Kev tshuaj xyuas txog kev kho mob ib txwm muaj ntawm Anthropological

Kev Tshawb Fawb Txog Kev Kho Mob Ib Txwm Muaj Los Ntawm Anthropological

Kev kho mob ib txwm yog ib qho ntawm cov kev coj noj coj ua uas kav ntev tshaj plaws hauv keeb kwm tib neeg. Nws tsis yog tsuas yog muaj cov txheej txheem kho mob xwb tab sis kuj yog ib lub kaw lus ntawm kev paub uas muaj nyob hauv lub zej zog cov nqi, kev ntseeg, thiab cov qauv hauv zej zog. Hauv kev kawm txog tib neeg, kev kho mob ib txwm yog ib feem ntawm kab lis kev cai: lub zej zog txhais li cas txog kev mob, lub cev, kev noj qab haus huv, thiab kev sib raug zoo ntawm tib neeg thiab xwm thiab lub ntiaj teb ntawm sab ntsuj plig. Los ntawm kev xav txog tib neeg, peb tuaj yeem pom tias kev kho mob ib txwm tsis yog "lwm txoj hauv kev" rau kev kho mob niaj hnub, tab sis yog ib txoj kev ua neej nrog nws tus kheej lub laj thawj, txoj cai, thiab kev ua haujlwm hauv zej zog.

Kev Kho Mob Ib Txwm Ua Ib Lub Txheej Txheem Kev Paub Txog Kab Lis Kev Cai

Kev kawm txog kab lis kev cai pom tias yog ib lub cev ntawm kev paub uas tau kawm thiab tau txais los ntawm cov qub txeeg qub teg. Hauv cov ntsiab lus ntawm kev noj qab haus huv, kev paub no suav nrog kev faib kab mob, kev kuaj mob, kev xaiv kho mob, thiab txawm tias cov cai ntawm kev tsis noj dab tsi thiab kev cai dab qhuas. Ntau lub zej zog muaj cov qauv tshwj xeeb uas piav qhia txog cov ua rau muaj mob. Piv txwv li, kev mob nkeeg tuaj yeem nkag siab tias yog kev tsis sib npaug ntawm cov khoom kub thiab txias, kev cuam tshuam los ntawm cov ntsuj plig, kev ua txhaum cai, lossis kev qhia txog kev tsis sib haum xeeb hauv zej zog. Lub moj khaum ntawm lub ntsiab lus no tsim qhov hu ua ethnomedicine, ib lub tshuab kho mob tshwj xeeb rau ib pawg kab lis kev cai.

Hauv kev kho mob haiv neeg, cov kws kho mob ib txwm muaj—xws li cov txiv neeb, cov txiv neeb tabib, cov txiv neeb balian (cov kws kho mob ib txwm muaj), cov txiv neeb sinse (cov kws kho mob ib txwm muaj), lossis cov thawj coj—muaj hwj chim tsis yog vim lawv txoj kev txawj ntse hauv kev ua cov tshuaj xwb, tab sis kuj vim lawv muaj peev xwm nyeem tau cov cim qhia hauv zej zog thiab sab ntsuj plig. Kev kho mob ua ib qho txheej txheem uas txuas lub cev rau hauv zej zog. Yog li ntawd, kev kho mob tsis yog tsuas yog tshem tawm cov tsos mob ntawm lub cev xwb, tab sis yog kev rov qab kho kev sib haum xeeb ntawm tus neeg, lub zej zog, thiab cov hwj chim uas ntseeg tias muaj feem cuam tshuam rau lub neej.

Lub Tswv Yim ntawm Kab Mob: Kab Mob thiab Kab Mob

Ib qho tseem ceeb ntawm kev kawm txog tib neeg yog qhov sib txawv ntawm kab mob thiab kev mob nkeeg. Kab mob yog hais txog kev mob nkeeg uas ntsuas tau los ntawm kev kho mob, thaum kev mob nkeeg yog hais txog tus neeg txoj kev paub txog kev mob nkeeg—xws li kev xav, lub ntsiab lus, kev ntxub ntxaug, thiab kev txhais lus hauv zej zog. Kev kho mob ib txwm muaj feem sib haum nrog lub ntiaj teb ntawm kev mob nkeeg vim nws hais txog tus neeg mob txoj kev paub txog kev mob nkeeg. Tus neeg mob yuav muaj kev tsis txaus siab rau lub cev, tab sis cov kws kho mob ib txwm nug txog kev sib raug zoo hauv tsev neeg, kev xav sab hauv, kev npau suav, lossis cov xwm txheej tshwj xeeb uas suav tias yog cov teeb meem metaphysical.

Los ntawm kev xav txog tib neeg, qhov no tsis tau txhais hais tias kev kho mob ib txwm yog "tsis muaj laj thawj." Nws qhov kev xav txawv: nws ua haujlwm hauv lub moj khaum cim thiab kev sib raug zoo uas lub zej zog lees paub. Thaum lub zej zog ntseeg tias kev mob nkeeg yog los ntawm "kev tsis sib haum xeeb" lossis "kev cuam tshuam tsis zoo li ntuj tsim," kev kho mob raws li kev cai dab qhuas raug suav hais tias tsim nyog vim nws daws qhov ua rau ntseeg.

Kev Cai, Cov Cim, thiab Cov Kev Kho Mob

Cov kev kho mob ib txwm muaj feem ntau suav nrog kev ua koob tsheej: kev thov Vajtswv, kev hais lus, kev muab khoom plig, kev haus luam yeeb, lossis qee yam kev ua cim. Cov kws tshawb fawb txog tib neeg xav tias cov kev ua koob tsheej no tsis yog "ntxiv-ons," tab sis yog cov ntsiab lus tseem ceeb uas tsim lub ntsiab lus thiab kev ntseeg siab. Kev ua koob tsheej tsim ib qho xwm txheej uas cov neeg mob xav tias tau txais kev saib xyuas, kev nkag siab, thiab kev cia siab. Hauv ntau qhov xwm txheej, cov khoom cim no pab txhawb rau kev hloov pauv ntawm lub siab - xws li txo kev ntxhov siab, kev xav ntawm kev thaj yeeb, lossis kev ntseeg siab ntxiv rau kev rov zoo.

Qhov cuam tshuam no tuaj yeem piav qhia los ntawm lub tswv yim ntawm cov placebo hauv kev kho mob niaj hnub no, tab sis kev kawm txog tib neeg hais tias "placebo" tsis yog tsuas yog kev dag ntxias xwb; nws yog qhov tshwm sim ntawm kev sib cuam tshuam ntawm kev ntseeg, kev cia siab, kev sib raug zoo hauv zej zog, thiab cov kab lis kev cai. Thaum tus kws kho mob ib txwm raug pom tias muaj "charisma" lossis lub hwj chim ntawm sab ntsuj plig, kev sib ntsib kho mob yuav dhau los ua ib qho kev tshwm sim muaj zog hauv zej zog. Kev muaj tsev neeg, kev txhawb nqa hauv zej zog, thiab ntau lub cim pab tsim cov kev paub kho mob kom zoo li sai tau thiab muaj peev xwm ua tau.

Kev Sib Raug Zoo Hauv Zej Zog thiab Lub Luag Haujlwm ntawm Cov Kws Kho Mob Ib Txwm

Hauv ntau lub zej zog, cov kws kho mob ib txwm muaj ib txoj hauj lwm tshwj xeeb hauv zej zog. Lawv tuaj yeem ua tus neeg nruab nrab kev tsis sib haum xeeb, tus kws pab tswv yim kev coj ncaj ncees, thiab tus saib xyuas kev sib npaug ntawm zej zog. Cov kws kho mob ib txwm feem ntau hais txog cov teeb meem uas nyuaj rau tham txog qhib siab - xws li kev ntxhov siab, kev tsis sib haum xeeb hauv tsev neeg, lossis kev ntshai. Nrog cov lus kab lis kev cai muaj, cov kws kho mob tuaj yeem hais cov teeb meem no thiab muab cov kev daws teeb meem uas pej xeem lees txais.

Tsis tas li ntawd xwb, cov kws kho mob ib txwm feem ntau yooj yim mus cuag tau: nyob ze rau thaj chaw, yooj ywm rau kev lag luam (kev them nyiaj tuaj yeem yog cov khoom lossis cov kev pabcuam), thiab paub txog cov lus hauv zos thiab cov qauv hauv zos. Qhov kev nkag mus tau no ua rau muaj kev nyiam tshuaj ib txwm txawm tias muaj cov chaw kho mob niaj hnub. Los ntawm kev xav ntawm tib neeg, kev xaiv kev kho mob tsis yog kev txiav txim siab ntawm tus kheej xwb, tab sis yog kev txiav txim siab los ntawm tsev neeg, txoj cai hauv zej zog, thiab kev paub ntawm zej zog.

Kev Ntsuas Txog Ib Puag Ncig: Kev Sib Raug Zoo Ntawm Tib Neeg thiab Xwm Txheej

Ntau txoj kev kho mob ib txwm muaj kev paub txog cov nroj tsuag tshuaj, tsiaj txhu, thiab cov khoom siv ntuj tsim. Kev tshawb fawb txog tib neeg pom qhov no ua qhov qhia txog tib neeg kev hloov pauv mus rau lawv ib puag ncig. Kev paub txog cov tshuaj ntsuab, cov txuj lom, cov cag, nplooj, lossis cov txheej txheem zaws txhim kho los ntawm kev paub dhau los, kev sib kis ntawm ntau tiam neeg, thiab kev soj ntsuam ntawm xwm.

Txawm li cas los xij, kev niaj hnub nim no coj cov teeb meem: kev poob ntawm ntau haiv neeg, kev hloov pauv av, thiab kev lag luam ntawm cov nroj tsuag tshuaj. Thaum cov tshuaj ib txwm muaj ntau lawm, kev paub uas thaum xub thawj yog hauv zos thiab hauv cov ntsiab lus tuaj yeem raug cais tawm ntawm kev coj ncaj ncees thiab cov cai tswjfwm uas tswj hwm nws. Kev kawm txog tib neeg ceeb toom peb tias kev sib raug zoo ntawm lub zej zog nrog xwm tsis yog tsuas yog hais txog "cov khoom siv raw," tab sis kuj yog hais txog tus kheej, lub luag haujlwm, thiab txoj kev ua neej.

Lub hwj chim, Kev cai lij choj, thiab kev sib hais haum

Kev kho mob ib txwm muaj nyob hauv kev sib ntaus sib tua hwj chim. Hauv ntau lub tebchaws, kev kho mob biomedical tau txais kev txhawb nqa los ntawm cov koom haum hauv xeev, kev kawm ntawv raug cai, thiab cov cai nruj. Lub caij no, kev kho mob ib txwm feem ntau raug suav hais tias "tsis raug cai," txawm tias nws muaj kev coj ua dav dav. Kev tshawb fawb txog tib neeg tseem ceeb qhia txog kev txhais ntawm "kev tshawb fawb" thiab "tsis muaj kev tshawb fawb" feem ntau txuas nrog txoj cai, kev nom kev tswv ntawm kev paub, thiab kev txaus siab rau kev lag luam.

Cov txheej txheem ntawm kev kho mob - qhov kev nyiam saib ntau yam ntawm lub neej ua teeb meem kev kho mob - tuaj yeem hloov pauv txoj kev uas lub zej zog nkag siab txog kev mob. Cov xwm txheej uas ib zaug pom tias yog kev sib raug zoo lossis kev paub ntawm sab ntsuj plig tuaj yeem txo qis rau kev mob nkeeg xwb. Ntawm qhov tod tes, kuj muaj kev hloov pauv mus rau kev koom ua ke cov tshuaj ib txwm muaj rau hauv lub cev kev noj qab haus huv. Qhov kev koom ua ke no muaj peev xwm ua tau zoo yog tias ua nrog kev hwm rau cov ntsiab lus kab lis kev cai thiab kev nyab xeeb ntawm tus neeg mob, tab sis nws kuj tseem muaj kev pheej hmoo txo ​​​​​​cov kev coj ua ib txwm mus rau "cov khoom siv tshuaj ntsuab" yam tsis nkag siab txog lawv cov kev cai thiab kev sib raug zoo.

Kev Lag Luam Thoob Ntiaj Teb thiab Kev Ua Lag Luam ntawm Cov Tshuaj Kho Mob Ib Txwm

Kev lag luam thoob ntiaj teb tau coj cov tshuaj kho mob ib txwm muaj los rau hauv qhov chaw tshiab: kev lag luam thoob ntiaj teb, kev lag luam kev noj qab haus huv, thiab kev tshaj xov xwm hauv zej zog. Cov kev coj ua xws li tshuaj ntsuab, koob txhaj tshuaj, lossis kev zaws ib txwm muaj tuaj yeem txhawb nqa ua lub neej. Ntawm ib sab tes, qhov no qhib cov cib fim kev lag luam thiab kev lees paub. Ntawm qhov tod tes, nws ua rau muaj kev lag luam: kev paub hauv zos raug muag, patented, lossis cais tawm ntawm nws cov zej zog keeb kwm.

Kev kawm txog tib neeg hais txog qhov tseem ceeb ntawm kev coj ncaj ncees: leej twg tau txais txiaj ntsig los ntawm kev lag luam no? Cov zej zog uas tuav kev paub puas tau txais kev lees paub thiab cov txiaj ntsig ncaj ncees? Cov kev coj ua puas raug hloov kho kom haum rau kev nyiam ua lag luam, yog li ntawd poob lawv qhov tseem ceeb ntawm kab lis kev cai? Cov lus nug no tseem ceeb heev rau kev nkag siab txog kev hloov pauv ntawm kev kho mob ib txwm muaj hauv ntiaj teb niaj hnub no.

Xaus

Kev tshuaj xyuas txog tib neeg qhia tau hais tias kev kho mob ib txwm yog ib qho kev coj ua nyuaj heev: nws yog ib lub kaw lus ntawm kev paub, cov txheej txheem hauv zej zog, thiab ntau lub cim uas ua rau cov zej zog nkag siab txog kev mob thiab kev kho mob. Cov kev coj ua no tsis tuaj yeem txiav txim siab los ntawm qhov kev xav ntawm kev ua haujlwm ntawm lub cev, vim lawv kuj ua haujlwm ntawm kev puas siab puas ntsws, kev sib raug zoo, thiab sab ntsuj plig. Hauv lub neej niaj hnub no, kev kho mob ib txwm ntsib teeb meem los ntawm kev niaj hnub, kev tswj hwm, thiab kev lag luam thoob ntiaj teb. Txawm li cas los xij, nws tseem nyob vim nws muab qee yam uas biomedicine feem ntau ua tsis tiav: kev kho mob uas muaj txiaj ntsig zoo, tsom mus rau zej zog, thiab muaj txiaj ntsig zoo rau kev coj noj coj ua. Los ntawm kev nkag siab txog cov kev coj ua no los ntawm kev kawm txog tib neeg, peb tuaj yeem txhawb kev sib tham sib luag ntawm ntau lub tshuab kho mob sib txawv thiab cov cai tsim qauv uas hwm kev txawj ntse hauv zos thaum tiv thaiv kev nyab xeeb thiab kev noj qab haus huv ntawm cov zej zog.

Sau ib qho lus tawm tswv yim