Ke kuleana o Napoleon Bonaparte ma ka mōʻaukala Farani
ʻO Napoleon Bonaparte, he kanaka koʻikoʻi ma ka mōʻaukala Farani, kū ʻo ia ma ke ʻano he alakaʻi koʻikoʻi a hoʻopaʻapaʻa loa a ka lāhui i ʻike ai. Hānau ʻia ma ʻAukake 15, 1769, ma Corsica, ua ala aʻe ʻo Napoleon mai ka hoʻomaka haʻahaʻa e lilo i Emepera o Farani a he titan koa a me ka politika honua. ʻO kāna hoʻoilina paʻakikī e pili ana i nā hoʻoponopono kānāwai a me nā hoʻokele koʻikoʻi, nā hoʻolaha koa ākea, a me ka hopena hoʻololi i ka ʻāina socio-politika o ʻEulopa.
Ka Piʻi ʻana o Napoleon
Ua hoʻomaka ka piʻi ʻana o Napoleon i ke kūlana koʻikoʻi i nā makahiki e emi ana o ka French Revolution. Ma hope o ka loaʻa ʻana o kāna hoʻonaʻauao koa ma ke kula hanohano ʻo École Militaire ma Palisa, ua hoʻokaʻawale koke ʻo ia iā ia iho he luna koa makemake nui a akamai. Ua hōʻike maopopo ʻia kona akamai hoʻolālā i ka wā o nā Hoʻouka Kaua Italia mai 1796 a 1797, kahi i lanakila ai ʻo ia i nā pūʻali koa Austrian, e hoʻonui hou ana i ka mana o Farani a loaʻa iā ia ka mahalo nui ʻia.
ʻO kāna hoʻouka kaua ʻana ma ʻAigupita ma hope mai, ʻoiai he hemahema hoʻolālā i ka hopena, ua hōʻike hou aku i kona alakaʻi a me kona makemake. I kona wā ma ʻAigupita i hoʻomaka ai ʻo Napoleon e hoʻoulu i kahi kiʻi o ia iho ʻaʻole wale ma ke ʻano he luna koa akā ma ke ʻano he mea hoʻōla o ka hanohano Farani. I kona hoʻi ʻana i Farani i ka makahiki 1799, ua ʻike ʻo ia i ke kūlana politika i mākaukau no kāna komo ʻana. Ma ka hoʻohana ʻana i kona akamai koa a me kona kaulana, ua hoʻonohonoho ʻo ia i kahi kipi i alakaʻi ai i ka hoʻokumu ʻana o ka Consulate a me kona kūlana ma ke ʻano he Consul Mua.
Ke Kānāwai Napoleonic
ʻO kekahi o nā hoʻoilina paʻa loa a Napoleon ʻo ia ke Kānāwai Napoleonic, a i ʻole ke Kānāwai Kivila o 1804. Ua ʻimi kēia ʻōnaehana kānāwai piha e hoʻoponopono i nā ʻano kānāwai i māhele ʻia a haunaele i kū ma mua a i ka wā kipi. He kipi ke Kānāwai Napoleonic ma muli o ka hoʻopaʻa ʻana i nā kumumanaʻo he nui o ka Enlightenment a me ka Revolution, e like me ke kaulike ma mua o ke kānāwai, ka pale ʻana i nā kuleana waiwai, a me ka secularism.
ʻO kēia kahua kānāwai, i hōʻike ʻia e ka maopopo a me ka hiki ke komo, ua lawe ʻia ʻaʻole wale ma Farani akā ma nā ʻano like ʻole ma nā ʻāina he nui ma ʻEulopa a ma waho. ʻOiai ua kaupalena ke Code i kekahi mau kūʻokoʻa, e like me ka hōʻemi ʻana i nā pono o nā wahine i hoʻohālikelike ʻia me nā mea i hauʻoli ʻia i ka wā o ka Revolution, ʻaʻole hiki ke hoʻonui ʻia kona hopena i ka hoʻokumu ʻana i kahi ʻōnaehana kānāwai like. I kēia lā, ke waiho nei ia he kihi o nā mana kānāwai kīwila hou ma ka honua holoʻokoʻa.
Nā Hoʻouka Kaua a me ke Aupuni Farani
ʻO nā hoʻolālā kaua a me nā hoʻoponopono hou a Napoleon i hoʻopaʻa i kona kaulana ma ke ʻano he kekahi o nā luna koa nui o ka mōʻaukala. ʻO kāna mau hana hou, e like me ka hoʻohana ʻana i ka hoʻopaʻa inoa nui, ka neʻe wikiwiki ʻana, a me ka hoʻohuihui ʻana o nā pūʻali koa ma nā wahi koʻikoʻi, ua hiki iā ia ke kūkulu i kahi aupuni, i kona kiʻekiʻe, ua uhi i ka hapa nui o ʻEulopa. ʻO nā kaua koʻikoʻi e like me Austerlitz (1805), i ʻōlelo pinepine ʻia ʻo ia kona lanakila nui loa, ua hōʻike i kona hiki ke lanakila a kaua aku i nā hui nui aʻe, me he mea lā ikaika.
Eia naʻe, ʻo kāna hoʻoikaika mau ʻana no ka hoʻonui ʻana ua lūlū pū i nā hua o kona hāʻule ʻana. ʻO ke Kaua Peninsular ma Sepania (1807-1814) i hoʻopau i nā kumuwaiwai a me nā limahana Farani, ʻoiai ʻo ka hoʻouka kaua ʻino ʻana iā Rusia i ka makahiki 1812 i alakaʻi i nā pohō weliweli. ʻO ka hoʻi hope ʻana mai Moscow mai i hoʻopau i ka Grande Armée, a ʻo nā ʻenemi o Napoleon, i hui pū ʻia a wiwo ʻole ʻia, hoʻomaka lākou e pale aku i ka noho aliʻi ʻana o Farani.
Ka Hiolo ʻana a me ka Hoʻokuke ʻia ʻana
Ua like ka hāʻule ʻana o Napoleon mai ka mana me kona piʻi ʻana. Ma hope o ke kaua ʻino a Lūkini, ua hui pū kahi hui o nā mana ʻEulopa e lanakila iā ia ma Leipzig i ka makahiki 1813. Ua kōkua kēia i ka hoʻouka kaua ʻana iā Farani ponoʻī, a alakaʻi i kona haʻalele ʻana i ka noho aliʻi ʻana i ʻApelila 1814. Ua kipaku ʻia i ka mokupuni ʻo Elba, ua pōkole ka manawa o Napoleon ma ke kipaku ʻia ʻana, a ua pakele ʻo ia i Pepeluali 1815, e hoʻi ana i Farani no kahi manawa i ʻike ʻia ʻo nā Lā Hoʻokahi Haneli.
Ua pau kēia ala hou ʻana me kona eo ʻana ma ke Kaua o Waterloo i Iune 1815. Ua hopu ʻia ʻo Napoleon e nā pūʻali koa Pelekane, ua kipaku hou ʻia ʻo ia, i kēia manawa i ka mokupuni mamao o Saint Helena ma ka ʻAkelanika Hema, kahi āna e noho ai i nā makahiki i koe o kona ola. ʻO kona make ʻana ma Mei 5, 1821, ua hōʻailona ia i ka hopena o kahi au, akā ʻaʻole ka hopena o kona mana.
Ka Hoʻoilina o Napoleon
ʻO ka loiloi ʻana i ka hoʻoilina o Napoleon e pono ai ke kaulike i kāna mau hoʻokō kupaianaha me nā kumukūʻai o kāna mau makemake. Ma kekahi ʻaoʻao, he mea hoʻoponopono ʻo ia nāna i hoʻomaikaʻi i ka bureaucracy o Farani, ka ʻōnaehana hoʻonaʻauao, a me nā ʻoihana. Ua kākoʻo ʻo ia i ka meritocracy, ka mea i kōkua i ka hoʻopau ʻana i ke kauoha feudal kahiko, e paipai ana i ka neʻe ʻana o ka nohona a me ke kaulike ma mua o ke kānāwai. Ua waiho kāna Napoleonic Code i kahi hopena koʻikoʻi a mau loa i nā ʻōnaehana kānāwai ma ka honua holoʻokoʻa.
Ma ka ʻaoʻao ʻē aʻe, ʻo kona makewai nui ʻole no ka mana a me ka lanakila ʻana ua alakaʻi i ka luku nui ʻia a me ka nalowale ʻana o ke ola. Ua hoʻololi hou kāna mau hoʻouka kaua i ka palapala ʻāina o ʻEulopa, akā ma ke kumukūʻai kanaka a me ka hoʻokele waiwai nui. ʻO kāna mana hoʻomalu a me ka hoʻihoʻi ʻana i nā inoa aliʻi i hōʻike i kahi pilina paʻakikī me nā manaʻo kipi āna i manaʻo ai e mālama.
ʻO ka mea hope loa, ʻo Napoleon kahi kanaka nāna i hoʻokō i nā makemake a me nā kūʻē o kona manawa. He huahana ʻo ia o ka Revolution, akā ua hoʻonani ʻo ia iā ia iho i Emepera. He mea hoʻoponopono holomua a he aliʻi hoʻoluhi ʻo ia. ʻAʻole hiki ke hōʻole ʻia kona mana ma ka mōʻaukala Farani a me ʻEulopa; ua hoʻololi hou ʻo ia i nā ʻāina politika a me nā koa o kona au a waiho i kahi māka hiki ʻole ke holoi ʻia ma nā kaiāulu āna i hoʻopā ai.
Ma Palani, ʻo Napoleon ke hōʻailona o ka haʻaheo aupuni a me ke akamai koa, ʻoiai he mea hoʻopaʻapaʻa. ʻO nā alanui, nā kia hoʻomanaʻo, a me ka Arc de Triomphe kaulana ma Palisa ke kū nei ma ke ʻano he hōʻike i kona ola kupaianaha a me kona hoʻoilina. Inā mahalo ʻia a hoʻohewa ʻia paha, ʻo ke kuleana o Napoleon Bonaparte ma ka mōʻaukala Farani he hōʻike ia i ka paʻakikī o ka hana kanaka a me ka hopena mau o ka makemake pilikino ma ke kaʻe o ka mōʻaukala.
