Gaioiga fa'asolosolo - fa'afitauli ma fofo
1. Kalafi o le saoasaoa (v) e fa'atusatusa i le taimi (t) o lo'o fa'aalia i le ata o lo'o i lalo. O le a le fa'agesegese e tusa ai ma le kalafi.

fofo
AB = gaioiga i le fa'atelevaveina faifai pea , BC = gaioiga i le saoasaoa faifai pea , CD = gaioiga i le fa'agesegese faifai pea.

2. Kalafi o le gaioiga fa'alaina o lo'o fa'aalia i le ata o lo'o i lalo. O le a le mamao e malaga ai se mea mai le 0 sekone – 8 sekone.

fofo
Eria 1 = eria o le tafatolu = ½ (4-0)(12-0) = ½ (4)(12) = (2)(12) = 24
Eria 2 = eria faatafafā = (8-4)(12-0) = (4)(12) = 48
O le mamao na malaga ai i le 8 sekone = 24 mita + 48 mita = 72 mita.
3. Kalafi o le saoasaoa (v) e fa'atusatusa i le taimi (t) mo le gaioiga fa'asolosolo o lo'o fa'aalia i le ata o lo'o i lalo. O le a le mamao na malaga ai i le 12 sekone.
fofo
Eria 1 = eria o le tafatolu = ½ (2-0)(4-0) = ½ (2)(4) = 4
Eria 2 = eria o le faatafafā = (6-2)(4-0) = (4)(4) = 16
Eria 3 = eria o le tafatolu = ½ (8-6)(4-0) = ½ (2)(4) = 4
Eria 4 = eria o le tafatolu = ½ (10-8)(4-0) = ½ (2)(4) = 4
Eria 5 = eria o le sikuea = (12-10)(4-0) = (2)(4) = 8
O le mamao na malaga ai i le 12 sekone = 4 + 16 + 4 + 4 + 8 = 36 mita
4. O se mea faitino e malaga i le saoasaoa e 36 km/itula e le suia mo le 5 sekone, ona faatelevaveina lea o le 1 m/s² mo le 10 sekone ona faagesegese lea o le 2 m/s² seia oo ina malolo. O le fea kalafi (vt) e faaalia ai le malaga a le mea faitino.


Ua iloa:
Gaioiga 1 = saoasaoa tumau
Saosaoa tumau (v) = 36 km/h = 36 (1000 m) / 3600 s = 36,000 m / 3600 s = 10 m/s
Vaitaimi va (t) = 5 sekone
Gaioiga 2 = fa'atelevaveina faifai pea
Saosaoa muamua (v o ) = saoasaoa i le gaioiga 1 = 10 m/s
Fa'avavevave (a) = 1 m/s 2
Vaitaimi va (t) = 10 sekone
Gaioiga 3 = fa'agesegese faifai pea
Fa'agesegese (a) = -2 m/s 2
Saosaoa mulimuli (vt ) = 0 m/s
Mana'omia: o le fea kalafi e fa'aalia ai femalagaa'iga a le mea faitino
Fofo:
O le saoasaoa mulimuli o le gaioiga 2:
vt = v o + i
vt = 10 + (1)(10) = 10 + 10 = 20 m/ s
Saosaoa mulimuli o le gaioiga 2 (vt ) = saoasaoa muamua o le gaioiga 3 (vO ) = 20 m/s
Vaitaimi o le gaioiga 3:
vt = v o + i
0 = 20 + (-2)(t)
0 = 20 – 2t
20 = 2t
t = 20 / 2
t = 10 sekone
Gaioiga 1: E malaga le mea i le saoasaoa e le suia o le 10 m/s i le 5 sekone
Gaioiga 2: Na faatelevaveina le mea i le 10 sekone seia oo ina saoasaoa = 20 m/s.
Gaioiga 3: Fa'agesegese le mea i le 10 sekone se'ia o'o ina malolo.
O lo'o fa'aalia i le kalafi B femalagaa'iga a le mea faitino.
5. O se taavale e alu i le saoasaoa e 5 m/s i le 10 sekone, ona faatelevaveina lea o le 1 m/s 2 i le 5 sekone. Ona faagesegese lea seia oo ina malolo pe a uma ona alu le taavale i le 137.5 mita. O le fea kalafi (vt) e faaalia ai le malaga a le mea faitino.


Ua iloa:
Gaioiga 1 = gaioiga i le saoasaoa tumau
Saosaoa tumau (v) = 5 m/s
Vaitaimi va (t) = 10 sekone
Gaioiga 2 = gaioiga i le fa'atelevaveina faifai pea
Saosaoa muamua (v o ) = saoasaoa i le gaioiga 1 = 5 m/s
Fa'avavevave (a) = 1 m/s 2
Vaitaimi va (t) = 5 sekone
Saosaoa mulimuli (vt ) = 0 m/s
Aofa'i mamao (s) = 137.5 m/s
Manaomia: O le kalafi o loʻo faʻaalia ai le malaga a le taʻavale
Fofo:
Mamao mo le gaioiga 1:
s = vt = (5)(10) = 50 mita
Mamao mo le gaioiga 2:
s = v o t + ½ i le 2 = (5)(5) + ½ (1)(5) 2 = 25 + ½ (25) = 25 + 12.5 = 37.5 mita
Mamao mo le gaioiga 3:
137.5 – (50 + 37.5) = 137.5 – 87.5 = 50 mita
O le saoasaoa mulimuli o le gaioiga 2:
O le saoasaoa mulimuli o le gaioiga 2 ua fuafuaina e faʻaaoga ai faʻamatalaga o le gaioiga 2:
vt = v o + i
vt = 5 + (1)(5) = 5 + 5 = 10 m/ s
Saosaoa mulimuli mo le gaioiga 2 (vt ) = saoasaoa muamua mo le gaioiga 3 (vO ) = 10 m/s
Vaitaimi mo le gaioiga 3:
O le va o taimi ua fuafuaina pe a uma ona maua le fa'agesegese. O le fa'agesegese (a) ma le va o taimi (t) ua fuafuaina e fa'aaoga ai fa'amatalaga o le gaioiga 3.
Fa'agesegese o le gaioiga o le mea 3:
vt 2 = v o 2 + 2 ad
0 2 = 10 2 + 2 a (50)
0 = 100 + 100 a
100 = -100 a
a = – 100 / 100
a = – 1 m/s 2
Vaitaimi o le gaioiga 3:
vt = v o + i
0 = 10 + (-1) t
0 = 10 – t
t = 10 sekone
Gaioiga 1: E malaga le mea i le saoasaoa e le suia o le 5 m/s i le 10 sekone.
Gaioiga 2: E malaga le mea mo le 5 sekone seia oo ina tutusa lona saoasaoa ma le 10 m/s.
Gaioiga 3: Fa'agesegese le mea mo le 10 sekone se'ia o'o ina malolo.
6. O se taavale e 800-kg e malaga i luga o se laina sa'o ma le saoasaoa muamua e 36 km/itula. A mae'a ona malaga i le 150 mita, o le saoasaoa o le taavale = 72 km/itula. Fuafua le taimi e malolo ai.
Ua iloa:
v o = 36 km/itula = 36,000 mita / 3600 s = 10 m/s
v t = 72 km/itula = 72,000 mita / 3600 s = 20 m/s
d = 150 mita
Mana'omia: va o taimi (t)
Fofo:
Tolu fua fa'atatau o le gaioiga i le fa'atelevaveina faifai pea:
vt = v o + i
d = v o t + ½ i le 2
vt 2 = v o 2 + 2 ad
Fa'avave:
vt 2 = v o 2 + 2 ad
20 2 = 10 2 + 2 a (150)
400 = 100 + 300 a
400 – 100 = 300 a
300 = 300 a
a = 300/300
a = 1 m/s 2
Vaitaimi o le vaitaimi:
vt = v o + i
20 = 10 + (1) t
20 – 10 = t
t = 10 sekone
7. E alu se ta'avale i le saoasaoa e 20 m/s. E malolo le ta'avale i le 5 sekone pe a uma ona fa'agesegese. O le a le mamao na malaga ai le ta'avale.
Ua iloa:
Saosaoa muamua (v o ) = 20 m/s
Saosaoa mulimuli (vt ) = 0 m/s
Vaitaimi va (t) = 5 sekone
Mana'omia: mamao (d)
Fofo:
fa'agesegese:
vt = v o + i
0 = 20 + se 5
-20 = 5a
a = -20/5
a = -4 m/s 2
Mamao na malaga ai i le taavale:
d = v o t + 1/2 i le 2
d = (20)(5) + 1/2 (-4)(5) 2 = (20)(5) + (-2)(25)
d = 100 – 50
d = 50 mita
8. O le mamao ma le vaitaimi e fealua'i ai se mea o lo'o fa'aalia i le laulau o lo'o i lalo.

Fuafua ituaiga o gaioiga e oo i ai mea faitino 1 ma le 2…
fofo
Meafaitino 1:
v = s / t
v = saoasaoa , s = mamao , t = va o taimi
v = 60/15 = 4 senitimita/s
v = 80/20 = 4 senitimita/s
v = 100/25 = 4 senitimita/s
Saosaoa tumau = gaioiga laina tutusa.
Meafaitino 2:
v = s / t
v = saoasaoa, s = mamao , t = va o taimi
v = 4/2 = 2 senitimita/s
v = 9/3 = 3 senitimita/s
v = 25/5 = 5 senitimita/s
Fa'ateleina le saoasaoa = gaioiga laina e le tutusa, fa'atelevaveina.
- fesili: O le ā le mea e ese ai le gaioiga fa'alava mai isi ituaiga o gaioiga? tali: O le gaioiga fa'asolosolo e fa'atatau i le gaioiga o se mea i luga o se ala sa'o i le itu e tasi. E le pei o le gaioiga fa'ata'amilomilo po'o le gaioiga fa'asolosolo, e leai se suiga i le itu o le mea o lo'o gaoioi i le gaioiga fa'asolosolo.
- fesili: E faapefea ona ese le mamao mai le fesiitaiga i le gaioiga laina? tali: O le mamao o le umi atoa lea o le ala e ui ai se mea o loʻo gaoioi, aʻo le fesiitaiga o le mamao saʻo i le va o tulaga muamua ma le tulaga mulimuli, faʻatasi ai ma le itu. O le fesiitaiga o se aofaʻiga vector, ae o le mamao o le scalar.
- fesili: Aiseā e mafai ai ona eseese tau o le saoasaoa ma le velo mo le gaioiga lava e tasi? tali: O le saoasaoa o se fua fa'atatau o le saoasaoa o le gaoioi o se mea e aunoa ma le mafaufau i lona itu, ae o le velocity o se vector quantity e aofia ai le tele ma le itu. Mo le gaioiga fa'asolosolo, afai e iai se suiga i le itu, o le saoasaoa averesi atonu e ese mai le tele o le saoasaoa averesi.
- fesili: O le ā le uiga o le fai atu o se mea faitino e iai lana gaioiga laina tutusa? tali: O se mea faitino o loʻo gaoioi tutusa i se laina saʻo i se saoasaoa tumau. O lona uiga o lona saoasaoa ma le itu e tumau pea e le suia i le aluga o taimi.
- fesili: E faʻapefea ona tumau le saoasaoa o se mea faitino ae suia lona saoasaoa i le gaioiga laina? tali: Mo se mea faitino o loʻo gaoioi faʻasolosolo, na o le pau lava le auala e mafai ona tupu ai lenei mea pe afai e suia le itu o le gaioiga. Peitaʻi, i le gaioiga faʻasolosolo moni, e tumau pea le itu. Afai e suia le itu, e le o toe na o le gaioiga faʻasolosolo.
- fesili: O le ā le matafaioi a le fa'atelevaveina i le gaioiga fa'asolosolo? tali: O le fa'avavevaveina e fa'ailoa mai ai se suiga i le saoasaoa i le aluga o taimi. I le gaioiga fa'asolosolo, e mafai ona fa'aalia ai se fa'aopoopoga po'o se fa'aitiitia o le saoasaoa po'o se suiga i le itu (pe afai e le na'o le fa'asolosolo fa'asolosolo le gaioiga). O se fa'avavevaveina e le o le zero e fa'ailoa mai ai o lo'o suia le saoasaoa o le mea.
- fesili: E faʻapefea ona faʻaalia le faʻavavevaveina leaga, poʻo le faʻagesegese, i le gaioiga laina? tali: I le tulaga o le gaioiga fa'asolosolo, o le fa'atelevaveina leaga (e masani ona ta'ua o le fa'agesegese) e fa'atatau i le fa'aitiitia o le saoasaoa i le ala sa'o lava e tasi. O se fa'atelevaveina i le itu e fa'afeagai ma le gaioiga.
- fesili: O le a le sootaga i le va o le malosi atoa ma le faatelevaveina i le gaioiga laina e tusa ai ma le tulafono lona lua a Newton? tali: E tusa ai ma le tulafono lona lua a Newton, o le malosi atoa e faʻatino i luga o se mea e tutusa ma le faʻavavevaveina e oʻo i ai ma e galue i le itu lava e tasi. aemaise lava, , fea o le malosi atoa lea, o le mamafa o le mea faitino, ma o lona fa'avavevaveina lea.
- fesili: Afai o loʻo gaoioi se taʻavale i se laina saʻo ma taofi, e mafai ea ona tatou fai atu o lona siʻitia mulimuli e sero? tali: Leai. O le fesiitaiga e faasino i le mamao sa'o i le va o tulaga muamua ma tulaga mulimuli faatasi ai ma le itu e agai i ai. Afai ua fesiita'i le taavale mai lona tulaga muamua a'o le'i taofi, o le fesiitaiga e le o le zero; na'o lona saoasaoa mulimuli e leai.
-
Fesili: E fa'apefea ona fesoota'i le manatu o le inertia ma le gaioiga fa'asolosolo? Tali: O le inertia o le tete'e lea o se mea i se suiga i lona tulaga o le gaioiga. Mo se mea o lo'o gaoioi fa'asolosolo, o le inertia o lona uiga o le a fa'aauau pea ona gaoioi le mea i se laina sa'o i se saoasaoa tumau se'i vagana ua fa'atinoina e se malosiaga mai fafo.