Nghọta bụ isi nke anisotropy seismic
Anisotropy nke ala ọma jijiji bụ isi echiche dị mkpa na geophysics nke na-akọwa ihe kpatara ebili mmiri ala ọma jijiji ji enwe ike ịgafe n'ọsọ dị iche iche site na nkume, dabere na ebe ha si agbasa na/ma ọ bụ polarization. N'ọtụtụ ụdị mbụ, a na-echekarị na ụwa bụ isotropic - nke pụtara na ihe onwunwe ya na-agbanwe agbanwe bụ otu n'akụkụ niile. Agbanyeghị, n'eziokwu, akpụkpọ anụ na mantle nke ụwa na-egosipụtakarị ihe onwunwe anisotropic n'ihi nhazi ime nke nkume, nhazi mineral, mgbawa, na nrụgide etinyere. Ịghọta anisotropy nke ala ọma jijiji na-enyere aka na nkọwa nke data ala ọma jijiji , na-eme ka izi ezi nke onyonyo ala dị mma, ma na-enye ihe ngosi maka usoro ala dị ka mgbanwe, mmiri mantle, ma ọ bụ sistemụ mgbawa na ebe nchekwa.
1. Echiche ndị bụ isi : isotropy vs anisotropy
N'ime usoro isotropic, ọsọ nke ebili mmiri seismic na-adabere naanị n'ụdị ebili mmiri (P ma ọ bụ S) na paramita elastic nke etiti (dịka ọmụmaatụ, modulus buru ibu, modulus shear, na njupụta), ọ bụghị na ntụziaka nke mgbasa. N'ụzọ dị iche, na mpaghara anisotropic, njirimara elastic na-agbanwe dabere na ntụziaka. N'ihi ya, ebili mmiri P na S nwere ike ịnweta mgbanwe ọsọ site na azimuth (ntụgharị kwụ ọtọ) ma ọ bụ site na akụkụ nke ihe na-eme na akwa/usoro nkume.
Anisotropy nke ala ọma jijiji apụtaghị na nkume ahụ "dị iche n'otu akụkụ" site n'otu akụkụ gaa na nke ọzọ, kama ọ na-apụtakarị na nkume ahụ nwere obere nhazi na nnukwu nhazi ntụziaka, dịka ọmụmaatụ lamination, foilation, nhazi mkpụrụ mineral, ma ọ bụ netwọk mgbawa nke dị n'otu akụkụ kpọmkwem.
2. Isi ihe na-akpata anisotropy nke ala ọma jijiji
E nwere ọtụtụ usoro geological a na-ahụkarị nke bụ isi iyi nke anisotropy:
1. Ịkpụcha ákwà dị mma
N'ihe nha ndị pere mpe karịa ogologo ebili mmiri nke ala ọma jijiji, ebili mmiri nwere ike "ịhụ" oyi akwa dị gịrịgịrị nwere ihe ndị dị iche iche na-agbanwe agbanwe dị ka ihe na-arụ ọrụ nke ọma. Nke a na-abụkarị ikpe na sedimenti ndị dị n'ime akwa.
2. Nhazi mineral (nhazi crystallographic / CPO)
N'ime mantle ahụ, mineral dịka olivine nwere ike ịhazi ya na ebe ndị kachasị n'ihi mgbanwe na mmiri. CPO a na-emepụta anisotropy siri ike, nke a na-ahụkarị site na nkewa S-ebili.
3. Mgbaji ọkpụkpụ na oghere ndị a na-ahụ anya (anisotropy nke gbawara agbawa kpatara)
N'ime ebe nchekwa hydrocarbon, geothermal, ma ọ bụ kristal, ihe mgbawa ndị a na-agba n'akụkụ nwere ike ime ka ọsọ ebili mmiri dị iche iche dịka ntụziaka si dị. Ụdị anisotropy a dị oke mkpa maka njirimara mgbawa na amụma ikike ịbanye n'akụkụ.
4. Nrụgide n'ime ụlọ (anisotropy nke nrụgide kpatara)
Ọbụlagodi na enweghị mgbawa doro anya, nrụgide nwere ike imetụta oghere microcrack na kọntaktị n'etiti granular, nke na-eduga na nzaghachi anisotropic. Ihe a dị mkpa na geomechanics na nlekota mmepụta ebe nchekwa.
3. Ihe mgbaàmà na ngosipụta nke anisotropy na data ala ọma jijiji
Anisotropy nwere ike ịpụta n'ọtụtụ ụdị nlele:
- Mgbanwe nke ọsọ n'ihe gbasara ntụziaka (ọsọ ntụziaka)
Dịka ọmụmaatụ, ebili mmiri P na-aga ngwa ngwa n'otu oge na ihe ndina karịa n'otu oge na ihe ndina n'ime nkume sedimentary dị larịị.
– Nkewa nke Birefringence ma ọ bụ nkewa nke shear-wave
Ebili S nke na-abanye n'ime ihe na-eme ka ọ dị ka anisotropic nwere ike kewaa ụzọ abụọ nke S-ebili (nke a na-akpọkarị ngwa ngwa-S na slow-S), yana oge mbata dị iche iche (oge igbu oge). Ụzọ nke polarization ngwa ngwa-S na-ejikọkarị na nhazi mgbawa ma ọ bụ ntụziaka nrụgide kachasị.
- Ntugharị Anisotropic na data ntụgharị uche
N'ihe gbasara ala ọma jijiji, anisotropy na-emetụta mmekọrịta dị n'etiti oge njem na nkwụsị (anya isi iyi na nnata). Ọ bụrụ na eleghara ya anya, nhazi dịka nhazi NMO, nhazi, na mbugharị nwere ike imepụta onyonyo gbagọrọ agbagọ ma ọ bụ nke na-adịghị mma.
- Mgbanwe AVO/AVA (mgbanwe oke yana mgbanwe/nkuku)
Anisotropy nwekwara ike ịgbanwe nzaghachi olu na akụkụ nke ihe merenụ, ka nkọwa nke lithology na mmiri mmiri wee nwee ike ịkpaghasị uche mgbe a na-eji echiche isotropic.
4. Ụdị anisotropy a na-ejikarị eme ihe na geophysics
Ebe ọ bụ na anisotropy n'okike nwere ike ịdị mgbagwoju anya nke ukwuu, ndị ọkà mmụta geophysics na-ejikarị ụdị dị mfe:
1. VTI (Isotropi Transverse Vertical)
A na-akpọkwa ya TI nke nwere axis kwụ ọtọ nke symmetry. Ụdị a dabara adaba maka sedimenti ndị nwere akwa kwụ ọtọ: njirimara nke ihe na-eme n'etiti bụ isotropic na mbara igwe kwụ ọtọ, mana ha na-agbanwe agbanwe na ntụziaka kwụ ọtọ. VTI bụ ihe a na-ahụkarị na nchọpụta ala ọma jijiji.
2. HTI (Isotropy Transverse kwụ ọtọ)
A na-ejikarị TI nwere axis kwụ ọtọ nke symmetry anọchite anya mgbasa ozi nwere agbaji kwụ ọtọ nke dị n'akụkụ kpọmkwem. A na-eji ụdị a eme ihe nke ukwuu maka nyocha agbaji.
3. TTI (Isotropy Transverse Tiltted)
Dị ka TI, mana axis nke symmetry na-ada ada. TTI dị mkpa na akwa a kpọchiri akpọchi ma ọ bụ ihe owuwu dị mgbagwoju anya dịka nku anticline, ntụpọ, na mpaghara nrụgide.
4. Anisotropy nke Orthorhombic
Ihe dị mgbagwoju anya karịa, o nwere axes orthogonal atọ nwere njirimara dị iche iche. Ọ nwere ike ịnọchite anya njikọta nke oyi akwa na mgbawa ndị a na-agbakọta. A na-ejikarị ụdị a eme ihe n'ọmụmụ ihe ọgbara ọhụrụ n'ihi ọdịdị ya dị adị karịa, ọ bụ ezie na nhazi paramita na ntụgharị ya na-esiri ike karị.
5. Paramita Anisotropy: echiche ndị bụ isi
N'ọrụ nyocha, a na-ejikarị paramita Thomsen (ε, δ, γ) maka anisotropy adịghị ike eme ihe na TI anisotropy. Na-enweghị ịbanye na mgbakọ na mwepụ miri emi, isi echiche bụ:
– ε metụtara ọdịiche dị na ọsọ ebili mmiri P na kwụ ọtọ ma e jiri ya tụnyere ntụziaka kwụ ọtọ (na VTI).
– δ na-emetụta omume nke ebili mmiri P n'akụkụ etiti (n'akụkụ dị nso-kwụ ọtọ ruo n'akụkụ etiti), dị mkpa maka ịkwaga.
– γ nwere njikọ na anisotropy nke ebili mmiri S (karịsịa na akụkụ SH) ma na-emetụta ebili mmiri shear.
Ihe ndị a na-enyere aka idozi ọpụpụ, melite mbugharị, ma jikọta mmeghachi omume ala ọma jijiji na nhazi ala dị ka lamination ma ọ bụ mgbawa.
6. Ụzọ e si atụ na ịkọwa anisotropy
A pụrụ ịchọpụta anisotropy seismic site na ụdị data dị iche iche:
1. Nkewa nke ebili mmiri shear
Ọ na-atụ ntụzịaka ọsọ-S na igbu oge. A na-ejikarị ya eme ihe na nyocha ala ọma jijiji iji mụọ otú e si agba mantle flow na ntụzịaka nrụgide crustal, yana na nyocha 3D nke ọtụtụ akụkụ maka ebe nchekwa mmiri.
2. Nyocha Azimuthal nke ntụgharị uche ala ọma jijiji
A na-ekewa data ahụ site na azimuth (dịka ọmụmaatụ, ọtụtụ ngalaba azimuth), wee nyochaa maka ọdịiche dị na ọsọ/mbugharị/oke. A na-enyochakarị HTI na orthorhombic site na mgbanwe ndị a.
3. Nlele anya/VSP na ndekọ olulu mmiri
Data nke ọma na-enye njikwa omimi ma nwee ike ịlele ọsọ kwụ ọtọ nke ọma. N'ọnọdụ ụfọdụ, nha ndekọ sonic dipole nwere ike ịchọpụta anisotropy S-wave na ihe ngosi mgbawa.
4. Ụlọ nyocha fiziki nkume
A nwalere ihe nlele isi iji chọpụta ihe ndị na-agbanwe agbanwe na mmeghachi omume anisotropic, na-enyere aka ịkọwa data ala ọma jijiji yana ihe ndị dị n'ime anụ ahụ.
7. Gịnị mere anisotropy ji dị mkpa n'ihe gbasara nhazi na onyonyo ala ọma jijiji?
Ileghara anisotropy anya nwere ike ibute ọtụtụ nsogbu bara uru:
- Njehie mkpebi ọsọ nke ihe nlereanya na-akpata omimi nke ihe na-egosipụta na-ezighi ezi.
– Foto ndị a na-eme njem anaghị elekwasị anya nke ọma, ọkachasị n'ebe ndị nwere akwa ndị gbagọrọ agbagọ ma ọ bụ ihe owuwu dị mgbagwoju anya.
– Nkọwahie nke AVO n'ihi na mgbanwe na amplitude nwere ike ịbụ mmetụta mmiri/lithology mgbe n'eziokwu ha na-emetụta anisotropy.
– Enweghị ike ịhụ maapụ mgbawa ọkpụkpụ ma ọ bụrụ na e nyochaghị mgbanwe azimuthal nke ọma.
Site n'itinye anisotropy, ụdị ọsọ na mbugharị (dịka ọmụmaatụ, mbugharị TTI) nwere ike imepụta onyonyo dị nkọ na ọnọdụ ntụgharị ziri ezi karị, na-eme ka nkọwa geological dịkwuo mma.
8. Ihe ịma aka na mmachi
Ọ bụ ezie na ọ bara uru, anisotropy nke seismic na-ewetakwa ihe ịma aka:
– Enweghị ihe pụrụ iche (enweghị mgbagwoju anya): ọtụtụ njikọta paramita nwere ike ịmepụta azịza data yiri nke ahụ.
– Ogo na mkpuchi Azimuthal: atụmatụ azimuthal anisotropy chọrọ geometry nnweta zuru oke.
– Nha: anisotropy a hụrụ na seismic bụ anisotropy dị irè na nha ebili mmiri, ọ bụghị obere anisotropy.
– Ihe mgbagwoju anya nke ala: n'ebe nsogbu dị mgbagwoju anya, ụdị TI dị mfe anaghị ezu oke.
Ya mere, nkọwa nke anisotropy kwesịrị ịdị na njikọ mgbe niile na ozi ala, data olulu mmiri, na nghọta nke physics nkume.
9. Mmechi
Nghọta bụ isi nke anisotropy nke ala ọma jijiji sitere na eziokwu ahụ bụ na Ụwa anaghị abụ isotropic mgbe niile. Nha, mgbawa, nhazi mineral, na nrụgide nwere ike ime ka ebili mmiri ala ọma jijiji gbasaa n'ụzọ dị iche iche n'akụkụ dị iche iche, na-ebute ihe ndị dị ka mgbanwe ọsọ, mmegharị anisotropic, na nkewa shear-wave. Na nchọpụta na seismology, anisotropy abụghị naanị "ndozi teknụzụ," kamakwa windo n'ime usoro geological: ntụziaka mgbanwe, sistemụ mgbawa, na ọbụna usoro mantle. Site na ụdị ziri ezi (VTI, HTI, TTI, ma ọ bụ orthorhombic) na njikọta data dị mma, anisotropy nke ala ọma jijiji nwere ike imeziwanye izi ezi nke onyonyo ala ala ebe ọ na-eme ka nkọwa nke nhazi na ihe onwunwe nke nkume dịkwuo mma.
Ọ bụrụ na ịchọrọ, enwere m ike itinye obere ngalaba nwere ihe atụ ikpe (dịka ọmụmaatụ, VTI anisotropy na shale a gbajiri agbaji ma ọ bụ HTI na ebe nchekwa gbawara agbawa) ma ọ bụ tinye ihe atụ nke echiche nkewa shear-wave na paramita Thomsen n'ụdị tabular.
