Socrates txoj kev pab rau kev sib cav sib ceg

Socrates 'Kev Pab Txhawb rau Dialectics

Socrates, yog ib tug kws tshawb fawb zoo tshaj plaws ntawm tebchaws Greece thaum ub, tau pab txhawb nqa kev tsim cov lus sib cav, ib txoj kev uas nrhiav kev mus txog qhov tseeb los ntawm kev sib tham txog kev xav. Socratic dialectic—feem ntau tsis nkag siab tias yog ib txoj kev uas tsuas yog siv los rhuav tshem cov kev xav sib txawv—qhov tseeb, nws muab ib txoj kev xav uas muaj kev khuv leej ntau dua rau kev tshawb nrhiav cov kev xav uas twb muaj lawm. Cov lus sib cav no yog lub hauv paus kev xav uas tau tsim ntau yam ntawm kev xav ntawm sab hnub poob txij li lub sijhawm Classical mus txog rau lub sijhawm niaj hnub no.

Kev sib tham sib txuas lus yog ib txoj kev sib tham ntawm ob lossis ntau tus neeg uas muaj kev xav sib txawv, tab sis ob leeg tab tom nrhiav kev tshawb nrhiav qhov tseeb lossis txhim kho lawv txoj kev nkag siab txog qee yam. Hauv cov ntsiab lus ntawm Socrates, txoj kev no tau muaj kev loj hlob zoo heev thiab coj nws cov tub ntxhais kawm, xws li Plato, kom nkag siab tob dua txog cov tswv yim kev xav.

Socrates yeej tsis tau sau ib phau ntawv sau li, tiam sis nws cov kev xav thiab txoj kev sib tham tau raug xa mus rau nws cov tub ntxhais kawm, tshwj xeeb yog Plato. Thoob plaws Plato cov lus sib tham, Socrates tau piav qhia tias yog ib tus neeg uas siv txoj kev nug thiab teb los tshuaj xyuas cov ntsiab lus hauv qab lwm tus neeg lub tswv yim. Txoj kev no hu ua elenchus, lossis Socratic txoj kev.

Txoj Kev Elenchus

Txoj kev elenchus yog ib qho ntawm Socrates cov kev tsim kho tshiab zoo kawg nkaus. Txoj kev no suav nrog ntau cov lus nug uas tsim los kom meej cov ntsiab lus tsis meej thiab nrhiav pom qhov tsis sib xws hauv tus neeg lub tswv yim. Cov txheej txheem no suav nrog:

1. Kev Tsim Lub Tswv Yim Pib: Socrates pib nrog ib lo lus nug uas xav tau cov lus teb meej, piv txwv li, "Kev ncaj ncees yog dab tsi?"

2. Kev Tshawb Fawb Los Ntawm Kev Nug Cov Lus Nug Tsis Tu Ncua: Tom qab ntawd nws tshawb nrhiav cov kev xav los ntawm cov lus nug uas piav qhia thiab tshawb nrhiav ntau yam kev cuam tshuam ntawm cov lus teb tau muab.

3. Tshawb Pom Qhov Tsis Sib Haum Xeeb: Los ntawm kev sib tham no, qhov tsis sib haum xeeb lossis qhov tsis muaj zog hauv kev sib cav pib tshwm sim. Socrates ua tib zoo taw qhia cov qhov tsis muaj zog no, ua rau nws tus neeg sib tw xav tob dua.

4. Kev Tsim Cov Lus Xaus Tshiab: Thaum pom tau qhov tsis sib xws, kev sib tham tom qab ntawd lub hom phiaj yog los txhais dua lossis kho cov kev xav thawj zaug raws li kev nkag siab tshiab.

Siv txoj kev no, Socrates yeej tsis tau hais tias nws paub qhov tseeb. Hloov chaw, nws suav tias nws tus kheej yog "tus pab yug menyuam" hauv kev yug los ntawm kev txawj ntse, pab lwm tus nrhiav pom lawv qhov tseeb los ntawm ntau cov lus nug uas muaj cov qauv.

Kev thuam ntawm Socratic

Socrates kuj paub siv Socratic irony hauv nws cov lus sib tham, qhov chaw uas nws ua txuj tsis paub los txhawb nws cov neeg tawm tsam kom qhia lawv tus kheej lub tswv yim. Piv txwv li, nws feem ntau pib sib tham nrog cov lus zoo li, "Kuv paub tias kuv tsis paub dab tsi." Ua li no, nws ua rau nws cov neeg tawm tsam xis nyob piav qhia lawv tus kheej lub tswv yim, uas nws tom qab ntawd tshuaj xyuas siv txoj kev elenchus.

Maieutics

Socrates siv ib txoj kev hu ua maieutics (kev kos duab ntawm kev pab yug menyuam) los pab tib neeg nrhiav pom qhov tseeb uas twb muaj nyob hauv lawv. Raws li nws txoj kev ntseeg tias kev paub tseeb twb muaj nyob hauv peb lub siab, maieutics lub hom phiaj yog qhia qhov kev paub no los ntawm kev sib tham. Txoj kev no qhia txog Socrates lub tswv yim tias kev xav yog ib qho cuab yeej rau kev tsim kev paub, tsis yog tsuas yog kev xa cov ntaub ntawv xwb.

Cov Kev Pab Txhawb rau Triadic thiab Hegemonic hauv Western Philosophy

Socrates txoj kev xav los ntawm txoj kev dialectical tom qab ntawd tau txais yuav thiab hloov kho los ntawm ntau tus kws tshawb fawb tom qab, suav nrog Plato thiab Aristotle. Socratic dialectic ua lub luag haujlwm tseem ceeb hauv Plato's Dialogues thiab kuj tau cuam tshuam rau Aristotle txoj kev syllogistic. Ntau dua, lub tswv yim ntawm dialectic kuj tau siv rau hauv Hegelian philosophy, qhov twg dialectic tau tsim mus rau hauv ib qho txheej txheem nyuaj dua ntawm kev nkag siab qhov tseeb los ntawm kev tsim kho thiab kev rhuav tshem ntawm cov tswv yim sib txawv.

Nyob rau hauv lub xyoo pua 19th, tus kws tshawb fawb German Georg Wilhelm Friedrich Hegel tau tsim cov lus sib cav ntxiv los ntawm kev qhia txog lub tswv yim triadic ntawm thesis, antithesis, thiab synthesis. Txawm hais tias Hegel's dialectic txawv ntawm Socratic elenchus txoj kev, nws lub hauv paus tseem yog raws li kev sib tham sib tham kom ua tiav kev nkag siab siab dua.

Kev Cuam Tshuam rau Cov Txheej Txheem Kev Kawm

Cov kev pab txhawb nqa ntawm Socratic rau kev tsim cov txheej txheem dialectical tsis yog tsuas yog kev xav xwb tab sis kuj tau tshoov siab rau cov txheej txheem kev kawm hauv ntau qhov chaw. Txoj kev Socratic tau txais yuav los ntawm kev sib tham ntawm Socratic, uas siv rau hauv ntau lub tsev kawm ntawv. Qhov tseem ceeb, cov kev sib tham no qhia cov tub ntxhais kawm kom nug cov lus nug uas muaj txiaj ntsig, xav txog qhov tseem ceeb, thiab sib tham txog cov tswv yim hauv ib puag ncig sib koom tes. Tus xib fwb ua tus pab txhawb nqa uas coj kev sib tham yam tsis muaj kev tswj hwm kev sib tham, zoo ib yam li Socrates lub luag haujlwm hauv nws cov kev sib tham.

Hauv kev kawm txog kev cai lij choj, txoj kev kawm Socratic kuj siv ntau zaus los ntawm kev qhia sib tham uas piav qhia txog cov ntsiab cai lij choj los ntawm cov lus nug thiab cov lus teb thiab kev sib tham txog rooj plaub. Txoj kev no tsis yog tsuas yog ua rau cov tub ntxhais kawm nkag siab tob txog cov ntaub ntawv xwb tab sis kuj txhim kho lawv cov kev txawj ntse txog kev txheeb xyuas thiab kev sib cav.

Cov Kev Xav Tseem Ceeb ntawm Socratic Dialectics

Txawm hais tias Socrates muaj ntau yam tseem ceeb rau kev sib cav sib ceg , txoj kev no yeej tsis yog tsis muaj nws cov neeg thuam. Qee cov neeg thuam hais tias txoj kev Socratic qee zaum tuaj yeem ua rau muaj kev dag ntxias thiab ua rau muaj kev tsis meej pem lossis kev ntxhov siab. Lwm tus hais tias txoj kev no muaj ib qho kev ua raws li txoj cai, qhov twg Socrates, ua ib tug neeg uas muaj hwj chim ntau dua, coj kev sib tham tsis ncaj ncees rau txoj kev uas ua rau nws tus neeg sib tw nyuaj rau tiv thaiv nws cov kev xav.

Txawm li cas los xij, cov kev thuam no tsis txo qhov tseem ceeb ntawm Socratic dialectic hauv keeb kwm ntawm tib neeg txoj kev xav. Ib yam li ntau lwm txoj kev, nws qhov ua tau zoo nyob ntawm qhov xwm txheej thiab nws siv li cas.

Xaus

Socrates txoj kev pab txhawb rau kev sib tham los ntawm txoj kev elenchus tau muaj kev cuam tshuam loj heev rau ntau qhov chaw, txij li kev xav txog kev kawm mus rau kev kawm. Nws txoj kev sib tham tau qhia txog qhov tseem ceeb ntawm kev xav tseem ceeb, kev xav txog tus kheej, thiab kev nkag siab tob. Socrates tau ua pov thawj tias kev tshawb nrhiav qhov tseeb tsis yog ib yam dab tsi uas tuaj yeem ua tiav los ntawm kev hais lus lossis kev lees paub qee cov lus qhuab qhia, tab sis yog los ntawm kev sib tham tsim kho thiab kev thuam. Qhov kev lig kev cai no ua rau Socrates tseem ceeb hauv kev sib tham txog kev txawj ntse, deb tshaj lub sijhawm uas nws nyob.

Sau ib qho lus tawm tswv yim