Kev kho mob anthropology thiab kev kho mob systems

Kev Kho Mob thiab Kev Kho Mob

Kev kawm txog tib neeg kho mob yog ib ceg ntawm kev kawm txog tib neeg uas kawm txog kev xav txog kev noj qab haus huv, kab mob, thiab kev kho mob. Lub hom phiaj ntawm daim teb no yog kom nkag siab txog seb ntau haiv neeg teb li cas rau cov teeb meem kev noj qab haus huv thiab kab mob uas lawv ntsib. Los ntawm kev koom ua ke ntawm kev tshawb fawb txog kev sib raug zoo thiab kev noj qab haus huv, kev kawm txog tib neeg kho mob txuas qhov sib txawv ntawm kev paub txog kev kho mob ib txwm muaj thiab cov kev xav sib txawv ntawm cov kab lis kev cai hauv zos. Tsab xov xwm no yuav tshawb nrhiav lub luag haujlwm ntawm kev kawm txog tib neeg kho mob hauv kev nkag siab txog cov txheej txheem kho mob thiab cov kev coj noj coj ua cuam tshuam li cas rau kev noj qab haus huv pej xeem.

Keeb Kwm thiab Kev Hloov Pauv ntawm Kev Kho Mob Anthropology

Kev kawm txog tib neeg kho mob tau tshwm sim los ua ib qho kev kawm raug cai hauv nruab nrab xyoo pua 20th. Txawm li cas los xij, cov kws tshawb fawb txog tib neeg txoj kev txaus siab rau cov teeb meem kev noj qab haus huv tau pib txij li thaum pib ntawm kev kawm. Cov kws tshawb fawb txog tib neeg xws li Edward Burnett Tylor thiab Franz Boas tau sau ntau yam kev coj ua thiab kev ntseeg txog kev noj qab haus huv hauv lawv cov kev tshawb fawb txog haiv neeg. Raws li lub sijhawm dhau los, kev kawm txog tib neeg kho mob tau tsom mus rau kev sib raug zoo ntawm kev noj qab haus huv thiab zej zog, thiab kev cuam tshuam ntawm kev sib raug zoo, kev lag luam, thiab kab lis kev cai rau kev noj qab haus huv ntawm tus kheej thiab zej zog.

Ib tug thawj coj hauv daim teb no, Arthur Kleinman, tau qhia txog cov ntsiab lus ntawm "kab mob" thiab "kev mob nkeeg." Kleinman txhais kab mob ua ib qho mob uas pom tau los ntawm kev kho mob, thaum kab mob yog ib qho kev paub ntawm tus neeg txog kev tsis xis nyob lossis kev txom nyem ntawm lub cev thiab lub siab. Lub tswv yim no qhia txog qhov tseem ceeb ntawm kev nkag siab txog kev xav ntawm tus kheej txog kev noj qab haus huv thiab kev mob nkeeg kom txhim kho kev ua haujlwm ntawm kev kho mob.

Kev Nkag Siab Txog Kab Lis Kev Cai thiab Kev Noj Qab Haus Huv

Kev coj noj coj ua muaj feem cuam tshuam loj heev rau tus neeg txoj kev xav thiab kev xav txog kev noj qab haus huv thiab kev mob nkeeg. Hauv ntau haiv neeg, kev mob nkeeg tsis yog tsuas yog pom tias yog ib qho mob ntawm lub cev xwb tab sis kuj yog kev cuam tshuam ntawm sab ntsuj plig lossis kev coj ncaj ncees. Ib qho piv txwv zoo yog kev kho mob ib txwm muaj hauv ntau haiv neeg African, qhov twg kev mob nkeeg feem ntau ntseeg tias yog los ntawm cov hwj chim supernatural lossis kev ua ntawm cov ntsuj plig phem. Hauv qhov no, kev kho mob yuav suav nrog kev coj ua lossis kev ua koob tsheej ntawm sab ntsuj plig uas ntseeg tias yuav rov qab sib npaug thiab sib haum xeeb.

Ntxiv mus, nyob rau hauv cov kab lis kev cai sab hnub tuaj xws li Tuam Tshoj, cov kab ke kev noj qab haus huv ib txwm muaj xws li Tshuaj Kho Mob Suav Teb (TCM), uas suav nrog kev siv koob txhaj tshuaj, tshuaj ntsuab, thiab cov txheej txheem qigong, yog raws li cov ntsiab cai ntawm kev sib npaug ntawm lub zog hauv lub cev. Lub tswv yim no txawv ntawm Western biomedicine, uas tsom mus rau qhov ua rau lub cev thiab kab mob ua rau muaj kab mob.

Kev kawm txog tib neeg kho mob ua lub luag haujlwm tseem ceeb hauv kev nkag siab txog cov kev xav no thiab txuas cov kev xav sib txawv ntawm kev kho mob. Los ntawm kev nkag siab txog ntau haiv neeg hauv kev kho mob, peb tuaj yeem tsim cov txheej txheem kev saib xyuas uas suav nrog thiab nkag siab txog cov kev xav tau ntawm cov tib neeg los ntawm ntau haiv neeg.

Cov Txheej Txheem Kev Kho Mob: Ib Txoj Kev Txhim Kho thiab Kev Sib Koom Tes

Cov txheej txheem kev kho mob sib txawv thoob ntiaj teb thiab qhia txog kev coj noj coj ua thiab kev sib raug zoo ntawm lawv cov zej zog. Kev kho mob anthropology pab txheeb xyuas ntau yam uas cuam tshuam rau cov kab ke no, xws li cov qauv hauv zej zog , kev ntseeg, thiab cov qauv kev coj cwj pwm.

Kev kho mob uas muaj kev sib koom ua ke thiab kev kho mob zoo tag nrho tab tom tseem ceeb zuj zus hauv kev tsim kom muaj kev kho mob zoo thiab muaj kev sib raug zoo. Txoj kev kho mob no tsis yog tsuas yog xav txog cov yam ntxwv ntawm kev kho mob xwb tab sis kuj suav nrog cov yam ntxwv ntawm kev puas siab puas ntsws, kev sib raug zoo hauv zej zog, thiab kev coj noj coj ua uas cuam tshuam rau kev noj qab haus huv ntawm tus kheej. Piv txwv li, kev kho mob sib koom ua ke feem ntau muab cov kev kho mob ib txwm muaj nrog kev kho mob sib pab thiab lwm txoj kev kho mob, xws li yoga, kev xav, thiab kev kho mob nrog tshuaj ntsuab.

Cov kws tshawb fawb txog kev kho mob ua lub luag haujlwm hauv kev ntsuam xyuas qhov ua tau zoo ntawm cov txheej txheem no los ntawm kev ntsuam xyuas lawv qhov cuam tshuam rau kev noj qab haus huv pej xeem thiab lawv tau txais los ntawm cov pej xeem sib txawv li cas. Kev tshawb fawb hauv thaj chaw thiab kev kawm tob tob tuaj yeem muab kev nkag siab txog yuav ua li cas kev cuam tshuam kev noj qab haus huv tuaj yeem hloov kho rau cov kev xav tau thiab cov txiaj ntsig hauv zos.

Kev Ruaj Ntseg thiab Kev Nkag Tau Yooj Yim ntawm Cov Txheej Txheem Kev Noj Qab Haus Huv

Ib qho ntawm cov teeb meem loj tshaj plaws uas cov txheej txheem kev kho mob thoob ntiaj teb ntsib yog kev ruaj khov thiab kev nkag mus tau yooj yim. Ntau lub tebchaws uas tseem tab tom txhim kho ntsib cov teeb meem ntsig txog cov peev txheej, cov khoom siv, thiab cov neeg ua haujlwm kho mob tsis txaus, uas ua rau kev xa cov kev pabcuam kho mob txaus tsis yooj yim. Kev kawm txog tib neeg kho mob ua lub luag haujlwm tseem ceeb hauv kev txheeb xyuas cov teeb meem no thiab tsim cov kev daws teeb meem uas siv tau thiab muaj pov thawj.

Kev tshawb fawb txog kev nkag mus rau kev kho mob feem ntau qhia txog qhov sib txawv ntawm cov qauv thiab kev tsis sib luag hauv zej zog. Piv txwv li, hauv ntau lub tebchaws uas tseem tab tom txhim kho, kev nkag mus rau kev kho mob feem ntau raug txwv rau cov pab pawg neeg raug tso tseg xws li poj niam, menyuam yaus, thiab cov neeg pluag. Cov yam xws li qhov deb mus rau cov chaw kho mob, tus nqi, thiab cov qauv hauv zej zog tuaj yeem cuam tshuam kev nkag mus rau thiab kev siv cov kev pabcuam kho mob.

Los ntawm kev tshuaj xyuas cov yam no, cov kws tshawb fawb txog kev kho mob tuaj yeem muab cov lus qhia txog txoj cai los txhim kho kev nkag mus tau thiab qhov zoo ntawm cov kev pabcuam kho mob. Kev koom tes thiab kev koom tes, uas koom nrog cov zej zog hauv zos hauv kev npaj thiab kev siv cov kev pabcuam kev noj qab haus huv, yog suav tias yog ib txoj hauv kev zoo los kov yeej cov teeb meem no.

Kev Noj Qab Haus Huv Thoob Ntiaj Teb thiab Kev Sib Kis Kab Mob Hauv Zej Zog

Kev lag luam thoob ntiaj teb coj cov teeb meem tshiab rau cov txheej txheem kev kho mob, tshwj xeeb tshaj yog hais txog kev sib kis kab mob sib kis hauv zej zog. Cov kab mob xws li HIV / AIDS, COVID-19, thiab Ebola xav tau kev teb sai thiab zoo thoob ntiaj teb. Kev kho mob anthropology ua lub luag haujlwm hauv kev nkag siab txog cov yam ntxwv ntawm kev sib raug zoo thiab kev coj noj coj ua cuam tshuam li cas rau kev sib kis thiab kev teb rau cov kab mob no.

Piv txwv li, thaum muaj tus kab mob Ebola sib kis hauv West Africa, kev nkag siab txog kev faus neeg ib txwm muaj uas cuam tshuam nrog kev sib cuag nrog cov neeg tuag yog qhov tseem ceeb hauv kev siv zog los tswj kev kis tus kab mob. Cov kws tshawb fawb txog tib neeg tau koom tes nrog cov neeg ua haujlwm kho mob los tsim cov kev cuam tshuam uas hwm cov kab lis kev cai thaum ua kom muaj kev nyab xeeb hauv zej zog.

Tus kab mob COVID-19 kuj tau hais txog qhov tseem ceeb ntawm kev kho mob anthropology hauv kev tsim cov lus teb zoo rau kev noj qab haus huv pej xeem. Kev xav ntawm pej xeem txog kab mob, kev ua raws li cov txheej txheem kev noj qab haus huv, thiab kev ntseeg siab rau cov tshuaj tiv thaiv kab mob yog cuam tshuam los ntawm cov teeb meem hauv zej zog thiab kab lis kev cai. Cov kws kho mob anthropologists pab txhawb kev sib txuas lus zoo txog kev noj qab haus huv thiab kov yeej kev tiv thaiv kev noj qab haus huv.

Kev kaw

Kev kawm txog tib neeg kho mob ua lub luag haujlwm tseem ceeb hauv kev nkag siab thiab txhim kho cov txheej txheem kev kho mob thoob ntiaj teb. Los ntawm kev tshawb nrhiav qhov sib tshuam ntawm kab lis kev cai, zej zog, thiab kev noj qab haus huv, kev kawm no muab cov kev nkag siab tseem ceeb rau peb yuav ua li cas tsim cov kev pabcuam kev kho mob zoo dua, suav nrog, thiab muaj kev siab zoo.

Ib txoj hauv kev holistic thiab kev sib koom ua ke uas suav nrog cov yam ntxwv ntawm kev sib raug zoo thiab kev coj noj coj ua hauv kev kho mob yog qhov tseem ceeb rau kev daws teeb meem ntau yam teeb meem kev noj qab haus huv thoob ntiaj teb. Los ntawm kev txuas ntxiv koom ua ke kev tshawb fawb txog tib neeg rau hauv txoj cai thiab kev coj ua kev noj qab haus huv, peb tuaj yeem tsim kom muaj kev kho mob sib luag thiab ruaj khov dua uas hwm cov txiaj ntsig thiab kev xav tau ntawm txhua tus neeg.

Sau ib qho lus tawm tswv yim