Thuto ea Ethnography le Thuto ea Ethnology ho Anthropology
Thuto ea batho ke thuto ea mahlale e ithutang batho ka mahlakore a mangata, ho kenyeletsoa le mahlakore a 'mele, a setso le a sechaba. Ka hare ho tšimo ena, ho na le mahlakore a mabeli a hlahelletseng: thuto ea morabe le thuto ea morabe. Mahlakore ana a mabeli a nkoa a tšoana, empa ha e le hantle a na le liphapang tse kholo mekhoeng le mekhoeng. Sehloohong sena, re tla tšohla liphapang le likamano pakeng tsa thuto ea morabe le thuto ea morabe ka har'a moelelo oa thuto ea batho, hammoho le bohlokoa ba tsona ho utloisiseng mefuta-futa ea setso sa batho.
Selelekela: Kutloisiso ea Motheo
Thuto ea morabe e ka hlalosoa habonolo e le thuto ea setso sa batho ka ho shebella ka ho toba le ho nka karolo bophelong ba letsatsi le letsatsi ba sehlopha se ithutoang. Thuto ea morabe hangata e kenyelletsa mekhoa e matla ea pokello ea lintlha, joalo ka lipuisano tse tebileng, tlhokomelo ea barupeluoa le tlhahlobo ea pale. Sepheo se seholo sa thuto ea morabe ke ho fumana kutloisiso e tebileng ea setso, mekhoa ea sechaba le maikutlo a lefats'e a sehlopha se ithutoang.
Ka lehlakoreng le leng, thuto ea morabe ke lekala la thuto ea batho le kopanelang papisong le tlhahlobong ea litso tse fapaneng. Thuto ea morabe e sebelisa lintlha tse bokelletsoeng ke litsebi tsa thuto ea morabe ho etsa kakaretso, ho khetholla mekhoa e tšoanang, le ho nts'etsapele likhopolo-taba mabapi le likarolo tse fapaneng tsa sechaba sa batho le setso. Ka mantsoe a mang, thuto ea morabe e sebetsa maemong a maholo a tlhahlobo, e beha lintlha tsa thuto ea morabe ka har'a moelelo o pharaletseng ho haha setšoantšo se felletseng sa mefuta-futa ea litso.
Ethnography: Mekhoa le Mekhoa
Hangata thuto ea morabe e nkoa e le motheo oa thuto ea setso le ea sechaba. Mokhoa ona o hloka lipatlisiso tse matla, tsa nako e telele tšimong, tse tsejoang e le mosebetsi oa tšimo. Nakong ea mosebetsi oa tšimo, litsebi tsa morabe li phela le sechaba se ithutoang le ho nka karolo bophelong ba bona ba letsatsi le letsatsi. Sena se lumella litsebi tsa morabe ho fumana temohisiso e tebileng le ea 'nete mabapi le meetlo, mekhoa le litekanyetso tsa sehlopha se ithutoang.
Mekhoa ea ho bokella lintlha ho ethnography e fapane. Ho shebella ka ho nka karolo ke mokhoa oa mantlha, moo bafuputsi ba sa shebelleng feela empa ba boetse ba nka karolo mesebetsing ea letsatsi le letsatsi ea sechaba. Sena se thusa bafuputsi ho utloisisa moelelo oa liketso le mekhoa e bonoang. Lipuisano tse tebileng li boetse li sebelisoa ho fumana maikutlo a botho le lipale ho tsoa ho litho tsa sehlopha se ithutoang. Ho feta moo, litsebi tsa ethnography hangata li sebelisa tlhahlobo ea litokomane, ho nka lifoto, esita le ho rekota livideo e le karolo ea mekhoa ea bona ea ho bokella lintlha.
Mohlala o motle oa thuto ea morabe ke mosebetsi oa Bronislaw Malinowski, o hatisitsoeng mathoasong a lekholo la bo20 la lilemo, moo a ileng a ithuta batho ba Lihlekehleke tsa Trobriand Pacific Boroa. Ka ho shebella barupeluoa le tlhahlobo e tebileng, Malinowski o ile a sibolla likamano tse rarahaneng tsa sechaba le litsamaiso tsa phapanyetsano ka har'a metse ena.
Thuto ea morabe: Tlhahlobo le Kakaretso
Thuto ea morabe e hatisa tlhahlobo ea papiso le ea khopolo-taba ho sebelisoa lintlha tsa morabe e le motheo. Litsebi tsa morabe li bokella lintlha tse tsoang lithutong tse fapaneng tsa morabe ho batla mekhoa e bontšang ho tšoana kapa ho se tšoane pakeng tsa litso. Sepheo sa mokhoa ona ke ho etsa kakaretso le ho nts'etsapele likhopolo-taba tse hlalosang liketsahalo tse fapaneng tsa sechaba le setso.
Mohlala, setsebi sa morabe se ka 'na sa thahasella ho ithuta litsamaiso tsa kamano ea batho litsong tsohle. Ka ho sebelisa lintlha tsa morabe, ba ka bapisa ho fumana hore na ho na le mekhoa e tloaelehileng ea hore na malapa a hlalosoa joang le likarolo tseo a li bapalang bophelong ba sechaba.
E 'ngoe ea likhopolo-taba tse kholo thutong ea morabe ke mokhoa oa Claude Lévi-Strauss oa ho theha lintho . Lévi-Strauss o sebelisitse mokhoa oa ho bapisa ho hlahloba litšōmo le meaho ea sechaba ea litso tse fapaneng . O ile a pheha khang ea hore ho na le sebopeho sa motheo se thehiloeng litsong tsohle tsa batho, se ka senoloang ka tlhahlobo e tebileng ea ho bapisa.
Liphapang le Likamano Pakeng tsa Ethnography le Ethnology
Leha thuto ea morabe le thuto ea morabe li na le lipheo le mekhoa e fapaneng, lia tlatsana. Thuto ea morabe e fana ka lintlha tse qaqileng le tse nang le moelelo, ha thuto ea morabe e fana ka tlhahlobo e bapisang e lumellang nts'etsopele ea likhopolo-taba tse akaretsang.
Phapang e kgolo pakeng tsa tsena tse pedi ke hore thuto ya morabe e shebane haholo le pokello ya data e tobileng le e tebileng, ha thuto ya morabe e shebane haholo le ho sekaseka data e bokelletsweng ho theha dikakaretso le dikgopolo. Leha ho le jwalo, ka bobedi di thusa ho utlwisisa ho rarahana le mefutafuta ya setso sa batho.
Ha e le hantle, litsebi tse ngata tsa thuto ea batho li sebetsa mafapheng ana ka bobeli. Li ka 'na tsa qala ka ho etsa lipatlisiso tsa thuto ea morabe ho bokella lintlha, ebe li fetohela thutong ea morabe ho sekaseka lintlha tseo moelelong o pharaletseng. Sena se li lumella ho fana ka temohisiso e seng feela e tobileng sehlopheng se le seng sa setso empa hape e leng ea bohlokoa moelelong o pharaletseng.
Bohlokoa ba Ethnography le Ethnology
Mekhoa ena ka bobeli e bapala karolo ea bohlokoa thutong ea batho. Thuto ea morabe e fana ka kutloisiso e tebileng ea hore na batho ba phela joang, ba sebelisana joang, 'me ba etsa hore lefatše la bona le be le moelelo joang. Sena se bohlokoa haholo-holo maemong a lefats'e la kajeno, moo ho utloisisa mefuta-futa ea litso ho ka thusang ntho e 'ngoe le e 'ngoe ho tloha leano la sechaba ho ea mekhoeng ea khoebo.
Ka lehlakoreng le leng, thuto ea morabe e thusa ho khetholla mekhoa e tšoanang le liphapang tsa motheo tsa setso se fapaneng. Sena ha se thuse feela nts'etsopele ea likhopolo-taba thutong ea batho empa hape se na le lits'ebetso tse sebetsang masimong a kang bophelo bo botle ba lefats'e, thuto le nts'etsopele ea machaba. Ka ho utloisisa mekhoa e tšoanang le liphapang litsong tsa batho, mananeo le maano a ka etsoa ka katleho le ka kutloisiso e kholo ho latela maemo a setso.
Qetello
Thuto ea morabe le thuto ea morabe ke mafapha a mabeli a tlatselletsang ka har'a thuto ea batho. Thuto ea morabe e fana ka kutloisiso e tebileng le e amanang le setso se itseng ka mosebetsi o matla oa tšimo, ha thuto ea morabe e sebelisa lintlha tsa thuto ea morabe ho etsa litlhahlobo tse bapisang, ho khetholla mekhoa le ho nts'etsapele likhopolo-taba tse akaretsang. Mekhoa ena ka bobeli ea bohlokoa ho re thusa ho utloisisa mefuta-futa le ho rarahana ha setso sa batho.
Ka tšebelisano-'moho pakeng tsa thuto ea morabe le thuto ea morabe, litsebi tsa thuto ea batho li khona ho fana ka temohisiso e batsi haholoanyane mabapi le hore na ho bolela'ng ho ba motho le hore na lichaba tse fapaneng lefatšeng ka bophara li fana ka moelelo joang bophelong ba tsona. Lefatšeng le ntseng le hokahana lefatšeng ka bophara, kutloisiso e joalo ke senotlolo sa ho theha maano le mekhoa e nang le toka, e kenyeletsang bohle le e tsitsitseng.