Kev tshawb fawb txog kev tsiv teb tsaws chaw thiab kev nyob deb nroog

Kev Kawm Txog Kev Tsiv Teb Tsaws Chaw thiab Kev Tawm Tsam Hauv Tebchaws

Kev tsiv teb tsaws chaw yog ib feem tseem ceeb ntawm keeb kwm tib neeg, uas cuam tshuam txog kev txav mus los ntawm cov tib neeg lossis cov pab pawg los ntawm ib qho chaw mus rau lwm qhov. Qhov xwm txheej no tsis yog tsuas yog muaj kev cuam tshuam lub cev ntsig txog kev tsiv teb tsaws chaw xwb tab sis kuj qhia txog kev sib raug zoo, kev lag luam, kev nom kev tswv, thiab kev coj noj coj ua tob heev. Hauv kev qhuab qhia ntawm kev kawm txog tib neeg, kev kawm txog kev tsiv teb tsaws chaw thiab kev nyob deb nroog yog ib qho ncauj lus nthuav heev vim nws qhia txog kev hloov pauv ntawm tus kheej, kev koom ua ke, thiab kev hloov pauv kab lis kev cai. Tsab xov xwm no yuav tham txog cov ntsiab lus tseem ceeb ntawm kev tsiv teb tsaws chaw thiab kev nyob deb nroog hauv cov ntsiab lus ntawm kev kawm txog tib neeg, suav nrog cov lus txhais, hom kev tsiv teb tsaws chaw, cov yam ntxwv tsav tsheb, kev cuam tshuam hauv zej zog, thiab kev kawm txog tib neeg saib qhov xwm txheej no li cas.

Kev Txhais Lus ntawm Kev Tsiv Tebchaws thiab Diaspora

Kev tsiv teb tsaws chaw feem ntau txhais tias yog kev tsiv teb tsaws chaw ntawm ib tus neeg lossis ib pawg neeg los ntawm ib qho chaw mus rau lwm qhov chaw rau kev nyob ib ntus lossis mus tas li. Kev tsiv teb tsaws chaw tuaj yeem yog hauv tsev (sab hauv), qhov twg kev tsiv teb tsaws chaw tshwm sim hauv ib lub tebchaws, lossis thoob ntiaj teb, qhov twg kev tsiv teb tsaws chaw cuam tshuam nrog lwm lub tebchaws.

Nyob rau sab tod tes, diaspora muaj lub ntsiab lus tshwj xeeb ntsig txog haiv neeg lossis pawg neeg kab lis kev cai nyob sab nraum lawv lub tebchaws tab sis tseem muaj kev sib raug zoo rau lawv keeb kwm. Lo lus "diaspora" yog los ntawm lo lus Greek uas txhais tau tias "cuam tshuam," thiab keeb kwm siv los piav qhia txog kev sib cais ntawm cov neeg Yudais tom qab raug ntiab tawm hauv Babylon.

Hom Kev Tsiv Teb Tsaws Chaw

Kev kawm txog tib neeg faib kev tsiv teb tsaws chaw ua ntau hom raws li kev txhawb siab thiab qhov ntsuas ntawm kev txav mus los, suav nrog:
1. Kev Tsiv Teb Tsaws Chaw Txog Kev Lag Luam: Kev tsiv teb tsaws chaw uas raug tsav los ntawm kev xav tau kev lag luam xws li nrhiav haujlwm zoo dua lossis nrhiav kev nyob zoo dua.
2. Kev Tsiv Teb Tsaws Chaw Nom Tswv: Yog vim muaj tej yam xwm txheej nom tswv xws li kev tsis sib haum xeeb, kev ua tsov ua rog, lossis kev tsim txom nom tswv uas yuam kom tib neeg nrhiav kev tiv thaiv nyob rau lwm lub tebchaws.
3. Kev Tsiv Teb Tsaws Chaw Ib puag ncig: Kev tsiv teb tsaws chaw ua kom tsis txhob muaj kev puas tsuaj ntuj tsim lossis kev hloov pauv huab cua uas ua rau thaj chaw tsis nyob tau.
4. Kev Tsiv Teb Tsaws Chaw Hauv Zej Zog thiab Kab Lis Kev Cai: Tshwm sim thaum kev tsiv teb tsaws chaw raug cuam tshuam los ntawm cov yam ntxwv hauv zej zog lossis kab lis kev cai, suav nrog kev kawm, kev sib yuav, lossis tsev neeg.

NYEEM NTAWV  Lub luag haujlwm ntawm anthropology hauv kev nkag siab txog cov teeb meem kev noj qab haus huv hauv zej zog

Cov Yam Tseem Ceeb Uas Ua Rau Muaj Kev Tsiv Teb Tsaws Chaw

Kev tsiv teb tsaws chaw tsis tshwm sim hauv qhov chaw khoob; muaj ntau yam uas cuam tshuam rau tus neeg txoj kev txiav txim siab tsiv teb tsaws chaw. Qee qhov tseem ceeb suav nrog:
1. Tej Yam Txog Kev Lag Luam: Lub siab xav kom ib tus neeg muaj kev nyob zoo dua yog ib qho ntawm cov laj thawj tseem ceeb uas ua rau lawv tsiv teb tsaws chaw. Qhov sib txawv ntawm kev lag luam ntawm thaj chaw pib thiab thaj chaw mus rau qhov chaw xaus tuaj yeem ua rau muaj kev sib nqus loj heev.
2. Tej Yam Txog Kev Nom Kev Tswv: Kev tsis ruaj khov ntawm kev nom kev tswv, kev ua tsov ua rog, thiab kev tsim txom feem ntau yuam kom tib neeg tawm hauv lawv lub tsev mus nrhiav kev nyab xeeb.
3. Tej Yam Ib Puag Ncig: Kev hloov pauv huab cua thiab tej kev puas tsuaj ntuj tsim, xws li dej nyab lossis av qhuav, tuaj yeem yuam kom tib neeg tsiv mus rau qhov chaw muaj kev nyab xeeb thiab nyob tau zoo dua.
4. Tej Yam Uas Ua Rau Tsev Neeg Thiab Kev Sib Raug Zoo: Kev sib koom ua ke ntawm tsev neeg thiab lub siab xav nyob ze rau ib lub zej zog uas muaj kev sib raug zoo ntawm haiv neeg lossis kab lis kev cai feem ntau ua rau muaj kev tsiv teb tsaws chaw.

Kev Cuam Tshuam ntawm Kev Tsiv Tebchaws thiab Diaspora

Kev tsiv teb tsaws chaw thiab kev nyob deb nroog muaj ntau yam cuam tshuam rau tib neeg thiab zej zog tag nrho. Qee qhov ntawm cov teeb meem no suav nrog:

Kev Cuam Tshuam Txog Kev Lag Luam
– Zoo: Cov neeg tsiv teb tsaws chaw feem ntau coj cov txuj ci, kev paub, thiab kev ua haujlwm uas lawv xav tau hauv lawv lub tebchaws. Cov nyiaj xa rov qab los ntawm cov neeg ua haujlwm tsiv teb tsaws chaw kuj tseem yog qhov tseem ceeb ntawm cov nyiaj tau los rau lawv lub tebchaws.
– Tsis zoo: Ntawm qhov tod tes, kev tsiv teb tsaws chaw kuj tseem tuaj yeem ua rau "lub hlwb ntws tawm", qhov twg cov neeg txawj ntse zoo tshaj plaws tawm hauv lub tebchaws keeb kwm thiab txo qis lub peev xwm kev loj hlob nyob ntawd.

NYEEM NTAWV  Kev xav txog haiv neeg thiab haiv neeg hauv kev kawm txog tib neeg

Kev Cuam Tshuam rau Zej Zog thiab Kab Lis Kev Cai
– Kev Koom Ua Ib Ke thiab Kev Sib Koom Ua Ib Ke: Cov neeg tsiv teb tsaws chaw coj lawv cov kab lis kev cai, lus, thiab kev lig kev cai mus rau lawv lub teb chaws. Qhov no tuaj yeem ua rau cov kab lis kev cai hauv zos nplua nuj tab sis kuj ua rau muaj kev cov nyom rau kev koom ua ib ke.
- Kev Txheeb Ze thiab Lub Zej Zog: Cov neeg Diasporas feem ntau tswj hwm lawv tus kheej los ntawm cov zej zog muaj zog, uas tuaj yeem pab tsim cov kev sib raug zoo hauv zej zog thiab kab lis kev cai hauv lawv qhov chaw tshiab.

Kev Cuam Tshuam Txog Kev Nom Kev Tswv
– Txoj Cai Kev Nkag Tebchaws: Tsoomfwv ntawm cov tebchaws uas yuav mus rau qhov chaw ntawd feem ntau tsim cov cai kev nkag tebchaws uas tuaj yeem txhawb nqa lossis ua rau cov txheej txheem kev nkag tebchaws nyuaj dua.
– Kev Koom Tes Hauv Kev Nom Kev Tswv: Qhov muaj cov neeg tsiv teb tsaws chaw thiab cov neeg nyob deb nroog tuaj yeem cuam tshuam rau kev nom kev tswv hauv zos, suav nrog kev koom nrog hauv cov txheej txheem kev ywj pheej thiab cov cai pej xeem.

Kev Xav Txog Anthropological Txog Kev Tsiv Teb Tsaws Chaw

Kev kawm txog tib neeg muaj ib txoj kev kawm tshwj xeeb rau kev kawm txog kev tsiv teb tsaws chaw thiab kev nyob deb nroog vim nws tsom mus rau tib neeg ua neeg hauv zej zog thiab kab lis kev cai. Nov yog qee qhov kev xav tseem ceeb thiab kev pab txhawb rau kev nkag siab txog kev tsiv teb tsaws chaw:

Txoj Kev Kawm Txog Haiv Neeg
Cov kws tshawb fawb txog tib neeg feem ntau siv cov txheej txheem kev tshawb fawb txog haiv neeg, kev tshawb fawb hauv thaj chaw uas muaj kev soj ntsuam los ntawm cov neeg koom nrog thiab kev xam phaj tob tob, los nkag siab txog cov kev paub dhau los ntawm cov neeg tsiv teb tsaws chaw thiab cov zej zog nyob deb nroog. Qhov no muab kev nkag siab txog lawv hloov kho li cas rau cov chaw ib puag ncig tshiab, tswj hwm tus kheej kab lis kev cai, thiab tsim kev sib raug zoo hauv zej zog.

Kev Txheeb Xyuas thiab Kab Lis Kev Cai
Cov kws tshawb fawb txog tib neeg xav paub txog seb kev tsiv teb tsaws chaw cuam tshuam li cas rau tus kheej thiab pawg neeg. Tus kheej tsis yog ib yam dab tsi uas tsis hloov pauv, tab sis yog ib yam dab tsi uas hloov pauv tas li thaum tib neeg cuam tshuam nrog cov chaw tshiab. Kev kawm txog "kev sib xyaw ua ke ntawm cov kab lis kev cai" lossis "kev sib xyaw ua ke ntawm cov kab lis kev cai" yog qhov tseem ceeb hauv qhov no.

NYEEM NTAWV  Kev kawm txog ib puag ncig thiab kev ruaj khov

Kev Sib Tham Hauv Zej Zog
Kev tsiv teb tsaws chaw yog ib qho tsis tuaj yeem sib cais ntawm cov tes hauj lwm hauv zej zog. Cov tes hauj lwm no tuaj yeem suav nrog cov tsev neeg txheeb ze, cov phooj ywg, lossis cov zej zog haiv neeg hauv lub tebchaws uas lawv xav mus, uas pab txhawb kev hloov pauv thiab kev sib koom ua ke. Cov kws tshawb fawb txog tib neeg kawm txog seb cov tes hauj lwm no ua haujlwm li cas los ntawm kev muab kev txhawb nqa rau kev xav, kev lag luam, thiab kev sib raug zoo.

Lub hwj chim thiab kev tsis sib luag
Hauv kev tshawb nrhiav txog kev tsiv teb tsaws chaw, cov kws tshawb fawb txog tib neeg kuj tseem hais txog cov teeb meem ntawm lub hwj chim thiab kev tsis sib luag. Qhov no tuaj yeem suav nrog txoj cai kev tsiv teb tsaws chaw tsim cov pawg cai lij choj (piv txwv li, cov neeg tawg rog, cov neeg nrhiav kev tiv thaiv, cov neeg ua haujlwm tsiv teb tsaws chaw) uas cuam tshuam rau cov cai thiab lub cib fim ntawm cov neeg tsiv teb tsaws chaw. Cov kws tshawb fawb txog tib neeg kuj tshuaj xyuas seb cov neeg tsiv teb tsaws chaw feem ntau ntsib kev ntxub ntxaug thiab kev raug tso tseg hauv lawv lub tebchaws.

Kev Lag Luam Thoob Ntiaj Teb thiab Kev Txav Mus Los
Kev kawm txog kev tsiv teb tsaws chaw hauv kev kawm txog tib neeg tsis tuaj yeem cais tawm ntawm lub ntsiab lus ntawm kev sib koom ua ke thoob ntiaj teb. Cov txheej txheem ntawm kev sib koom ua ke thoob ntiaj teb tau ua kom tib neeg txav mus los sai dua thiab nthuav dav ntawm qhov ntsuas tsis tau muaj dua. Kev tsiv teb tsaws chaw niaj hnub no feem ntau cuam tshuam nrog kev sib txuas lus thoob ntiaj teb nyuaj, qhov twg tib neeg, cov tswv yim, khoom muag, thiab nyiaj txiag ntws hla ciam teb ntawm lub tebchaws.

Xaus

Kev kawm txog tib neeg txog kev tsiv teb tsaws chaw thiab kev nyob deb nroog muab kev nkag siab tob thiab ntau yam txog kev txav mus los ntawm tib neeg. Los ntawm kev tsom mus rau kev paub txog kev tsiv teb tsaws chaw, kev coj noj coj ua, kev sib raug zoo hauv zej zog, thiab cov teeb meem ntawm lub hwj chim, kev kawm txog tib neeg pab peb nkag siab tias kev tsiv teb tsaws chaw zoo li cas thiab cuam tshuam los ntawm kev sib raug zoo, kev lag luam, kev nom kev tswv, thiab kev coj noj coj ua. Yog li, kev xav txog tib neeg yog qhov tseem ceeb hauv lub sijhawm niaj hnub no ntawm kev lag luam thoob ntiaj teb, qhov twg tib neeg kev txav mus los txuas ntxiv nce ntxiv thiab tsim cov qauv tshiab ntawm zej zog thiab tus kheej.

Sau ib qho lus tawm tswv yim