Mehlala ea Lipotso tse Buisanang ka ho Laola Molao
Ho liphatsa tsa lefutso, codominance ke ketsahalo eo ho yona diallele tse pedi tse fapaneng tsa jini di hlahiswang ka ho lekana phenotype ya motho ka mong. Ketsahalo ena e fapana le puso e bonolo, moo allele e nngwe e ka patang ka ho feletseng polelo ya e nngwe. Codominance ke taba eo diallele ka bobedi di sebetsang mme di bonahala ka ho lekana nthong e phelang ya heterozygous. Codominance hangata e tshohlwa moelelong wa mefuta ya madi a batho le dibopeho tsa mmala wa letlalo diphoofolong tse itseng. Sengoloa sena se tla hlahloba mohopolo wa codominance ka botebo ka mathata a mohlala a tsamayang le puisano.
Ho utloisisa Codominance
Pele re kena lipotsong tsa mohlala, ha re utloisiseng pele hore na codominance ke eng. Mohlala, tabeng ea mefuta ea mali a batho, li-allele tsa A le B ke tsona tse laolang. Sena se bolela hore haeba motho a na le li-allele tsa A le B (genotype AB), ka bobeli li tla hlahisoa, e leng se fellang ka mofuta oa mali oa AB.
Mohlala o mong oa codominance o ka bonoa 'mala oa boea ba likhomo. A re re re na le allele bakeng sa boea bo bofubelu (R) le allele bakeng sa boea bo bosoeu (W). Haeba khomo e na le allele e le 'ngoe ea R le allele e le 'ngoe ea W, e tla ba le boea bo bofubelu bo bosoeu, bo tsejoang e le "roan."
Lipotso tsa Mohlala oa Codominance
Potso ea 1: Mofuta oa Mali
Potso: Ntate o na le mofuta oa mali oa A (genotype AA), 'me 'mè o na le mofuta oa mali oa B (genotype BB). Haeba ba e-na le ngoana, ngoana a ka ba le mofuta ofe oa mali?
Puisano:
1. Hlalosa liphatsa tsa lefutso tsa batsoali:
– Ntate: AA
– Mme: BB
2. Kaha mefuta ea mali ea A le B ke eona e atileng haholo, bana ba tla rua allele e le 'ngoe ho motsoali e mong le e mong.
3. Metswako e ka bang teng bakeng sa bana ke:
– Ho tsoa ho ntate: A
– Ho tsoa ho mme: B
4. Kahoo, bana ba ka ba le motsoako oa AB feela.
5. Ka hona, ngwana e mong le e mong oa bona o na le monyetla oa 100% oa ho ba le mofuta oa mali oa AB.
Potso ea 2: Masiba a Khoho
Potso: Khoho e masiba a matsho (BB) e kopanngoa le khoho e masiba a masoeu (WW). 'Mala oa masiba a litsuonyana e tla ba ofe, haeba botšo le bosoeu e le li-allele tse ngata?
Puisano:
1. Hlalosa liphatsa tsa lefutso tsa batsoali:
– Khoho e nang le masiba a matsho: BB
– Khoho e nang le masiba a masoeu: WW
2. Ho litsuonyana (bana ba F1), li tla rua allele e le 'ngoe ho tsoa ho motsoali ka mong.
3. Motswako wa ditsuonyana ke:
– Ho tsoa khoho e ntšo: B
– Ho tsoa khoho e tšoeu: W
4. Letsuonyana le tla ba le mofuta wa BW genotype, o hlahisang phenotype e tswakaneng (masiba a matsho le a masweu a nang le matheba kapa a "matheba").
5. Ka hona, likhoho tsohle tse nyane tsa F1 li tla ba le masiba a BW.
Potso ea 3: 'Mala oa Semela
Potso: Limeleng tsa rosa, allele e khubelu (R) le allele e tšoeu (W) ke tsona tse ka sehloohong. Haeba semela se sefubelu se kopana le semela se sesoeu, bana ba sona ba tla hlahisa lipalesa tsa 'mala ofe?
Puisano:
1. Ho khetholla mefuta ea liphatsa tsa lefutso:
– Semela se sefubelu: RR
– Limela tse tšoeu: Ntoa ea Lefatše ea Bobeli
2. Bana ba dimela (bana ba F1) e tla ba:
– Ho tsoa semeleng se sefubelu: R
– Ho tsoa limela tse tšoeu: W
3. Bana ba hlahang ba tla ba le mofuta wa RW genotype o tla baka tlhahiso ya diphenotype tse tswakilweng (mohlala, dipalesa tse nang le ponahalo e kgubedu le e tshweu).
4. Kahoo, bana bohle ba tsoang sefapanong sena ba tla ba le lipalesa tse tsoakiloeng tse khubelu le tse tšoeu.
Qetello
Ka mehlala e kaholimo, re ka bona kamoo mohopolo oa codominance o sebetsang kateng maemong a fapaneng. Codominance e fana ka mefuta e khahlisang ea tlhaho ka ho lumella litšobotsi tse peli tse fapaneng ho hlahisoa ka nako e le 'ngoe nthong e phelang. Sena se ntlafatsa mefuta-futa ea liphatsa tsa lefutso 'me se re thusa ho utloisisa mekhoa ea lefa e rarahaneng ho feta puso e bonolo. Ho utloisisa codominance ha ho bohlokoa feela thutong ea baeloji le liphatsa tsa lefutso empa hape ho fana ka temohisiso ea hore na litšobotsi tse itseng li futsitsoe joang limela le liphoofolong, ho kenyeletsoa batho.
Ho leka kutloisiso ea hau e tebileng ea codominance, u ka leka ho theha maemo a mang kapa ua sebelisa mehlala e kenyeletsang litšobotsi tse fapaneng tsa codominance. Sena se tla thusa ho matlafatsa likhopolo le ho netefatsa hore u ka sebelisa melao-motheo ena maemong a fapaneng. Codominance ke karolo e le 'ngoe feela ea mefuta e mengata ea lipaterone tsa lefutso, 'me ka ho utloisisa lipaterone tsena, re fumana setšoantšo se akaretsang haholoanyane sa mohlolo oa phapang ea bophelo.