Otu esi eme ihe ngosi okike site na okooko osisi
Ihe ngosi bụ ihe e ji egosi acidity ma ọ bụ alkalinity nke ihe ngwọta. N'ime ụlọ nyocha, anyị maara ihe ngosi sịntetik dị ka phenolphthalein ma ọ bụ methyl orange. Agbanyeghị, anyị nwekwara ike ime ihe ngosi eke site na ihe ndị dị mfe ịnweta, dị ka okooko osisi. E wezụga ịbụ ihe na-adịghị emerụ gburugburu ebe obibi, ihe ngosi dabere na okooko osisi na-adọrọkwa mmasị n'ihi na ha na-emepụta mgbanwe agba mara mma ma nwee ike ịbụ ngwa mmụta sayensị na-atọ ụtọ maka ụmụ akwụkwọ na n'ụlọ.
Gịnị mere mmasị ji bụrụ ihe ngosi?
Ọtụtụ okooko osisi nwere agba ndị sitere n'okike a na-akpọ anthocyanins. Agba ndị a bụ ihe kpatara agba uhie, odo odo, acha anụnụ anụnụ, na ọbụna pink dị iche iche dị na ụdị okooko osisi na mkpụrụ osisi dị iche iche. Anthocyanins na-enwe mmetụta maka mgbanwe pH (ọkwa acidity). Mgbe etinyere ya na ngwọta acidic, anthocyanins na-agbanwe agbanwe ma ọ bụ pink. Ka ọ dịgodị, na ngwọta alkaline, ha nwere ike ịgbanwe akwụkwọ ndụ akwụkwọ ndụ, acha anụnụ anụnụ, ma ọ bụ ọbụna odo odo - dabere na ụdị okooko osisi na ntinye ha.
N'ihi ihe onwunwe a, enwere ike iji ụfọdụ ihe ndị sitere n'okike wepụta okooko osisi dị ka ihe ngosi eke iji mata ọdịiche dị n'etiti ngwọta acidic na nke bụ isi , yana ọbụna iji tụọ ọkwa pH.
Ụdị Okooko Osisi Ndị Dabara Adaba Dị Ka Ihe Ngosi
Ọ bụghị okooko osisi niile na-enye ihe ngosi doro anya, mana ụdị ndị a na-ewu ewu ma dị mfe iji:
1. Hibiscus (Hibiscus rosa-sinensis) – na-emepụta agba ọbara ọbara miri emi, mgbanwe agba ahụ dị nnọọ iche.
2. Ifuru pea urukurubụba (Clitoria ternatea) – agba anụnụ anụnụ, nke a maara dị ka ihe ngosi ebumpụta ụwa na agba nri.
3. Bougainvillea (okooko osisi akwụkwọ) - odo odo/pink, nwere ike imepụta ihe ndị na-adọrọ adọrọ na agba.
4. Roses uhie ma ọ bụ odo odo - nwere anthocyanins, ọ bụ ezie na nsonaazụ ya na-adịkarị obere.
5. Okooko osisi hyacinth mmiri - ụfọdụ ụdị nwere agba ndị na-anabata pH.
Maka ihe kacha mma, họrọ okooko osisi ndị nwere agba miri emi (acha odo odo gbara ọchịchịrị, ọbara ọbara miri emi, ma ọ bụ acha anụnụ anụnụ) ma ka dị ọhụrụ.
Ngwaọrụ na Ihe Ndị Dị Mkpa
Lee ụfọdụ ngwaọrụ dị mfe enwere ike iji n'ụlọ:
– Ole okooko osisi ole na ole (họrọ otu ụdị)
– Mmiri ọkụ ma ọ bụ mmiri ọkụ (ọ dịghị mkpa ka esi mmiri)
- Iko ma ọ bụ efere
- Ngaji ma ọ bụ ngwa agha (iji gwepịa petals)
– Akwa nhicha/ihe nhicha akwa nhicha ma ọ bụ ihe nhicha tii dị ọcha
– Karama obere ma ọ bụ akpa mechiri emechi iji chekwaa ihe ewepụtara
- Mpempe akwụkwọ/akwụkwọ anụ ahụ/akwụkwọ kọfị (nhọrọ, ọ bụrụ na ịchọrọ ime akwụkwọ ngosi)
Iji nwalee ngwọta ahụ:
- Mmanya vinega (acid)
- ihe ọṅụṅụ lemon (mmiri ara ehi)
– Ncha ma ọ bụ ihe nchacha (isi adịghị ike)
- mmiri lime (nri alkaline)
– Soda mmiri a gwakọtara agwakọta na mmiri (isi adịghị ike)
- Mmiri dị larịị dị ka njikwa na-anọpụ iche
Nzọụkwụ iji mee ihe ngosi okike site na okooko osisi
1. Kwadebe Okooko Osisi
Họrọ ma ọ bụ kwadebe okooko osisi ahụ, wee jiri naanị okooko osisi ndị ahụ. Jiri mmiri dị ọcha sachaa ngwa ngwa iji wepụ uzuzu ma ọ bụ unyi ọ bụla. Zere ka mmiri mikpuo ogologo oge, n'ihi na nke a ga-egbochi agba ahụ ịgbaze nke ukwuu tupu e wepụta ya.
2. Ghee okooko osisi ndị ahụ
Debe okooko osisi ndị ahụ n'ime iko ma ọ bụ efere. Jiri ngaji, obere pestle, ma ọ bụ aka gị gwerie ha (jiri aka gị mee ha ma ọ bụrụ na ọ dị mkpa). Nke a ga-agbaji mgbidi mkpụrụ osisi ndị ahụ, na-eme ka ọ dịrị ha mfe ịpụpụta agba ahụ.
3. Iji Mmiri Ọkụ Mmịpụta
Wụsa mmiri ọkụ zuru oke iji mikpuo okooko osisi ndị ahụ. Gwakọta ha nwayọ nwayọ ruo nkeji 2-5. Ọ bụrụ na ịchọrọ ka agba ahụ sie ike karị, ị nwere ike iji mmiri ọkụ karịa ma nye ha oge dị ogologo karịa (ihe dị ka nkeji 10-15). Agbanyeghị, etinyela mmiri mmiri ma ọ bụ kpoo ọkụ gabiga ókè, n'ihi na ụfọdụ agba nwere ike imebi.
Ma ọ bụghị ya, ị nwere ike iji obere mmanya esi nri (dịka ọmụmaatụ, ethanol) mee ka ọ dị ike. Agbanyeghị, maka ojiji ụlọ na agụmakwụkwọ, mmiri ọkụ zuru oke.
4. Hichaa ihe ewepụtara ahụ
Jiri sieve ma ọ bụ ákwà dị ọcha tee ngwakọta ahụ. Chịkọta mmiri mmiri ahụ—ọ bụ ihe na-egosi okooko ahụ n'ụzọ ebumpụta ụwa. Agba mmiri mmiri ahụ ga-adaba na okooko osisi e ji mee ihe, dịka ọmụmaatụ, acha anụnụ anụnụ sitere na okooko osisi urukurubụba ma ọ bụ ọbara ọbara sitere na okooko osisi hibiscus.
5. Chekwaa nke Ọma
Bufee ihe ngosi mmiri mmiri ahụ n'ime obere karama dị ọcha, nke e mechiri emechi. Debe ya na friji maka nsonaazụ kacha mma. Ihe ngosi okike na-adịkarị ụbọchị 2-5, dabere na ịdị ọcha na ọnọdụ nchekwa.
Otu esi eji ihe ngosi okooko osisi maka ule Acid-Base
Kwadebe obere iko ole na ole nwere ihe ngwọta ịchọrọ ịnwale (mmanya vinega, mmiri ncha, soda mmiri, wdg). Tinye ntakịrị ihe ngosi na iko ọ bụla wee hụ mgbanwe agba.
Dịka nkọwa zuru oke:
– Ngwọta asịd: agba ihe ngosi na-agbanwe ka ọ bụrụ ọbara ọbara/pink.
– Ngwọta na-anọpụ iche: agba ahụ kwụsiri ike ma ọ bụ na-agbanwe obere.
– Ngwọta alkaline: agba na-agbanwe gaa na akwụkwọ ndụ akwụkwọ ndụ, ọchịchịrị acha anụnụ anụnụ, ma ọ bụ odo odo (dabere na ihe ngosi ahụ).
Dịka ọmụmaatụ, ihe ewepụtara ifuru pea urukurubụba na-abụkarị:
– Asịd (mmanya/lemon): acha anụnụ anụnụ na-agbanwe ghọọ odo odo/pink
- Na-anọpụ iche (mmiri): na-anọgide na-acha anụnụ anụnụ
– Isi (ncha/soda mmiri): acha anụnụ anụnụ ruo akwụkwọ ndụ akwụkwọ ndụ
Mgbe a na-ewepụta hibiscus:
– Asịd: uhie na-enwu gbaa
– Isi ala: na-agbanwe akwụkwọ ndụ akwụkwọ ndụ ma ọ bụ aja aja
Ebe ọ bụ na okooko osisi ọ bụla nwere agba dị iche iche, ihe si na ya pụta nwere ike ịdị iche ntakịrị.
Ime Akwụkwọ Ngosipụta site na Ihe Mmịpụta Okooko Osisi (Nhọrọ)
Ọ bụrụ na ịchọrọ ihe bara uru karịa dị ka akwụkwọ litmus, ị nwere ike ime akwụkwọ ihe ngosi eke.
Nzọụkwụ ndị a:
1. Bee akwụkwọ nzacha, akwụkwọ kọfị, ma ọ bụ anụ ahụ dị oke arọ n'ime obere iberibe.
2. Tinye eriri ahụ n'ime ihe ngosi okooko osisi.
3. Welie ma kpoo nkụ n'ime ndò ruo mgbe ọ kpọrọ nkụ.
4. Debe ya n'ime akpa kpọrọ nkụ ma mechie emechi.
Otu esi eji ya: naanị tinye eriri ahụ n'ime mmiri a na-anwale ma ọ bụ tụba mmiri ahụ n'ime eriri ahụ, wee lezie anya maka mgbanwe agba.
Ndụmọdụ maka Nsonaazụ Ka Mma
1. Jiri okooko osisi ọhụrụ na agba miri emi. Ka agba ahụ na-adịkwu nkọ, otú ahụ ka mgbanwe agba ahụ na-apụta ìhè.
2. Jiri akpa doro anya. Nke a na-eme ka ọ dịrị mfe ịhụ mgbanwe agba.
3. Mepụta njikwa. Nye mmiri na-anọpụ iche maka ntụnyere.
4. Lezienụ anya ntinye ihe ngwọta Nwalee. Ngwakọta ncha nke dị oke njupụta nwere ike ime ka agba ahụ jupụta na ígwé ojii, na-eme ka ọ sie ike ịhụ ya.
5. Detuo ihe a chọpụtara. Ọ bụrụ na ị na-eji nke a eme ihe omume ụlọ akwụkwọ, mepụta tebụl nlele iji hazie ihe niile.
Penutup
Ime ihe ngosi eke site na okooko osisi bụ ụzọ dị mfe isi ghọta echiche nke asịd na ntọala mgbe ị na-eji ihe ndị sitere n'okike gbara anyị gburugburu. Site n'iji agba anthocyanin dị na okooko osisi, anyị nwere ike ịhụ mgbanwe pH site na mgbanwe agba na-adọrọ mmasị. Ọrụ a zuru oke maka nnwale sayensị ụlọ, ụlọ nyocha ụlọ akwụkwọ, ma ọ bụ ihe omume agụmakwụkwọ na ụmụaka. E wezụga ịdị ọnụ ala na mfe, ihe ngosi eke a na-akụzikwara anyị na a pụrụ ịchọta sayensị na ndụ kwa ụbọchị.
Site na iji nlezianya wepụta ma nwalee ya, ị nwere ike ịmepụta ihe ngosi okooko osisi nke zuru oke maka mmụta bụ isi. Jisie ike, echefukwala ịnwale ụdị okooko osisi dị iche iche iji chọta mgbanwe agba kacha pụta ìhè!
