Injinịa Geophysics na Mbelata Ọdachi Ala
Ala mbuze bụ otu n'ime ọdachi ala kacha apụtakarị na mpaghara okpomọkụ dịka Indonesia. Ọdịdị elu ugwu, oke mmiri ozuzo, na ọrụ mmadụ dịka ihicha ala, iwu ụzọ, na igwu ala na-eme ka ọtụtụ ugwu ghara ịdị n'otu. Mmetụta ndị a nwere ike ịdị njọ: mmebi akụrụngwa, nsogbu njem, mfu akụ na ụba, na ọbụna ọnwụ nke ndụ. Ya mere, mbelata ala mbuze enweghị ike ịdabere naanị na nzaghachi mberede n'oge ihe mberede; ọ chọrọ mgbalị mgbochi dabere na data na nlekota na-aga n'ihu. Nke a bụ ebe usoro geophysical na-arụ ọrụ dị oke mkpa—dị ka ngwaọrụ iji "hụ" ọnọdụ ala n'okpuru ala na-enweghị nnukwu igwu ala, si otú a na-enyere aka ịghọta nke ọma ihe ndị na-akpalite ala na mpaghara ndị nwere ike ibute ala mbuze.
Ọrụ nke Geophysics n'ịghọta ala mbuze
N'ozuzu, ala na-eme mgbe ike na-akwali (dịka ọmụmaatụ, ibu nke ala/oke nkume na mmetụta nke mmiri) karịrị ike iguzogide (ike ịkwa akwa ihe na njikọta). Otu n'ime isi ihe dị mkpa iji belata bụ ịchọpụta elu mmiri na-amị amị, oyi akwa na-adịghị ike, mgbawa, na ụkpụrụ mmiri dị n'okpuru ala nke nwere ike ime ka nrụgide oghere dịkwuo elu . Agbanyeghị, ọtụtụ n'ime ihe ndị a anaghị ahụ anya site n'elu. Usoro geophysical na-enye ụzọ ndị na-anaghị emebi emebi maka ịdepụta paramita anụ ahụ nke nkume/ala dịka iguzogide eletriki, ọsọ ebili mmiri ala ọma jijiji , nzaghachi electromagnetic, na mgbanwe ndọda. A na-akọwa paramita ndị a ka ọ bụrụ ozi geological-geotechnical: ọkwa mmiri na-ejupụta, ụdị ihe, mpaghara ihu igwe, oghere, na omimi nkume.
N'ihe gbasara mbelata, a na-eji geophysics eme ihe n'ọkwa atọ bụ isi: (1) nyocha mbụ nke adịghị ike nke mkpọda, (2) atụmatụ na nhazi nke nkwado mkpọda, na (3) ịdọ aka ná ntị mbụ site na nyocha ugboro ugboro ma ọ bụ sistemụ sensọ.
Usoro Geoelectric (Resistive) maka ịsepụta ebe mmiri na-amị amị
Usoro iguzogide ala bụ otu n'ime usoro ndị a ma ama maka ọmụmụ ala mmiri n'ihi na ọ dị ọnụ ala, akụrụngwa ahụ dị mfe ibugharị, ọ na-emetụtakwa mmiri dị n'ime ya. Ụkpụrụ dị mfe: a na-agba ọkụ eletrik n'ime ala site na elektrọd, a na-atụkwa ọdịiche dị na ya iji nweta iguzogide ala. Ihe ndị jupụtara na mmiri na-enwekarị mbelata iguzogide ala karịa ihe kpọrọ nkụ, ebe nkume siri ike na-adịkarị mfe iguzogide ala.
N'elu ugwu ndị nwere ike ịda ala, nsonaazụ nke ihe nlereanya 2D ma ọ bụ 3D nwere ike igosi:
– Mpaghara mmiri jupụtara ma ọ bụ ụzọ mmiri na-asọpụta (ụzọ mmiri na-asọpụta/ụzọ mmiri na-asọpụta) nke na-eme ka mkpọda ahụ ghara ịdị ike.
– Ala ụrọ ma ọ bụ ala e ji ihu igwe mee nke na-aghọ ebe na-amị amị n'ihi na ha na-amị amị mgbe mmiri dị.
– Omimi nke nkume ukwu na ọkpụrụkpụ nke ala ahụ e wedara, nke na-ekpebi ike nke enweghị ntụkwasị obi.
N'ọrụ, a na-eme nyocha site na nhazi elektrọd kpọmkwem dịka Wenner, Schlumberger, ma ọ bụ Dipole-Dipole. A na-ahọrọkarị Dipole-Dipole n'ihi ezigbo mkpebi ya maka ịchọpụta ihe owuwu dị n'akụkụ dịka mgbawa na oghere mmịpụ, ọ bụ ezie na ọ na-enwe mmetụta karịa na mkpọtụ. Nkọwa mgbochi ga-ejikọtarịrị na geology elu, olulu mmiri, ma ọ bụ data nnwale ụlọ nyocha iji zere mmejọ - dịka ọmụmaatụ, obere mgbochi nwere ike igosi ụrọ jupụtara, mana ọ nwekwara ike ịbụ n'ihi ụfọdụ ihe ndị na-eduzi ya.
Ntụgharị uche nke ala ọma jijiji na MSW maka njirimara ike ihe onwunwe
Usoro ala ọma jijiji na-eji mgbasa nke ebili mmiri na-agbanwe agbanwe n'ime ala. Ụzọ abụọ a na-ejikarị eme ihe iji belata ala ọma jijiji bụ ntụgharị uche ala ọma jijiji na MASW (Multichannel Analysis of Surface Waves).
1. Ntụgharị uche nke ala ọma jijiji na-eme atụmatụ ọsọ P-wave (Vp) iji maapụ akwa na ókèala nke ihe siri ike. Ọsọ dị elu na-egosikarị obere nkume na ike karịa, ebe obere ọsọ na-egosi ala na-adịghị mma ma ọ bụ nkume ihu igwe. Ozi a bara uru maka ịchọpụta omimi nke ala okwute na mpaghara ihu igwe dị oke njọ nke na-enwekarị mbuze.
2. MASW na-elekwasị anya na ebili mmiri dị n'elu iji nweta profaịlụ ọsọ ebili mmiri (Vs). Vs na-ejikọta ya na isi ike (shear modulus) ma enwere ike iji ya chọpụta akwa dị nro nke nwere ike ịda ada. A na-ejikarị MASW eme ihe nke ukwuu n'ihi na ọ dị irè n'ebe ndị mmadụ na-arụ ọrụ nke ọma ma enwere ike ịrụ ya na-enweghị nnukwu isi mmalite ike.
Uru nke usoro ala ọma jijiji bụ ikike ya ijikọ paramita anụ ahụ kpọmkwem na ihe ndị dị na igwe. Profaịlụ Vs dịkwa mkpa maka nyocha nkwụsi ike nke na-atụle nzaghachi siri ike, dịka ọmụmaatụ n'ebe ala ọma jijiji na-adịkarị—ebe ala ọma jijiji nwere ike ịkpalite nnukwu ala ọma jijiji.
Rada nke na-abanye n'ala (GPR) maka mgbawa ndị na-adịghị omimi
GPR na-eji ebili mmiri elektrọnik ugboro ugboro dị elu iji mata nhazi ala dị omimi. Usoro a dị irè karịsịa maka ịchọpụta:
- Mgbawa na mpaghara mgbawa n'elu ugwu,
- Mgbanwe na oyi akwa dị nso,
– Obere oghere ma ọ bụ ụzọ mmiri na-asọfe nke ọma.
Agbanyeghị, GPR nwere oke mgbochi: arụmọrụ ya na-ebelata nke ukwuu n'ájá ma ọ bụ ala mmiri mmiri nke ukwuu n'ihi mbelata ebili mmiri dị elu. Ya mere, GPR dabara adaba maka ihe nkume ájá, nke nwere nkume dị nro, ma ọ bụ nke na-anaghị eduzi ihe, yana maka nyocha dị omimi (dịka ọmụmaatụ, mita ole na ole ruo iri mita, dabere na ọnọdụ).
Ụzọ Elektrọnik na Ntinye maka Ịmepụta Ngwa Ngwa
Usoro elektrọnik (EM) dịka EM31/EM34 ma ọ bụ usoro ndị ọzọ na-akpali elektrọnik nwere ike ịsepụta etu ala si agbanwe ngwa ngwa ma gbasaa n'ọtụtụ ebe. Na nyocha ala, usoro ndị a bara uru maka:
- Nnyocha mbụ iji chọpụta ebe mmiri kacha amị ma ọ bụ ebe ndị na-eduzi ihe,
- Ịchọpụta ụzọ mmiri dị n'okpuru ala siri ike,
- Na-enyere aka ịhọrọ ebe ụzọ geoelectric ma ọ bụ ebe a na-egwupụta ihe.
Isi uru nke EM bụ ọsọ ya; onye na-arụ ọrụ nwere ike ịga ije n'okporo ụzọ ahụ ma nweta data na-aga n'ihu. Ihe na-adịghị mma bụ na nkọwa na-abụkarị "n'ozuzu" karịa ERT (Electrical Resistivity Tomography) ma ọ na-adị mfe ịnweta mgbochi ígwè gburugburu ebe obibi.
Nyocha Microtremor na Vibration maka Ngosipụta Mpaghara Na-adịghị Ike
Usoro obere tremor (dịka ọmụmaatụ, HVSR—Nha nhata nha nhata kwụ ọtọ na nke kwụ ọtọ) na-eji ịma jijiji gburugburu ebe obibi eke iji mata njirimara ike nke ala. Ọ bụ ezie na a maara ya nke ọma maka ọmụmụ ala ọma jijiji, obere tremor nwekwara ike inye aka na mbelata ala ọma jijiji site n'ịchọpụta:
- Ọkpụrụkpụ nke ihe dị nro dị n'elu nkume,
- Ihe dị iche na impedance nke nwere ike ịdị na mpaghara adịghị ike,
- Mpaghara ndị na-eme ka mkpọtụ dịkwuo elu ka ha wee dịrị mfe karị n'oge ala ọma jijiji ma ọ bụ mkpọtụ okporo ụzọ.
Ojiji nke microtremor na-adịkarị irè ma ọ bụrụ na ejikọtara ya na ụzọ ndị ọzọ dịka MASW ma ọ bụ geoelectric iji mee ka nkọwa ahụ sie ike.
Echiche Nlekota Ọdịdị na Ịdọ Aka Ná Ntị n'oge
Mbelata anaghị akwụsị site na eserese. Mgbanwe oge na-akpata ọtụtụ ala ọma jijiji, ọkachasị mmụba nke mmiri n'oge mmiri ozuzo ogologo oge. Ya mere, nyocha geophysical ugboro ugboro (oge na-agafe agafe) nwere ike ịbụ ngwaọrụ nlekota dị ike. Dịka ọmụmaatụ:
– ERT nke na-ewe oge iji hụ mgbanwe ndị na-eguzogide mmiri n'ihi mmiri ozuzo, mmụba nke ọkwa mmiri dị n'ime ala, ma ọ bụ ịmepụta ụzọ ọhụrụ nke mmiri ozuzo.
- Nlekota ala ọma jijiji na-enweghị isi iji chọpụta mgbanwe microcrack ma ọ bụ obere mmegharị nke na-emepụta akara ịma jijiji.
- Njikọta na ihe mmetụta geotechnical dị ka inclinometers, piezometers, na ihe nlele mmiri ozuzo iji wuo ụdị ịdọ aka ná ntị mbụ dabere na njedebe.
N'ime usoro zuru oke, geophysics na-enye foto oghere (ebe mpaghara adịghị ike dị), ebe sensọ geotechnical na-enye data oge (mgbe ọnọdụ na-eru nso dị oke mkpa). Njikọta nke abụọ ahụ na-eme ka ntụkwasị obi nke ịdọ aka ná ntị mbụ ka mma.
Ntinye Data na Mbelata Mkpebi
Data geophysics na-akacha arụ ọrụ nke ọma ma ọ bụrụ na ejikọtara ya na ụzọ ndị ọzọ: maapụ ala, nyocha mkpọda ugwu, nyocha ojiji ala, na data mmiri ozuzo na mmiri ozuzo. Ngwaahịa ikpeazụ na-agụnyekarị:
- Maapụ adịghị ike nke ala ọma jijiji (mpaghara dị ize ndụ),
– Ndụmọdụ gbasara injinia (mgbapụta mmiri n'ebe dị elu, idobe mgbidi, ntu ala, imegharị ahịhịa, ma ọ bụ ịkwaga ebe ọzọ),
– Nlekota atụmatụ na ụzọ ndị mmadụ si apụ.
Otu n'ime ihe ịma aka kachasị ukwuu bụ nkọwa a na-ahazighị ahazi; ya mere, nkwenye ubi dịka obere igwu ala, nnwale SPT, nlele ihe ọkụkụ, ma ọ bụ nlele ala ka dị mkpa dị ka "eziokwu ala."
Penutup
Usoro geophysical na-enye aka dị ukwuu na mbelata ala mmiri n'ihi na ha nwere ike ịse foto ọnọdụ ala mmiri n'okpuru ala ngwa ngwa, n'enweghị nsogbu, na nke ọma. Usoro geoelectric na-enyere aka ịchọpụta ebe mmiri jupụtara na mmiri na ebe mmịpụta, seismic (refraction na MASW) na-egosi ike na ókèala nke ala mmiri, usoro GPR na EM na-enyere aka na nchọpụta dị omimi na nyocha ngwa ngwa, ebe nlekota oge na-emepe ohere maka ịdọ aka ná ntị mbụ dabere na mgbanwe na ọnọdụ ala mmiri. Site na njikọta dị mma n'etiti geophysics, geology, geotechnics, na atụmatụ oghere, enwere ike ibelata ihe egwu ala mmiri nke ukwuu - na-eme ka mmepe dị nchebe maka obodo ndị dị n'ebe ugwu dị.
Ọ bụrụ na ịchọrọ, enwere m ike ịgbanwe akụkọ a ka ọ bụrụ nke agụmakwụkwọ karịa (na ntụaka na akwụkwọ ọgụgụ), ma ọ bụ nke a ma ama maka agụmakwụkwọ ọha, yana itinye ọmụmụ ihe sitere na mpaghara ụfọdụ na Indonesia.
