Thuto ea ho epolloa ha lintho tsa khale Asia Boroa-bochabela le Lintho tsa Bohlokoa Tse Sibolotsoeng
Asia Boroa-bochabela ke sebaka se nang le nalane e ruileng le e rarahaneng. Litso le tsoelo-pele tse ngata tsa boholo-holo li ile tsa atleha sebakeng sena, tsa siea lintho tsa khale, litempele, mengolo le libaka tse ling tsa khale tse bohlokoa ho utloisiseng nalane ea batho. Boepolli ba lintho tsa khale Asia Boroa-bochabela bo sibolotse lintho tse ngata tse sibolotsoeng tse fetotseng kutloisiso ea rona ea nalane ea sebaka seo.
Tsoelo-pele ea Lintho tsa Khale Asia Boroa-bochabela
Thuto ea lintho tsa khale Asia Boroa-bochabela e qalile ho hapa tlhokomelo qetellong ea lekholo la bo19 la lilemo le mathoasong a lekholo la bo20 la lilemo, haholo-holo ka ho fihla ha bafuputsi ba Europe. Mohlala o mong ke ho sibolloa ha Tempele ea Borobudur Indonesia ke Sir Thomas Stamford Raffles ka 1814. Ho sa le joalo, Thailand, litaba tsa lintho tsa khale li ile tsa qala ho phenyekolloa ka botebo qetellong ea lekholo la bo19 la lilemo ka ho sibolloa ha mengolo e mengata ea boholo-holo le libaka tse ling tse ileng tsa tsejoa hamorao e le mesaletsa ea tsoelo-pele ea Dvaravati.
Nts'etsopele ea lintho tsa khale Asia Boroa-bochabela e ile ea ba le keketseho karolong ea bobeli ea lekholo la bo20 la lilemo, ka ho kenella ha litsebi tsa lintho tsa khale tsa lehae ho kopanya mekhoa ea lipatlisiso ea sejoale-joale le tsebo ea setso. Litsi tse 'maloa tsa lipatlisiso tsa lintho tsa khale li thehiloe linaheng tse fapaneng tsa Asia Boroa-bochabela' me li ntse li tsoela pele ho etsa lipatlisiso le ho epolla ho sibolla nalane ea sebaka seo ka botebo bo boholo.
Lintho tsa Bohlokoa tse fumanoeng Linaheng tse 'maloa
Indonesia
1. Tempele ea Borobudur:
Tempele ea Borobudur, e fumanehang Magelang, Central Java, ke tempele ea Mabuddha ea lekholong la bo8 le la bo9 la lilemo 'me ke e' ngoe ea libaka tsa bohlokoa ka ho fetisisa tsa setso Indonesia. Litšoantšo tsa eona tse betliloeng ka botlalo li pheta lipale tsa bophelo ba Buddha 'me li senola leseli le lengata mabapi le bophelo ba sechaba le ba bolumeli ba mehleng eo.
2. Sebaka sa Sangiran:
Sebaka sa Sangiran, se fumanehang Central Java, ke se seng sa libaka tsa bohlokoa ka ho fetisisa tsa paleoanthropology lefatšeng. Lintho tse sibolotsoeng Sangiran li kenyelletsa mesaletsa ea lintho tsa khale ea Homo erectus, e fanang ka tlhaiso-leseling ea bohlokoa mabapi le ho iphetola ha batho. Sebaka sena se boetse se ntlafatsa kutloisiso ea rona ea libaka tsa khale le likamano tsa batho le tikoloho e potolohileng.
Thailand
1. Ban Chiang:
Ban Chiang, sebaka sa bohlokoa sa lintho tsa khale tsa khale Profinseng ea Udon Thani, Thailand, se tsebahala ka li-ceramic tsa sona tsa Mehleng ea Boronse. Lintho tse fumanoeng Ban Chiang li fetotse maikutlo a mangata a saense mabapi le nts'etsopele ea theknoloji ea pele ho nako Asia Boroa-bochabela le likamano lipakeng tsa lichaba nakong eo.
2. Sukhothai:
Jwalo ka motsemoholo wa pele wa Mmuso wa Sukhothai, sebaka sa Sukhothai, seo hona jwale e leng Sebaka sa Bohlokwa ba Lefatshe sa UNESCO, se tletse dithako tsa ditempele, diemahale tsa Buddha le dintho tse ding tse fapaneng tsa kgale. Sukhothai e fana ka tlhahisoleseding e ngata mabapi le ntshetsopele ya bonono, setso le bodumedi Thailand nakong ya lekgolo la bo13 ho isa ho la bo15 la dilemo.
Kamboja
1. Angkor Wat:
Angkor Wat e Sim Reap ke e 'ngoe ea mehaho e meholo le e tummeng ka ho fetisisa ea litempele lefatšeng. E hahiloeng ke Morena Suryavarman II lekholong la bo12 la lilemo, Angkor Wat ke mosebetsi o motle oa meralo ea Khmer, o nang le lintlha tsa setso le bolumeli ba Mahindu ka har'a nalane ea Cambodia. Ho sibolloa le ho etsoa lipatlisiso tse ling ka Angkor Wat ho ntlafalitse kutloisiso ea rona ea lipolotiki, moruo le bomoea ba Cambodia nakong ena.
2. Tempele ea Preah Vihear:
Tempele ena, e fumanehang moeling o pakeng tsa Cambodia le Thailand, e hahiloe lekholong la bo11 le la bo12 la lilemo. Preah Vihear e fana ka tlhahisoleseling ea bohlokoa mabapi le meaho ea Khmer 'me e sebetsa e le ntlha ea bohlokoa ea litšupiso ho utloisiseng ho ata ha Bohindu Asia Boroa-bochabela.
Vietnam
1. Dong Son:
Sebaka sena se tsebahala ka mesebetsi ea sona ea boronse, ho kenyeletsoa le meropa e tummeng ea boronse, e neng e le matšoao a boemo sechabeng. Lintho tse fumanoeng Dong Son li bontša boemo bo phahameng ba tsebo ea tšepe sebakeng seo le karolo ea bohlokoa eo Vietnam e e bapetseng marang-rang a khoebo ea likepe tsa Asia Boroa-bochabela.
2. Mora oa ka:
My Son ke moaho oa tempele ea Mahindu o tsoang tsoelo-peleng ea Champa. Sebaka sena se fumanehang Quang Nam, Vietnam, se fana ka temohisiso e tebileng mabapi le tšusumetso ea Bohindu Asia Boroa-bochabela, hammoho le meralo le bonono bo ikhethang ba Champa.
Sefilipino
1. Nkho ea Manunggul:
Se sibolotsoeng sena ke nkho ea lepato e fumanoeng Lehaheng la Manunggul, Palawan. E bontša batho ba babeli ba sokang sekepe, nkho ena e fana ka bopaki ba bohlokoa ba mekhoa ea lepato ea khale le litumelo tsa moea Philippines.
2. Lihlekehleke tsa Masbate:
Libaka tsa lintho tsa khale tsa khale Lihlekehlekeng tsa Masbate li na le lintho tse ngata tse entsoeng ka matsoho tse fanang ka lintlha tsa bophelo ba sechaba, mekhoa ea bolumeli le theknoloji ea Mafilipino a matsoalloa a pele ho tšusumetso ea bokolone.
Tšusumetso ea Lintho tsa Khale Tse fumanoeng Thutong ea Lintho tsa Khale Kutloisisong ea Histori le ea Setso
Lintho tsena tse fumanoeng ke baepolli ba lintho tsa khale li fana ka temohisiso ea bohlokoa likarolong tse fapaneng tsa bophelo ba nakong e fetileng, ho kenyeletsoa le meaho ea sechaba, litumelo tsa bolumeli, theknoloji le likamano lipakeng tsa lichaba. Li thusa ho araba lipotso mabapi le tšimoloho ea lichaba, nts'etsopele ea setso, le bofalli le khoebo lipakeng tsa libaka.
Moruo le Khoebo
Lintho tse sibolotsoeng tse kang lintho tsa khale tsa letsopa tse entsoeng ka letsopa Ban Chiang kapa meropa ea boronse e Dong Son li bontša hore ho na le marangrang a maholo a khoebo Asia Boroa-bochabela ho tloha mehleng ea pele ho histori. Lintho tsena li bontša hore batho ba sebaka seo ba ne ba sa phele ba le bang, empa ba ne ba kopanela phapanyetsanong ea thepa le mehopolo le lichaba tse ling Asia le libakeng tse ling.
Mekhoa ea Tumelo le Bomoea
Ho sibolloa ha litempele, mengolo le lintho tsa khale tsa bolumeli tse kang tse Borobudur, Angkor Wat, le My Son ho fana ka temohisiso mabapi le litsamaiso tsa tumelo le bomoea ba lichaba tsa boholo-holo tsa Asia Boroa-bochabela. Ka mohlala, litso tsa Mahindu le Mabuddha li bile le tšusumetso e kholo 'me li siile mesaletsa e ntseng e ka bonoa le kajeno, ka bobeli meahong e meholo le mekhoeng ea bolumeli ea letsatsi le letsatsi.
Theknoloji le Bonono
Libaka le lintho tsa khale tse fumanoeng Asia Boroa-bochabela li bontša theknoloji le bonono bo tsoetseng pele haholo. Nkho ea Manunggul e tsoang Philippines, moropa oa boronse o tsoang Dong Son, le litšoantšo tse betliloeng tse bonolo tsa Sukhothai le Borobudur li bontša bokhoni bo phahameng ba bonono le theknoloji. Liphuputso tsena li boetse li bontša tsebo e pharaletseng ea tšepe, temo le meralo ea meaho.
Ho Kenella ha Sechaba sa Lehae
Karolo ea bohlokoa ea nts'etsopele ea thuto ea lintho tsa khale ea mehleng ena ke ho kenella ha lichaba tsa lehae lipatlisisong le paballong ea lefa la setso. Sena ha se thuse feela ho boloka lintho tsa khale le libaka empa hape se matlafatsa boitsebiso ba setso le nalane ba lichaba tsena.
Qetello
Thuto ea lintho tsa khale Asia Boroa-bochabela e sibolotse lintho tse ngata tse sibolotsoeng tse ntlafatsang kutloisiso ea rona ea nalane ea sebaka seo. Ho tloha Borobudur Indonesia ho ea Angkor Wat Cambodia, le Ban Chiang Thailand le Dong Son Vietnam, ntho e 'ngoe le e 'ngoe e sibolotsoeng e eketsa lera le leng historing e rarahaneng le setso sa Asia Boroa-bochabela. Lipatlisiso tsa lintho tsa khale ha li re thuse feela ho utloisisa nako e fetileng empa li boetse li fana ka moelelo oa ho lekola boitsebiso le nts'etsopele ea setso le sechaba ea lichaba tsa mehleng ena. Lintho tsena tse sibolotsoeng ke menehelo ea bohlokoa ho saense le setso sa lefats'e, e totobatsang bohlokoa ba tšebelisano-'moho ea machaba le ea lehae thutong ea lintho tsa khale.