Kev cuam tshuam ntawm Sociology hauv kev tsim cov ntawv kawm
Kev tsim cov ntawv kawm tsis tshwm sim hauv qhov chaw khoob. Nws yeej ib txwm txuas nrog qhov tseeb hauv zej zog, cov qauv hauv zej zog, cov nqi kab lis kev cai, kev sib raug zoo ntawm lub hwj chim, thiab kev hloov pauv uas tshwm sim dhau sijhawm. Qhov no yog qhov uas kev kawm txog zej zog ua lub luag haujlwm tseem ceeb: nws pab peb pom kev kawm ua ib feem ntawm lub kaw lus hauv zej zog dav dua, nrog rau lub cuab yeej uas tuaj yeem tsim thiab hloov pauv lub zej zog. Cov ntawv kawm, ua "lub plawv" ntawm kev kawm, yog qhov chaw tseem ceeb uas ntau yam kev txaus siab hauv zej zog, kev xav tau kev lag luam, cov tswv yim kab lis kev cai, thiab kev coj noj coj ua hauv tebchaws sib sau ua ke. Yog li ntawd, kev nkag siab txog qhov cuam tshuam ntawm kev kawm txog zej zog hauv kev tsim cov ntawv kawm yog ib kauj ruam tseem ceeb los xyuas kom meej tias cov ntawv kawm tsis yog tsuas yog muaj feem cuam tshuam rau kev kawm xwb tab sis kuj ncaj ncees, nyob rau hauv cov ntsiab lus, thiab teb rau cov kev xav tau ntawm zej zog.
Cov Ntawv Kawm Ua Ib Yam Khoom Siv Thiab Ib Lub Cuab Yeej Siv Rau Zej Zog
Los ntawm kev xam pom ntawm zej zog, cov ntawv kawm tuaj yeem nkag siab tias yog cov khoom lag luam hauv zej zog: cov ntsiab lus, cov hom phiaj kawm, cov txheej txheem ntsuam xyuas, thiab txawm tias cov pawg ntsiab lus qhia txog cov txiaj ntsig thiab qhov tseem ceeb ntawm zej zog. Qhov uas suav tias yog "tseem ceeb" los qhia - piv txwv li, kev nyeem ntawv, kev tshawb fawb, kev ntseeg, kev ua pej xeem, thiab kev txawj ua haujlwm - yog txiav txim siab los ntawm kev sib raug zoo, kev nom kev tswv, thiab kev lag luam. Cov ntawv kawm kuj ua haujlwm ua lub cuab yeej hauv zej zog, lub cuab yeej rau kev tsim cov tub ntxhais kawm txoj kev xav, tus cwj pwm, thiab tus cwj pwm kom ua raws li qee yam kev cai thiab kev cia siab hauv zej zog.
Piv txwv li, kev hais txog kev kawm txog tus cwj pwm tuaj yeem pom tau tias yog kev teb rau kev ntxhov siab hauv zej zog txog kev poob qis ntawm kev coj ncaj ncees rau pej xeem. Lub caij no, kev hais txog kev nyeem ntawv digital thiab STEM feem ntau tshwm sim los ua kev teb rau kev hloov pauv hauv cov qauv kev lag luam uas tau tsav los ntawm thev naus laus zis. Yog li, cov ntawv kawm tsis yog tsuas yog daim ntawv qhia kev kawm xwb, tab sis yog ib daim ntawv ntawm "kev cog lus hauv zej zog" txog hom pej xeem uas lub teb chaws vam tias yuav tsim.
Kev cuam tshuam ntawm Cov Ntawv Kawm rau Cov Kev Xav Tau ntawm Lub Zej Zog
Qhov kev cuam tshuam thawj zaug ntawm kev tsim cov ntawv kawm yog qhov xav tau kev sib raug zoo hauv zej zog. Ib daim ntawv kawm zoo yuav tsum daws cov teeb meem hauv lub ntiaj teb tiag tiag hauv zej zog: kev txom nyem, kev tsis sib luag, kev poob haujlwm, kev tawm tsam loj, kev hloov pauv huab cua, kev tsis sib haum xeeb hauv zej zog, thiab cov teeb meem ntawm kev lag luam thoob ntiaj teb. Thaum cov ntawv kawm nyob deb ntawm qhov tseeb ntawm lub neej ntawm cov tub ntxhais kawm, kev kawm yuav qhuav, nyuaj rau nkag siab, thiab tsis muaj lub ntsiab lus.
Qhov kev cuam tshuam no tuaj yeem ua tiav los ntawm kev siv txoj hauv kev los kawm txog lub neej, txhawb nqa kev txawj ntse hauv lub neej, kev kawm raws li qhov project, thiab kev koom ua ke cov teeb meem hauv zej zog rau hauv cov ntsiab lus. Piv txwv li, cov lus qhia lej tuaj yeem txuas nrog kev tswj hwm nyiaj txiag yooj yim; cov lus qhia txog kev tshawb fawb tuaj yeem taw qhia rau cov teeb meem ib puag ncig hauv tsev kawm ntawv; thiab kev kawm txog pej xeem tuaj yeem tshuaj xyuas qhov xwm txheej ntawm kev dag ntxias thiab kev ncaj ncees ntawm xov xwm. Ua li no, cov tsev kawm ntawv tsis yog tsuas yog xa cov kev paub xwb tab sis kuj npaj cov tub ntxhais kawm kom ntsib cov xwm txheej nyuaj hauv zej zog.
Kev Tsis Sib Luag Hauv Zej Zog thiab Kev Nkag Mus Rau Kev Kawm Ntawv
Kev kawm txog zej zog kuj qhia tias kev kawm feem ntau qhia txog kev tsis sib luag hauv zej zog. Cov tub ntxhais kawm tuaj ntawm ntau haiv neeg kev lag luam, kab lis kev cai, thiab kev sib raug zoo. Ib qho kev kawm sib xws uas tsis coj cov kev hloov pauv no los xav txog yuav ua rau qhov sib txawv loj zuj zus. Piv txwv li, cov haujlwm siv thev naus laus zis yuav yooj yim dua rau cov tub ntxhais kawm uas muaj cov khoom siv thiab kev nkag mus rau hauv internet kom ua tiav dua li cov tub ntxhais kawm los ntawm cov tsev neeg uas muaj nyiaj tsawg. Ib yam li ntawd, kev siv cov lus lossis cov piv txwv uas yog "chav kawm nruab nrab hauv nroog" tuaj yeem ua rau cov tub ntxhais kawm nyob hauv thaj chaw deb nroog lossis cov zej zog ib txwm muaj kev sib cais.
Yog li ntawd, kev tsim cov ntawv kawm yuav tsum muaj lub hauv paus ntsiab lus ntawm kev ncaj ncees. Kev ncaj ncees tsis tau txhais hais tias txhua tus neeg tau txais kev kho mob zoo ib yam, tab sis txhua tus tub ntxhais kawm tau txais kev txhawb nqa uas lawv xav tau los ua tiav lawv lub hom phiaj kev kawm. Qhov no tuaj yeem suav nrog kev hloov pauv ntawm cov ntawv kawm, kev kawm sib txawv, kev muab cov ntaub ntawv qhia uas suav nrog txhua tus, thiab cov cai ntsuas uas tsis muaj kev ntxub ntxaug rau qee pawg neeg hauv zej zog.
Cov Ntawv Kawm, Kab Lis Kev Cai, thiab Tus Kheej
Cov ntawv kawm kuj yog qhov chaw rau kev tsim kom muaj tus kheej kab lis kev cai. Cov nqi, cov qauv, keeb kwm, lus, thiab kev xav ntawm lub zej zog tau muab tso rau hauv cov ntaub ntawv kawm. Hauv lub zej zog ntau haiv neeg zoo li Indonesia, cov ntawv kawm yuav tsum nkag siab txog ntau haiv neeg, kev ntseeg, cov lus hauv cheeb tsam, thiab cov kab lis kev cai hauv zos. Txwv tsis pub, cov ntawv kawm muaj peev xwm tsim kev xav ntawm kev raug tso tseg hauv qee pab pawg thiab ua rau muaj kev kub ntxhov hauv zej zog.
Qhov kev cuam tshuam ntawm kev sib raug zoo ntawm no yog qhov tseem ceeb ntawm cov ntawv kawm uas suav nrog ntau haiv neeg. Piv txwv li, kev kawm keeb kwm yuav tsum nthuav qhia zaj dab neeg sib npaug, yam tsis tsis lees paub lub luag haujlwm ntawm qee pawg. Kev kawm lus tuaj yeem muab qhov chaw rau kev nplua nuj ntawm cov lus hauv cheeb tsam yam tsis txo qis lub luag haujlwm ntawm cov lus hauv tebchaws. Ib yam li ntawd, kev kawm txog kev ntseeg thiab kev coj ncaj ncees yuav tsum txhawb kev kam rau siab thiab kev sib tham, tsis yog kev paub txog kev cai xwb.
Kev Sib Raug Zoo ntawm Lub Hwj Chim thiab "Cov Ntawv Kawm Zais Cia"
Kev kawm txog zej zog lees paub lub tswv yim ntawm cov ntawv kawm zais cia, uas yog cov txiaj ntsig qhia tsis ncaj qha los ntawm kab lis kev cai hauv tsev kawm ntawv: kev qhuab qhia, kev mloog lus, kev tswj hwm, kev sib tw, cov xib fwb kho cov tub ntxhais kawm li cas, thiab cov qauv ntawm kev muab nqi zog thiab kev rau txim. Cov ntawv kawm raug cai yuav hais txog kev ywj pheej thiab kev xav tseem ceeb, tab sis kev coj ua hauv tsev kawm ntawv tuaj yeem ua rau muaj kev mloog lus yam tsis muaj kev sib tham.
Lub ntsiab lus yog tias kev tsim cov ntawv kawm yuav tsum tsis txhob xav txog cov ntsiab lus xwb tab sis kuj yog cov ntsiab lus ntawm kev siv. Lub tsev kawm ntawv puas muab chaw rau cov tub ntxhais kawm koom nrog? Kev ntsuam xyuas puas txhawb kev koom tes lossis tsuas yog kev sib tw xwb? Puas muaj kev sib txawv ntawm kev xav? Cov lus nug no tseem ceeb heev vim tias kev kawm tsis yog tsuas yog tsim kev paub xwb tab sis kuj tsim kev sib raug zoo hauv zej zog uas cov tub ntxhais kawm yuav coj los rau hauv zej zog.
Tsis tas li ntawd xwb, cov ntawv kawm muaj feem cuam tshuam nrog kev sib raug zoo ntawm lub hwj chim: qee pawg neeg tuaj yeem tswj hwm hauv kev txiav txim siab seb yuav qhia dab tsi. Yog li ntawd, cov txheej txheem tsim cov ntawv kawm yuav tsum muaj kev koom tes ntawm ntau tus neeg koom tes - cov xib fwb, cov niam txiv, cov zej zog hauv zos, cov lag luam, thiab tshwj xeeb tshaj yog cov suab ntawm cov tub ntxhais kawm - kom tiv thaiv cov ntawv kawm kom tsis txhob dhau los ua cuab yeej rau cov kev txaus siab nqaim.
Kev Hloov Pauv Hauv Zej Zog thiab Qhov Kev Xav Tau Kev Hloov Kho Cov Ntawv Kawm
Lub zej zog yeej hloov tas li, thiab cov kev kawm yuav tsum tau hloov kho kom haum. Kev hloov pauv ntawm thev naus laus zis, kev hloov pauv haujlwm, kev tsiv teb tsaws chaw ntawm cov pej xeem, thiab kev hloov pauv ntawm cov txiaj ntsig hauv zej zog xav tau kev hloov kho tshiab ntawm kev txawj ntse. Cov kev kawm uas tsis ruaj khov yuav tsim cov tub ntxhais kawm tiav uas tsis tau npaj rau lub ntiaj teb tiag. Piv txwv li, cov txuj ci kev nyeem ntawv digital, kev ruaj ntseg hauv cyber, kev xav txog kev suav lej, kev sib txuas lus hla kab lis kev cai, thiab kev koom tes tab tom ua qhov tseem ceeb hauv lub zej zog niaj hnub no.
Txawm li cas los xij, kev hloov kho tsis yog hais txog kev ntxiv cov ntsiab lus tshiab xwb. Qhov xav tau yog txoj hauv kev kawm txog zej zog: tshuaj xyuas seb lub zej zog xav tau kev txawj ntse dab tsi tiag tiag, leej twg raug kev cuam tshuam ntau tshaj plaws los ntawm kev hloov pauv, thiab yuav ua li cas kom ntseeg tau tias cov pab pawg neeg tsis muaj zog tsis raug tso tseg. Yog li, kev hloov kho tshiab ntawm cov ntawv kawm tsis yog kev teb sai sai lossis kev hloov pauv, tab sis raws li kev tshuaj xyuas kev sib raug zoo.
Lub Luag Haujlwm ntawm Cov Tsev Kawm Ntawv hauv Kev Koom Tes Hauv Zej Zog thiab Kev Tsim Kev Ua Pej Xeem
Kev kawm txog zej zog pom cov tsev kawm ntawv ua cov neeg sawv cev ntawm kev sib raug zoo: qhov chaw uas cov tub ntxhais kawm kawm txog lub luag haujlwm hauv zej zog, kev coj ncaj ncees rau pej xeem, thiab cov txiaj ntsig ntawm pej xeem. Cov ntawv kawm muaj qhov cuam tshuam tseem ceeb rau qhov zoo ntawm kev ywj pheej thiab kev sib koom siab hauv zej zog. Yog tias cov ntawv kawm tsuas yog tsom mus rau kev ua tiav hauv kev kawm, kev kawm tuaj yeem poob nws lub luag haujlwm hauv kev txhawb nqa kev paub txog zej zog. Ntawm qhov tod tes, yog tias cov ntawv kawm tau tsim los txhawb kev khuv leej, kev lav ris, kev sib tham, thiab kev paub txog cov cai thiab cov luag num, kev kawm ua lub hauv paus rau lub zej zog noj qab haus huv zoo.
Qhov no yog qhov uas kev kawm los ntawm kev paub dhau los: cov haujlwm pabcuam hauv zej zog, cov haujlwm sib koom tes ntawm ntau chav kawm, kev sib tham txog teeb meem rau pej xeem, kev sib tham ua piv txwv, thiab kev daws teeb meem tsis sib haum xeeb. Cov kev paub no pab cov tub ntxhais kawm nkag siab tias kev paub tsis yog tsuas yog qib xwb, tab sis kuj yog ib qho cuab yeej rau kev koom tes hauv lub neej sib koom.
Xaus
Cov kev cuam tshuam ntawm kev sib raug zoo ntawm kev tsim cov ntawv kawm yog dav thiab tseem ceeb. Cov ntawv kawm yog ob qho tib si kev xav txog lub zej zog thiab yog ib qho cuab yeej rau kev tsim cov kev coj ua ntawm kev hloov pauv hauv zej zog. Ib qho kev xav ntawm kev sib raug zoo hais tias cov ntawv kawm yuav tsum muaj feem cuam tshuam rau qhov tseeb hauv zej zog, nkag siab txog kev tsis sib luag, hwm kev sib txawv ntawm kab lis kev cai, paub txog cov ntawv kawm zais cia thiab kev sib raug zoo ntawm lub hwj chim, hloov kho rau kev hloov pauv hauv zej zog, thiab tsom mus rau kev txhim kho cov pej xeem uas muaj lub luag haujlwm.
Los ntawm kev siv kev tshuaj xyuas kev sib raug zoo hauv kev tsim cov ntawv kawm, kev kawm ntawv yuav tsis yog ib qho txheej txheem kev kawm xwb: nws tuaj yeem dhau los ua kev sib koom siab los tsim kom muaj lub zej zog ncaj ncees, suav nrog txhua tus, thiab muaj hwj chim uas tuaj yeem ntsib cov teeb meem ntawm peb lub sijhawm. Ib daim ntawv kawm zoo tsis yog qhia "yam yuav tsum paub," tab sis kuj qhia "yuav ua li cas nyob ua ke" hauv lub zej zog uas hloov zuj zus.