ogologo mkpụrụ osisi ahụ n'elu ala mgbe otu sekọnd gasịrị.
A. 7m
B. 6m
C. 5m
D. 4 mita
A maara:
Ogologo osisi (h) = mita 12
Ọsọ ọsọ nke ike ndọda (g) = 10 m/s 2
Oge etiti oge (t) = 1 sekọnd
Achọsiri ike: Ogologo mkpụrụ osisi dị n'elu ala
Ngwọta:
Mgbe otu sekọnd gachara, mkpụrụ osisi anaghị ada ruo:
h = ½ gt 2 = ½ (10)(1) 2 = (5)(1) = mita 5
Ogologo mkpụrụ osisi ahụ n'elu ala mgbe otu sekọnd gasịrị:
Mita 12 – mita 5 = mita 7
Azịza ya bụ A.
- Gịnị bụ ngagharị ọdịda n'efu?
Azịza : Njem ọdịda efu na-ezo aka na mmegharị nke ihe n'okpuru mmetụta nke ike ndọda naanị, na-enweghị ike ndị ọzọ (dị ka iguzogide ikuku) na-eme ihe na ya.
- Kedu ka o si eme ka osooso n'ihi ike ndọda, nke a na-anọchite anya ya dịka , na-emetụta ihe na-ada ada n'enweghị nsogbu?
Azịza : Ihe niile dị n'okpuru ọdịda n'efu dị nso n'elu ụwa na-enweta ọsọ ọsọ mgbe niile n'ihi ike ndọda, , nke dị ihe dị ka ala. Nke a pụtara na ọsọ ihe ahụ na-abawanye site na oke a maka sekọnd ọ bụla nke ọdịda n'efu.
- Ọ bụrụ na iguzogide ikuku adịghị mma, kedu ka oke ihe si emetụta ọsọ ya na-ada n'efu?
Azịza : Ọ bụrụ na ikuku anaghị eguzogide, oke ihe anaghị emetụta ọsọ ya n'efu. Ihe niile, n'agbanyeghị oke ha, ga-ada n'otu ọsọ ahụ n'ihi ike ndọda, .
- Gịnị mere o ji dị ka ndị na-aga mbara igwe na-ese n'ime Ọdụ Ụgbọelu Mba Nile (ISS) ma ọ bụrụ na ike ndọda ka dị ebe ahụ?
Azịza : Ndị na-enyocha mbara igwe dị n'ime ISS yiri ka ha na-ese n'elu mmiri ọ bụghị n'ihi na enweghị ike ndọda, kama n'ihi na ma ndị na-enyocha mbara igwe na ISS na-ada n'ụwa mgbe niile. Ha na-ada n'otu ọsọ ahụ dịka ISS, na-eme ka ha nwee mmetụta nke enweghị ibu.
- Kedu ihe dị iche n'etiti ibu na oke ibu n'ihe gbasara ọdịda efu?
Azịza : Oke bụ ihe e ji atụ ọnụọgụ ihe dị n'ihe ma na-anọgide na-agbanwe agbanwe n'agbanyeghị ebe ọ dị. N'aka nke ọzọ, ibu bụ ike e ji mee ihe n'ihi ike ndọda. Ọ na-agbanwe dabere na mpaghara ike ndọda. N'oge ọdịda efu, ihe na-adị ka ihe enweghị ibu n'ihi na ọ dịghị ike nkịtị na-arụ ọrụ na ya, mana oke ya anaghị agbanwe agbanwe.
- Ọ bụrụ na a tụba ihe elu, gịnị na-eme ọsọ ya ka ọ na-arị elu? Gịnịkwa na-eme ma ọ malite ịdaghachi azụ?
Azịza : Mgbe a tụbara ihe elu, ọ na-ebelata ọsọ ya n'okpuru mmetụta nke ike ndọda. Ọsọ ya na-ebelata ruo mgbe ọ ghọrọ efu n'ebe kachasị elu ya. Ka ọ na-amalite ịdaghachi azụ, ọ na-agba ọsọ ọsọ n'ihi ike ndọda, na-eme ka ọsọ ya dịkwuo elu n'akụkụ ala.
- Kedu ihe bụ ọsọ njedebe n'ihe gbasara ọdịda efu?
Azịza : Ọsọ njedebe bụ ọsọ kachasị elu nke ihe na-ada ada na-eru mgbe ike ndọda ala na-agbada site na ike elu nke iguzogide ikuku. N'oge a, ihe ahụ anaghịzi agba ọsọ ma na-aga n'ihu na-ada n'ọsọ na-aga n'ihu.
- Kedu ka elu ihe si ada si emetụta oge ọ na-ewe iji ruo n'ala?
Azịza : Oge ọ na-ewe ihe iji ruo n'ala kwekọrọ na mgbọrọgwụ square nke ịdị elu ya si na ya daa (ọ bụrụ na ọ nweghị ihe na-eguzogide ikuku). Ihe a tụfuru site n'ịdị elu ka ukwuu ga-ewe oge iru ala karịa nke a tụfuru site n'ịdị elu dị mkpụmkpụ.
- Gịnị na-eme ike nke ihe nwere ike ime ka ọ daa n'okpuru ike ndọda?
Azịza : Ka ihe na-ada n'okpuru ike ndọda, ike ya (ma e jiri ya tụnyere ala) na-ebelata. Mbelata a na ike ya na-agbanwe ka ọ bụrụ ike kinetic, na-eme ka ọsọ ihe ahụ na-amụba.
- Ọ bụrụ na ihe abụọ nwere ọdịdị dị iche iche mana otu oke ahụ adaa site n'otu elu n'ime oghere ikuku, ònye ga-ebu ụzọ kụọ ala?
Azịza : N'ebe ikuku na-anaghị eguzogide ikuku, ihe abụọ ahụ ga-ada n'ala n'otu oge. Ọdịdị ha agaghị adị mkpa n'ihi na naanị ike ndọda na-arụ ọrụ na ha, oke ha dịkwa otu.
