Mehlala ea Lipotso tse Buisanang ka Masapo a Motho e le Sesebelisoa sa Motsamao
Masapo a motho ke moralo o ka hare oa 'mele, o entsoeng ka masapo le manonyeletso a sebetsang e le ho tsamaea ho sa sebetseng. Masapo ha a fe 'mele sebopeho feela empa a boetse a sireletsa litho tsa bohlokoa, a boloka liminerale, 'me a nolofatsa motsamao ka tšebelisano-'moho ea mesifa. Sehloohong sena, re tla tšohla mehlala e 'maloa ea mathata a amanang le sehlooho sena ho utloisisa hamolemo mosebetsi, sebopeho le mathata a amanang le masapo a motho.
Selelekela ho Masapo a Motho
Masapo a motho a na le masapo a ka bang 206 ho batho ba baholo, a arotsoe likarolo tse peli tse kholo: masapo a axial le masapo a appendicular. Masapo a axial a kenyelletsa lehata, lesapo la mokokotlo, likhopo le sternum. Masapo a appendicular a kenyelletsa masapo a maoto, joalo ka matsoho le maoto, hammoho le pelvis le mahetla.
Lipotso tsa Puisano
Mona ke mehlala ea lipotso le lipuisano tsa tsona mabapi le masapo a motho e le mokhoa oa ho sisinyeha:
Potso ea 1: Mosebetsi oa Letlalo
Potso: Bolela le ho hlalosa mesebetsi e meraro e meholo ea masapo a motho tsamaisong ea mesifa le mesifa.
Puisano:
1. Ho Tšehetsa 'Mele: Masapo a fana ka moralo oa sebopeho o tšehetsang 'mele le ho o fa sebopeho. Ntle le masapo, 'mele oa motho o ne o ke ke oa ba le sebopeho se tsitsitseng.
2. Ho Sireletsa Litho tsa Bohlokoa: Masapo a masapo a phetha karolo ea bohlokoa ho sireletseng litho tsa bohlokoa. Mohlala, lehata le sireletsa boko, 'me likhopo li sireletsa pelo le matšoafo.
3. E Fana ka Sebaka sa ho Kopana ha Mesifa: Masapo a sebetsa e le sebaka sa ho hokahanya mesifa ea masapo, e leng se lumellang ho sisinyeha. Ha mesifa e honyela, e hula masapo, e leng se hlahisang motsamao.
Potso ea 2: Sebopeho sa Masapo
Potso: Likarolo tse ka sehloohong tsa lesapo ke life 'me e 'ngoe le e 'ngoe e sebetsa joang?
Puisano:
Masapo a entsoe haholo-holo ka:
– Masapo a Bone: A entsoe ka collagen le diminerale, haholo-holo calcium le phosphate. Masapo ana a fa masapo matla le ho ba thata.
– Lisele tsa Masapo: Ho na le mefuta e meraro e meholo: li-osteoblast (lihahi tsa masapo), li-osteocyte (lihlokomeli tsa masapo), le li-osteoclast (li-bone tse senyang masapo bakeng sa ho lokisa le ho hlokomela).
– Moro oa Masapo: O ka hare ho lesapo, o na le moko o mofubelu o hlahisang lisele tsa mali le moko o mosehla o bolokang mafura.
Potso ea 3: Mefuta ea Manonyeletso
Potso: Hlalosa mefuta e meraro ea manonyeletso ho latela motsamao oo a o lumellang 'me u fane ka mehlala.
Puisano:
1. Lenonyello la Hinge: Le dumella motsamao o lebang lehlakoreng le le leng, jwalo ka lenonyello la lemati. Mehlala e kenyeletsa manonyello a setsoe le lengole.
2. Lenonyello la Ball-and-Socket: Le dumella motsamao o lokolohileng mahlakoreng ohle. Mohlala, manonyello a lehetla le letheka.
3. Pivot Joint: E dumella motsamao wa ho potoloha. Mohlala ke lenonyeletso le pakeng tsa masapo a molala le dumellang hlooho ho potoloha.
Potso ea 4: Mathata a Masapo
Potso: Bolela 'me u hlalose mathata a mabeli a tsamaiso ea masapo a motho a hlahang khafetsa.
Puisano:
1. Osteoporosis: Lefu leo masapo a robehang habonolo ka lebaka la ho fokotseha ha boima ba masapo. Hangata sena se etsahala ka lebaka la liphetoho tsa lihormone kapa khaello ea calcium le vithamine D.
2. Ramatiki: Ho ruruha ha manonyeletso ho bakang bohloko le ho satalla. Mofuta o tloaelehileng haholo ke osteoarthritis, e bakoang ke ho senyeha le ho taboha ha lefufuru.
Potso ea 5: Mokhoa oa ho Folisa Masapo
Potso: Lesapo le robehileng le fola joang?
Puisano:
Mokhoa oa ho folisa lesapo le robehileng o kenyelletsa mekhahlelo e 'maloa:
1. Ho Theha ha Hematoma: Hang ka mora ho robeha ha lesapo, madi a potlakela sebakeng seo ho etsang hematoma ka hona a emisa ho tswa ha madi.
2. Sebopeho sa Callus e Bonolo: Lisele tse etsang masapo (li-osteoblast) li qala ho etsa fibrocartilage callus matsatsing a 'maloa ho tsitsisa ho robeha ha lesapo.
3. Ho thehoa ha Callus e Thata: Fibrocartilage callus e nkeloa sebaka butle-butle ke lesapo le lecha, le thata ka lebaka la ho ossification.
4. Nchafatso ea Masapo: Ts'ebetso ena e nka nako e telele 'me e kenyelletsa tšenyo e feteletseng ea masapo ke li-osteoclast le ho thehoa ha masapo a macha ke li-osteoblast ho fihlela sebopeho sa masapo a robehileng se khutlela setloaeling.
Qetello
Masapo a motho a bapala karolo ea bohlokoa ho bolokeng botšepehi ba 'mele le ba ts'ebetso. Ka ho utloisisa sebopeho, ts'ebetso le mathata a ka bang teng a sistimi ea masapo, batho ka bomong ba ka nka mehato ea ho itšireletsa ho boloka masapo le manonyeletso a phetse hantle. Ho utloisisa thepa ena ha se feela bohlokoa ba thuto empa hape ho bohlokoa haholo bakeng sa ho ntlafatsa bophelo bo botle. Nakong ea ho ithuta, mathata a ho itloaetsa a kang a boletsoeng ka holimo a ka thusa ho matlafatsa kutloisiso le ho boloka likhopolo mabapi le 'mele oa masapo le fisioloji ea 'mele oa motho.
