Descartes 'Dualism ntawm Lub Siab thiab Khoom: Ib Txoj Kev Kawm Txog Kev Xav
1. Pendahuluan
René Descartes , ib tug kws tshawb fawb nto moo ntawm lub xyoo pua 17th, yog ib tug ntawm cov neeg tseem ceeb uas cuam tshuam rau kev xav niaj hnub no los ntawm nws cov tswv yim hloov pauv. Ib lub tswv yim uas nws tau qhia uas tseem muaj feem cuam tshuam niaj hnub no yog qhov kev sib npaug ntawm lub siab thiab khoom. Qhov kev sib npaug no tau dhau los ua lub hauv paus ntawm ntau yam kev sib tham hauv kev xav, kev puas siab puas ntsws, thiab kev tshawb fawb txog kev paub uas nrhiav kev nkag siab txog kev sib raug zoo ntawm lub siab thiab lub cev, nrog rau lub ntsiab lus ntawm tib neeg lub xwm txheej.
2. Keeb Kwm ntawm Descartes txoj Kev Xav
Descartes yug hauv Fabkis teb xyoo 1596 thiab nws paub txog nws txoj kev pab txhawb rau kev suav lej thiab kev xav. Hauv nws cov ntawv nto moo, "Meditations on First Philosophy," Descartes tau tsim cov lus hais nto moo "Cogito, ergo sum," uas txhais tau tias "Kuv xav, yog li ntawd kuv yog." Los ntawm cov lus no, Descartes tau hais txog qhov muaj tus neeg xav ua lub hauv paus ntawm kev paub.
3. Lub Ntsiab Lus ntawm Descartes' Dualism
Descartes txoj kev ntseeg hais tias lub siab (res cogitans) thiab lub cev (res extensa) yog ob yam khoom sib txawv kiag li thiab ywj pheej. Lub siab yog ib yam khoom xav uas tsis muaj lub cev lossis qhov chaw, thaum lub cev yog ib yam khoom uas ua haujlwm hauv qhov chaw thiab lub sijhawm tab sis tsis muaj kev paub.
4. Cov Txheej Txheem Kev Sib Txawv thiab Kev Txo Nqi
Descartes tau sib cav hais tias txhua yam kev paub ntawm tib neeg tuaj yeem raug txo kom tsawg dua ob yam: yam uas xav thiab yam uas nyob hauv qhov chaw. Los ntawm txoj kev txo qis no, nws tau sim nkag siab txog lub ntiaj teb thiab txiav txim siab tias cov cai ntawm physics tuaj yeem siv rau lub ntiaj teb khoom siv. Txawm li cas los xij, nws tsis kam siv tib txoj cai rau lub siab, vim yog qhov sib txawv ntawm ob yam khoom.
5. Kev cuam tshuam txog kev xav
Lub tswv yim dualistic no muaj cov txiaj ntsig tseem ceeb hauv ntau qhov kev paub:
a. Kev Kawm Txog Lub Siab:
Hauv kev kawm txog kev paub txog tej yam, kev ntseeg sib cais tus neeg saib thiab tus neeg uas peb saib, tsa cov lus nug txog seb peb puas paub lub ntiaj teb sab nraud lossis lub ntiaj teb tiag tiag.
b. Kev Cai thiab Kev Kawm Txog Vajtswv:
Kev ntseeg ob yam kuj tau cuam tshuam rau ntau yam kev coj ncaj ncees thiab kev ntseeg Vajtswv, qhov uas feem ntau siv kev faib ntawm tus ntsuj plig thiab lub cev los tshuaj xyuas cov ntsiab lus ntsig txog kev coj ncaj ncees thiab kev muaj Vajtswv. Descartes nws tus kheej yog ib tug kws tshawb fawb txog kev ntseeg Vajtswv, thiab nws siv nws txoj kev ntseeg ob yam los txhawb nqa kev xav txog kev muaj tus ntsuj plig sib cais thiab tsis txawj tuag.
c. Kev puas siab puas ntsws:
Hauv kev puas siab puas ntsws, lub tswv yim ntawm dualism no tau ua rau cov kws tshawb fawb thiab cov kws tshawb fawb xav txog seb lub siab tuaj yeem cuam tshuam li cas rau lub cev thiab vice versa, thiab ob qho tib si tuaj yeem cuam tshuam li cas.
6. Kev thuam txog Descartes txoj kev ntseeg ob sab
Txawm li cas los xij, Descartes txoj kev xav txog ob yam tseem ceeb tsis tau dim ntawm kev thuam. Qee lub ntsiab lus tseem ceeb ntawm kev thuam yog:
a. Teeb Meem Kev Sib Txuas Lus:
Ib qho ntawm cov kev thuam tseem ceeb yog qhov teeb meem kev sib cuam tshuam, uas yog, ob yam khoom sib txawv tuaj yeem cuam tshuam rau ib leeg li cas. Yog tias lub siab tsis yog lub cev thiab cov khoom yog lub cev, lawv yuav cuam tshuam li cas raws li peb tau ntsib hauv cov xwm txheej uas lub siab cuam tshuam rau kev ua haujlwm ntawm lub cev?
b. Kev Ntseeg Monism thiab Kev Ntseeg Khoom Siv:
Charles Darwin thiab cov kws tshawb fawb tom qab ntawd tau tsim txoj kev xav txog kev hloov pauv thiab kev xav txog lub neej. Lawv tau hais tias txhua yam xwm txheej, suav nrog kev xav thiab kev paub, tuaj yeem piav qhia los ntawm cov txheej txheem ntawm lub cev thiab lub cev, tsis tas yuav siv cov khoom tsis yog lub cev.
c. Kev Tshuaj Xyuas Txog Tej Yam Tshwm Sim:
Kev xav Kev tshawb fawb txog tej yam tshwm sim uas Edmund Husserl tau tsim thiab txuas ntxiv los ntawm Martin Heidegger thuam Descartes 'ob sab los ntawm kev hais tias tib neeg kev paub tsis tuaj yeem sib cais ua lub siab thiab lub cev, tab sis yuav tsum nkag siab tias yog kev sib koom ua ke ntawm phenomenological.
7. Lub Cuab Yeej Cuab Tam ntawm Descartes 'Dualism
Txawm hais tias muaj cov kev thuam no los xij, Descartes txoj kev ntseeg txog kev sib txawv ntawm lub siab thiab lub cev tseem pom tseeb hauv kev sib tham txog kev xav niaj hnub no. Descartes txoj kev ntseeg tau tsim txoj hauv kev rau kev tsim cov kev xav tshiab rau kev nkag siab txog kev sib raug zoo ntawm lub siab thiab lub cev, xws li kev xav txog tus kheej, kev ua haujlwm, thiab kev xav txog ob yam.
a. Kev Tshawb Fawb Txog Tus Kheej:
Txoj kev xav no hais tias txhua lub siab lub ntsws yeej zoo ib yam li lub hlwb. Yog li ntawd, txawm hais tias peb hais txog "lub siab" thiab "lub cev" ua ob yam sib txawv los, qhov tseeb lawv yog ib yam nkaus ntawm theem khoom siv.
b. Kev Ua Haujlwm:
Kev ua haujlwm tshawb nrhiav lub tswv yim tias lub xeev ntawm lub hlwb tuaj yeem piav qhia los ntawm lawv txoj haujlwm hauv cov kab ke nyuaj, xws li lub hlwb lossis txawm tias lub khoos phis tawj, tsis tas yuav siv cov khoom tsis yog lub cev.
c. Ob Lub Ntsiab Lus:
Lub npe yuav ua rau muaj kev sib txawv, tab sis nws yog ib txoj kev xav uas hais tias lub siab thiab lub cev yog ob yam ntawm tib qho tseeb, tsis yog txo tau rau ib leeg tab sis kuj tsis sib cais kiag li.
8. Txoj kev
René Descartes, los ntawm nws txoj kev xav txog lub siab thiab lub cev, tau ua rau muaj kev pab tseem ceeb rau kev xav thiab kev tshawb fawb. Txawm hais tias nws cov tswv yim txog lub siab thiab lub cev tau raug thuam, lawv tseem muaj feem cuam tshuam thiab ua lub hauv paus rau kev sib tham niaj hnub no txog kev sib raug zoo ntawm lub siab, lub cev, thiab lub ntsiab lus ntawm tib neeg. Txawm hais tias los ntawm kev kawm txog kev xav, kev coj ncaj ncees, lossis kev puas siab puas ntsws, Descartes txoj kev xav txog lub siab thiab lub cev tseem niaj hnub sib tw thiab ua kom peb nkag siab txog peb tus kheej thiab lub ntiaj teb uas peb nyob. Los ntawm kev tshawb nrhiav cov ciam teb ntawm lub siab thiab lub cev, peb tsis yog tsuas yog nrhiav kev nkag siab txog qhov sib txawv ntawm ob qho tib si tab sis kuj nrhiav kev txuas qhov sib txawv ntawm lawv, coj peb los ze rau kev nkag siab txog tib neeg lub neej.