Edmund Husserl txoj kev tshuaj xyuas phenomenological

Edmund Husserl txoj kev tshuaj xyuas txog kev xav

Edmund Husserl, ib tug kws tshawb fawb German yug hauv xyoo 1859, yog ib tug neeg uas paub zoo tias yog leej txiv ntawm kev tshawb fawb txog tej yam uas muaj tshwm sim. Kev tshawb fawb txog tej yam uas muaj tshwm sim yog ib txoj kev kawm txog kev xav uas nrhiav kev nkag siab txog cov qauv ntawm kev paub ntawm tib neeg los ntawm lub zeem muag ntawm tus neeg uas tau ntsib nws. Kev tshawb fawb txog tej yam uas muaj tshwm sim lub hom phiaj yog nrhiav pom lub ntsiab lus ntawm kev paub los ntawm kev tshem tawm txhua yam kev xav thiab kev ntxub ntxaug uas yuav ua rau peb tsis nkag siab txog qhov tseeb.

Keeb Kwm Txog Tej Yam Tshwm Sim

Husserl pib nws txoj kev kawm hauv lej ua ntej tig mus rau kev kawm txog kev xav, raws li kev tshoov siab los ntawm cov haujlwm ntawm Franz Brentano thiab Carl Stumpf. Husserl tau raug tsav los ntawm ib qho project philosophical los coj kev xav mus rau lub hauv paus kev tshawb fawb ntau dua, lossis tsawg kawg yog meej dua thiab muaj txheej txheem, dua li qhov kev xav yav dhau los tau ua tiav. Husserl txoj kev xav tau tsim los ntawm kev thuam ntawm kev puas siab puas ntsws - ib qho kev xav uas sib npaug logic nrog kev puas siab puas ntsws - uas nws suav tias yog qhov txaus ntshai rau kev paub txog kev tshawb fawb vim nws ua rau tsis meej pem ntawm qhov tseeb thiab kev pom ntawm tus kheej.

Husserl txoj kev tshawb fawb txog kev xav

Lub hauv paus ntawm Husserl txoj kev tshawb nrhiav txog tej yam tshwm sim yog ib txoj kev uas hu ua "epoché" lossis "kev txo qhov tshwm sim." Txoj kev no suav nrog kev ncua (lossis txo) cov kev txiav txim siab thiab kev xav uas qhia txog kev paub dhau los. Nws yog ib qho kev sim los pom cov xwm txheej ncaj qha "raws li lawv yog," ua ntej sau npe, piav qhia, lossis txhais lawv, ua ntej kev xaiv tsa.

Kauj ruam thawj zaug hauv lub sijhawm no yog "kev sib sau ua ke" ntawm txhua qhov kev xav ua ntej txog lub ntiaj teb. Qhov no lub hom phiaj yog tso peb cov kev xav rau hauv cov kab lus, tiv thaiv lawv kom tsis txhob cuam tshuam nrog kev soj ntsuam dawb huv. Husserl tau taw qhia tias kev paub ib txwm muaj kev taw qhia ("kev xav ua ntej"), lossis tsom mus rau qee yam. Txhua qhov kev ua ntawm kev paub, nws hais tias, yog kev paub txog qee yam - txawm tias nws yog ib yam khoom, lub tswv yim, lossis lub xeev kev xav.

Tom ntej no yog theem txo qis, qhov chaw uas peb sim nrhiav pom lub ntsiab lus ntawm qhov xwm txheej tam sim no. Husserl tau hais tias los ntawm kev xav tob thiab kev soj ntsuam, peb tuaj yeem mus txog qhov kev nkag siab yooj yim txog cov qauv tseem ceeb ntawm kev paub zoo kawg nkaus.

Lub hom phiaj: Lub hom phiaj ntawm kev paub

Ib qho ntawm Husserl cov kev pab tseem ceeb tshaj plaws rau phenomenology yog lub tswv yim ntawm "kev txhob txwm ua." Kev txhob txwm ua txhais tau tias txhua qhov kev paub yog intrinsic directed rau ib yam dab tsi - tsis muaj ib yam dab tsi hu ua 'khoob' lossis kev paub nruab nrab. Piv txwv li, yog tias ib tug neeg xav txog ib tsob ntoo, lawv txoj kev xav yeej ib txwm yog txog tsob ntoo, tsis yog tsuas yog kev xav lossis kev xav tsis muaj ib yam khoom.

Nws piav txog ob lub ntsiab lus tseem ceeb ntawm kev ua siab dawb paug: "noesis" thiab "noema." Noesis yog qhov kev xav ntawm kev paub dhau los - qhov kev ua ntawm lub hlwb nws tus kheej, xws li kev xav, kev hnov, lossis kev xav. Noema, ntawm qhov tod tes, yog cov ntsiab lus ntawm kev paub dhau los - qhov kev xav lossis kev hnov, lub ntsej muag ntawm yam khoom uas muaj nyob hauv peb lub siab.

Thaum peb pom ib yam khoom, piv txwv li ib tsob ntoo, cov txheej txheem ntawm noesis cuam tshuam nrog kev ua ntawm "pom," thaum lub noema yog "ntoo" nws tus kheej ua cov ntsiab lus ntawm kev ua ntawm kev pom. Ob qho no ua haujlwm ua ke los tsim tag nrho ntawm kev paub zoo kawg nkaus.

Husserl txoj kev xav txog tej yam uas muaj los ntawm sab ntsuj plig

Hauv kev txhim kho ntxiv, Husserl tau qhia txog lub tswv yim ntawm "transcendental ego." Lub ego no yog lub hauv paus tseem ceeb thiab thoob ntiaj teb ntawm kev paub - tsis yog lub ego tshwj xeeb uas xav lossis hnov ​​​​​​nyob rau lub sijhawm tam sim no. Lub transcendental ego yog lub hauv paus tseem ceeb rau txhua qhov kev paub dhau los. Los ntawm kev tshawb pom lub transcendental ego, Husserl nrhiav kev txheeb xyuas cov yam ntxwv thoob ntiaj teb thiab cov yam ntxwv tseem ceeb ntawm kev paub nws tus kheej.

Lub Ntsiab Lus Tseem Ceeb ntawm Husserl rau Kev Tshawb Fawb thiab Lwm Yam Kev Tshawb Fawb

Husserl muaj kev cuam tshuam dav dav rau kev xav niaj hnub no thiab ntau lwm yam kev kawm, suav nrog kev puas siab puas ntsws, kev sib raug zoo, thiab kev kawm txog kab lis kev cai.

Piv txwv li, hauv kev puas siab puas ntsws, ib txoj kev tshawb nrhiav txog tej yam uas tshwm sim los ntawm tus neeg mob lub neej yam tsis muaj kev cuam tshuam los ntawm cov qauv kev xav txog kev puas siab puas ntsws uas tsis muaj feem cuam tshuam. Carl Rogers, ib tug ntawm cov thawj coj ntawm kev kho mob tib neeg, tau txais kev tshoov siab los ntawm cov ntsiab cai ntawm tej yam uas tshwm sim los tso tus neeg lub siab lub ntsws rau hauv nruab nrab ntawm nws txoj kev kho mob.

Hauv kev kawm txog zej zog, kev tshawb fawb txog tej yam tshwm sim tau cuam tshuam rau Alfred Schutz , ua rau muaj kev txhim kho ntawm "kev tshawb fawb txog tej yam tshwm sim hauv zej zog." Schutz hais tias cov qauv ntawm lub ntsiab lus hauv lub ntiaj teb kev sib raug zoo yog tsim los ntawm kev paub dhau los thiab kev sib tham txhua hnub.

Kev Tshuaj Xyuas thiab Kev Sib Cav Sib Ceg

Txawm hais tias Husserl muaj ntau yam kev pab cuam los, nws txoj kev tshawb nrhiav txog tej yam tshwm sim yeej tsis muaj kev thuam. Muaj ib txhia kws tshawb fawb txog tej yam, suav nrog nws tus tub kawm ntawv thiab tus neeg thuam Martin Heidegger , sib cav tias Husserl txoj kev qhia, uas tsom mus rau kev tshuaj xyuas kev paub, ua rau tib neeg tsis nkag siab txog lawv txoj kev koom tes nrog lub ntiaj teb tiag. Heidegger tau hais tias tib neeg lub neej tsis tuaj yeem nkag siab tsuas yog ib yam uas xav txog tej yam xwb, tab sis yog "Dasein" nyob hauv lub ntiaj teb no raws li lub ntsiab lus thiab tej yam uas muaj nyob hauv lub ntiaj teb.

Tsis tas li ntawd xwb, lwm cov neeg thuam hais tias Husserl txoj kev txo qis (epoché thiab transcendental reduction) tsis yooj yim thiab nyuaj heev rau kev siv tas li hauv kev tshawb nrhiav txhua hnub.

Xaus

Edmund Husserl tau tso ib qho keeb kwm tseem ceeb rau cov kws tshawb fawb txog kev xav, qhib lub qhov rooj rau txoj hauv kev tshiab los nkag siab txog tib neeg txoj kev paub. Los ntawm kev kawm txog tej yam uas tshwm sim, Husserl caw peb rov qab mus rau "tej yam lawv tus kheej" - los soj ntsuam thiab paub txog lawv yam tsis muaj kev xav tsis zoo. Los ntawm kev tshawb nrhiav cov qauv ntawm kev paub txog tus kheej thiab qhia txog kev sib cuam tshuam ntawm kev paub nrog nws lub ntiaj teb, Husserl txoj kev kawm txog tej yam uas tshwm sim muab kev nkag siab tob txog qhov tseem ceeb ntawm tib neeg lub neej.

Txawm hais tias kev thuam thiab kev sib cav sib ceg tseem nyob ua ke nrog nws cov keeb kwm kev xav, Husserl cov kev pab tseem muaj nqis rau kev xav niaj hnub no thiab tau cuam tshuam rau ntau lwm yam kev kawm, ua rau muaj kev nkag siab tob dua txog kev pom, kev paub, thiab lub ntiaj teb uas peb nyob hauv. Cov xwm txheej uas peb tau kawm los ntawm Husserl lub tswv yim tseem yog cov ncauj lus tseem ceeb ntawm kev sib tham hauv kev txhim kho cov txheej txheem tshawb fawb thiab cov kev qhia tshiab hauv kev kawm txog tib neeg niaj hnub no.

Sau ib qho lus tawm tswv yim