Thepa ea Nako ea Matla (Torque)
Matsoho a Setaele
Nahana ka ntho e potolohang, joalo ka lemati. Ha lemati le buloa kapa le koetsoe, lea potoloha. Sehokelo se hokahanyang lemati le leboteng se sebetsa e le mothapo oa ho potoloha.
Setšoantšo sa lemati se bonoang ho tsoa holimo. Nahana ka mohlala moo lemati le sutumetsoang ka matla a mabeli, moo matla ka bobeli a nang le boholo le tataiso e tšoanang; tataiso ea matla e shebane le lemati.
Qalong lemati le sutumelletsoa ka matla F1 e leng hole r1 ho tloha mothating oa potoloho. Kamora moo lemati le sutumelletsoa ka matla F2 e leng hole r2 ho tloha mothating oa potoloho. Leha boholo le tataiso ea matla a F1 li tšoana le tsa F2, qobella F2 e etsa hore lemati le potolohe ka potlako ho feta matla a F1Ka mantsoe a mang, matla a F2 e baka lebelo le leholo la angular ho feta matla a F1. O ka paka sena.
Boholo ba ho potlaka ha angular ha ntho e potolohang ha bo susumetsoe feela ke matla empa bo boetse bo susumetsoa ke sebaka se pakeng tsa ntlha ea ketso ea matla le axis ea potoloho (r). Haeba tataiso ea matla e otlolohile holim'a ntho joalo ka mohlaleng o kaholimo, letsoho la matla (l) le lekana le sebaka se pakeng tsa ntlha ea ketso ea matla le axis ea potoloho (r). Ho thoe'ng haeba tataiso ea matla e sa otlolohe holim'a ntho?
Hlahloba mehlala e meng e 'meli joalo ka ha ho bontšitsoe setšoantšong se kaholimo. Leha boholo ba matla F2 le F3 li tšoana, litsela tsa matla a mabeli lia fapana hoo matsoho a matla (l) a fapaneng. setšoantšo sa c, tataiso ea mola oa ketso ea matla e tsamaellana le mola oa potoloho hoo letsoho la matla e leng lefela. Letsoho la matla le tsejoa ka ho hula mola ho tloha mola oa potoloho ho ea mola oa ketso oa matla, moo mola o tsoang mola oa potoloho o lokelang ho ba o otlolohileng kapa o be le sekhutlo sa 90o ka mola wa ketso wa matla.
Baratuoa setšoantšo sa b e le hore o ka utloisisa hamolemo tšimoloho ea mokhoa o latelang oa letsoho la matla.
Lintlha :
l = letsoho la matla, r = sebaka sa ntlha ea ketso ea matla ho tloha mothating oa potoloho
Tekanyo ea 1 e sebelisoa ho bala letsoho la matla.
Haeba F e otlolohile ho r, sekhutlo se bopilweng ke 90o.
l = r sebe 90o = (r)(1)
l = r
Haeba F e tsamaellana le r, sekhutlo se bopilweng ke 0o.
l = r sebe 0o = (r)(0)
l = 0
Motsotso oa Matla kapa Torque
Motsotso o moholo oa matla
Ho ya ka dipalo, boholo ba motsotso wa matla ke sephetho sa ho atisa boholo ba matla (F) ka letsoho la matla (l).
Tekanyo ea 2 e sebelisoa ho bala boholo ba motsotso oa matla.
Yuniti ea machaba ea torque ke Newton meter, e khutsufalitsoeng e le N.m. Yuniti ea machaba ea torque e tšoana le ea mosebetsi le matla, empa torque ha se matla, kahoo yuniti ea eona ha e hloke ho nkeloa sebaka ke yuniti ea Joule. Litsebi tsa fisiks hangata li sebelisa lentsoe Torque, ha baenjiniere hangata ba sebelisa lentsoe motsotso oa matla.
Tataiso ea motsotso oa matla
Motsotso oa matla ke bongata ba vector, ka hona, ho phaella boholong ba oona, o boetse o na le tataiso. Tsela eo motsotso oa matla o tsamaeang ka eona e fumaneha habonolo ka ho sebelisa molao oa letsoho le letona. Potoloha menoana e mene ea letsoho la hao le letona, u boloke monoana o motona oa hao o otlolohile. Tsela eo menoana e mene e tsamaeang ka eona ke tataiso ea potoloho, ha tsela e supiloeng ke monoana o motona e le tataiso ea motsotso oa matla.
Haeba tataiso ea motsotso oa matla e le holimo (ka lehlakoreng la y-axis e ntle) kapa ka ho le letona (ka lehlakoreng la x-axis e ntle), joale motsotso oa matla kapa torque o ntle. Ka lehlakoreng le leng, haeba tataiso ea motsotso oa matla e le tlase (ka lehlakoreng la y-axis) kapa ka letsohong le letšehali (ka lehlakoreng la x-axis), joale motsotso oa matla o mpe.
Ka mantsoe a mang, haeba ho potoloha ha ntho ho lebile ho oache, motsotso oa matla o tla ba mpe. Ka lehlakoreng le leng, haeba ho potoloha ha ntho ho lebile ho oache, motsotso oa matla o tla ba ntle.
Mohlala oa mathata
1. Matla a mahlano a sebetsa sekwereng se nang le mahlakore a 10 cm joalo ka ha ho bontšitsoe setšoantšong se latelang. Motsotso o hlahang oa matla a nang le mothapo sebakeng seo ho kopanang mahlakore a otlolohileng a sekwere ke…
Puisano
Hoa tsebahala:
Bolelele ba daemane = 5√2 cm = (5)(1,4) cm = 7 cm = 0,07 m
Sebe 45 o = 0,5√2 = (0,5) (1,4) = 0,7
E botsitsoe: Torque e hlahang
Karabo:
Torque ea 1:
τ 1 = (10 N)(0,07 m)(sebe 45 o ) = (10 N)(0,07 m)(0,7) = 0,49 Nm
Torque ea 1 e etsa hore sekwere se potolohe ka lehlakoreng le leng, kahoo ka mokhoa o tloaelehileng se fuoa letšoao le letle.
Torque ea 2:
τ 2 = (4 N)(0,07 m)(sebe 45 o ) = (4 N)(0,07 m)(0,7) = 0,196 Nm
Torque ea 2 e etsa hore sekwere se potolohe ka lehlakoreng le leng, kahoo ka mokhoa o tloaelehileng se fuoa letšoao le letle.
Torque ea 3:
τ 3 = (10 N)(0,07 m)(sebe 45 o ) = (10 N)(0,07 m)(0,7) = 0,49 Nm
Torque ea 3 e etsa hore sekwere se potolohe ka lehlakoreng le leng, kahoo ka mokhoa o tloaelehileng se fuoa letšoao le letle.
Torque ea 4:
τ 4 = (5√2 N)(0,07 m)(sebe 90 o ) = (7 N)(0,07 m)(1) = 0,49 Nm
Torque ea 4 e etsa hore sekwere se potolohe ka lehlakoreng le leng, kahoo ka mokhoa o tloaelehileng se fuoa letšoao le letle.
Torque ea 5:
τ 5 = (9 N)(0,07 m)(sebe 45 o ) = (9 N)(0,07 m)(0,7) = -0,44 Nm
Torque ea 5 e etsa hore sekwere se potolohe ka lehlakoreng la oache, kahoo ka mokhoa o tloaelehileng se fuoa letšoao le lebe.
Torque e hlahang:
τ = 0,49 + 0,196 + 0,49 + 0,49 - 0,44 = 1,47 + 0,196 - 0,44 = 1,666 - 0,44 = 1,226 Nm