Mehlala ea Lipotso Tse Buisanang ka Mefuta ea Interquartile
Pendahuluan
Lipalopalong, Interquartile Range (IQR) ke tekanyo ea phapang e thehiloeng ho aroleng data e behiloeng ka li-quartile. Li-quartile ke boleng bo arolang data ka likarolo tse 'ne tse lekanang ka mor'a hore data e hlophisoe ho tloha ho e nyane ho ea ho e kholo. IQR e bohlokoa hobane ha e angoe ke lintho tse sa tloaelehang kapa boleng bo feteletseng ba data. Sengoloa sena se tla tšohla mehlala e 'maloa ho utloisisa hamolemo mokhoa oa ho bala IQR.
Tlhaloso le Mokhoa oa ho Bala IQR
Pele re kena lipotsong tsa mohlala, ha re utloisiseng tlhaloso le mokhoa oa ho bala IQR.
Mehato ea ho Bala IQR:
1. Hlopha Lintlha: Lintlha li lokela ho hlophisoa ho tloha ho tse nyane ho isa ho tse kholo ka ho fetisisa.
2. Fumana Karolo ea Pele (Q1): Karolo ea pele ke boleng bo bohareng ba halofo ea pele ea data.
3. Fumana Karolo ea Boraro (Q3): Karolo ea boraro ke boleng bo bohareng ba halofo ea bobeli ea data.
4. Bala IQR: IQR ke phapang pakeng tsa Q3 le Q1. E ngotsoe ka lipalo:
\[
\mongolo{IQR} = Q3 – Q1
\]
Lipotso le Lipuisano tsa Mehlala
Mohlala oa Potso ea 1
A re re re na le lintlha tse latelang: 4, 7, 8, 10, 12, 15, 18.
Mohato oa 1: Hlopha Lintlha (haeba li so hlophisoe):
Lintlha li hlophisitsoe: 4, 7, 8, 10, 12, 15, 18.
Mohato oa 2: Fumana Karolo ea Pele ea Karolo (Q1):
Palo ea data = 7. Kaha e makatsa, e arotsoe likarolo tse peli tse kang ena: 4, 7, 8 le 12, 15, 18 ka karolelano e bohareng, e leng 10.
Karolo ea pele ke: 4, 7, 8. Mohareng oa 4, 7, 8 ke 7 (hobane 7 ke boleng bo bohareng). Kahoo Q1 = 7.
Mohato oa 3: Fumana Karolo ea Boraro (Q3):
Karolo ea bobeli ke: 12, 15, 18. Mohareng oa 12, 15, 18 ke 15 (hobane 15 ke boleng bo bohareng). Kahoo Q3 = 15.
Mohato oa 4: Bala IQR:
\[
\mongolo{IQR} = Q3 – Q1 = 15 – 7 = 8
\]
Kahoo, IQR bakeng sa data ke 8.
Mohlala oa Potso ea 2
Nahana ka sete e latelang ea lintlha: 2, 4, 6, 8, 10, 12, 14, 16.
Mohato oa 1: Hlopha Lintlha (haeba li so hlophisoe):
Lintlha li hlophisitsoe: 2, 4, 6, 8, 10, 12, 14, 16.
Mohato oa 2: Fumana Karolo ea Pele ea Karolo (Q1):
Palo ea data = 8. Kaha e lekana, arola data ka likarolo tse peli tse lekanang: 2, 4, 6, 8 le 10, 12, 14, 16 ka karolelano pakeng tsa data tse peli tse bohareng (8 le 10). Bohareng ba sete ena ea data ke (8 + 10)/2 = 9.
Karolo ea pele ke: 2, 4, 6, 8. Mohareng oa 2, 4, 6, 8 ke (4 + 6)/2 = 5. Kahoo Q1 = 5.
Mohato oa 3: Fumana Karolo ea Boraro (Q3):
Karolo ea bobeli ke: 10, 12, 14, 16. Mohareng oa 10, 12, 14, 16 ke (12 + 14)/2 = 13. Kahoo Q3 = 13.
Mohato oa 4: Bala IQR:
\[
\mongolo{IQR} = Q3 – Q1 = 13 – 5 = 8
\]
Kahoo, IQR bakeng sa data ke 8.
Mohlala oa Potso ea 3
Nahana ka sete e latelang ea data: 3, 5, 9, 12, 14, 18, 21, 22, 25, 30.
Mohato oa 1: Hlopha Lintlha (haeba li so hlophisoe):
Lintlha li hlophisitsoe: 3, 5, 9, 12, 14, 18, 21, 22, 25, 30.
Mohato oa 2: Fumana Karolo ea Pele ea Karolo (Q1):
Palo ea data = 10. Kaha e lekana, arola sete ea data ka likarolo tse peli tse lekanang: 3, 5, 9, 12, 14 le 18, 21, 22, 25, 30 ka karolelano pakeng tsa data tse peli tse bohareng (14 le 18). Bohareng ba sete ena ea data ke (14 + 18)/2 = 16.
Karolo ea pele ke: 3, 5, 9, 12, 14. Mohareng oa 3, 5, 9, 12, 14 ke 9. Kahoo Q1 = 9.
Mohato oa 3: Fumana Karolo ea Boraro (Q3):
Karolo ea bobeli ke: 18, 21, 22, 25, 30. Mohareng oa 18, 21, 22, 25, 30 ke 22. Kahoo Q3 = 22.
Mohato oa 4: Bala IQR:
\[
\mongolo{IQR} = Q3 – Q1 = 22 – 9 = 13
\]
Kahoo, IQR bakeng sa data ke 13.
Qetello
Mefuta e fapaneng ea li-interquartile (IQR) ke tekanyo ea ho ata ha data bohareng, e sa angoeng ke boleng bo feteletseng kapa lintho tse sa tloaelehang. IQR e fana ka kakaretso ea hore na ho ata ha data ho potoloha hakae ho potoloha dataset. Ka ho utloisisa mokhoa oa ho bala IQR, re ka sekaseka le ho utloisisa phapang ea data hamolemo.
Sehloohong sena, re buisane ka mathata a 'maloa a mehlala, hammoho le mehato ea ho khetholla Q1 le Q3, le ho bala IQR. Re tšepa hore mehlala ena e tla thusa ho hlakisa kutloisiso ea hau ea mohopolo oa IQR le ts'ebeliso ea ona lipalo-palong.