Malosiaga o le Felagolagomaʻi ma le Pipii
O le malosi o le pipii o le malosi lea e tosina ai le va o molela'au i totonu o se mea tutusa, ae o le malosi o le tosina i le va o molela'au o se mea e le tutusa e ta'ua o le Malosiaga Pipii. Mo se fa'ata'ita'iga, tatou te sasa'aina le vai i totonu o se ipu tioata. E tupu le pipii pe a tosina le tasi molela'au o le vai, ae o le pipii e tupu pe a tosina le tasi molela'au o le vai ma molela'au o le tioata.
Feso'ota'i tulimanu
A'o le'i a'oa'oina le manatu o le Capillarity, tatou te malamalama muamua i le a'afiaga o le malosi o le pipii ma le malosi o le pipii i le capillary. Mo se fa'ata'ita'iga, tatou te toe iloiloina le vai i totonu o se tioata. A malosi atu le malosi o le pipii o le molela'au vai nai lo le malosi o le pipii (le malosi o le tosoina i le va o le molela'au vai ma le molela'au tioata) o le a fausia ai e le fogāeleele vai se pi'o i luga. O se fa'ata'ita'iga o lenei tulaga pe a iai le vai i totonu o se tioata. E masani lava, e fai mai o le vai e fa'asusu ai le fogāeleele o le tioata. I se isi itu, afai e malosi atu le malosi o le pipii, ona pi'o lea i lalo le fogāeleele o le vai. Mo se fa'ata'ita'iga, pe a iai le mercury i totonu o se tioata.
O le tulimanu e fausia e le pi'o e ta'ua o le tulimanu feso'ota'i. A maualuga atu le malosi o le pipi'i o le vai nai lo le malosi o le pipi'i, o le tulimanu feso'ota'i e faia e masani lava e la'ititi ifo nai lo le 90.o (ata a). I se isi itu, afai e maualuga atu le malosi o le pipii nai lo le malosi o le pipii o le vai, o le tulimanu o le fesootaʻiga na faia e sili atu i le 90o (ata e). E faigata ona fuafuaina le malosi o le pipii ma le malosi o le felagolagoma'i, ae e mafai ona fuaina tulimanu o le fesoota'iga. O le a le fesoota'iga ma le capillarity?
Manatu o le Capillarity
Afai e sili atu le malosi o le pipii o le vai nai lo le malosi o le pipii, o le a milo i luga le fogāeleele o le vai. A tatou fa'aofiina se paipa manifinifi po'o se paipa (o se paipa e la'ititi lona lautele nai lo le koneteina), e alu a'e le vai i totonu o le koneteina i totonu o le koluma o le paipa. E mafua ona o le malosi o le aofa'i o le mamafa o le fogāeleele i luga o le puipui o le paipa e alu a'e i luga. O le maualuga aupito maualuga e mafai ona ausia e se vai pe a tutusa le malosi o le mamafa o le fogāeleele ma le mamafa o le vai i totonu o le paipa. O lea la, e na'o le maualuga e mafai ona alu a'e ai le vai pe a paleni le malosi o le mamafa o le fogāeleele ma le mamafa o le vai i totonu o le paipa.

I se isi itu, afai e sili atu le malosi o le pipii nai lo le malosi o le pipii o le vai, o le a pi'o i lalo le fogāeleele o le vai. A tatou fa'aofiina se paipa manifinifi po'o se paipa (o se paipa e la'ititi lona lautele nai lo le koneteina), o le a avea ma vaega pito i lalo o le vai (tagai i le ata o lo'o i lalo).
O lenei aafiaga ua ta'ua o le capillary, ma o le paipa manifinifi ua ta'ua o le capillary tube. Ia manatua o tatou alatoto laiti e mafai foi ona ta'ua o paipa capillary aua o le tafe toto i totonu o alatoto laiti e tupu foi ona o aafiaga o le capillary. E faapena foi, o le mea e tupu o le siitia o le liusuavai o le wax po o le kerosene e ala i le axis. E le gata i lea, o le capillarity e talitonuina foi e iai sona sao taua i le alu a'e o le vai ma mea'ai mai a'a i laulaau e ala i alatoto xylem. Afai e leai se capillarity, o le a mago loa le eleele pe a uma le timu. O le isi aafiaga taua o le capillarity o le taofia lea o le vai i va i le va o vaega o le eleele.
Fuafuaga o le Capillarity
E fa'apefea ona tatou fuafua le maualuga o le vai e alu a'e i le koluma o le paipa capillary? O le alu a'e o le vai i le koluma o le paipa capillary, lea e iai lona radius r e o'o atu i le maualuga h. O le malosi o lo'o fa'atinoina i le taofia o le vai i le maualuga h o le vaega lea o le malosi o le tete'e o le fogaeleele i le itu fa'atulagaina: F cos θ.
O le pito i luga o le paipa capillary e tatala ina ia iai le mamafa o le ea i luga o le vai. O le umi o le pito pa'i i le va o le vai ma le paipa e 2πr (li'o). O lea la, o le tele o le malosi o le tete'e o le pito i luga o vaega fa'atulagaina e galulue i luga o le pito i luga e fa'afeso'ota'i e fa'apea:

F = Malosiaga o le fete'ena'iga o luga, γ = Fete'ena'iga o luga, r = le lapo'a o le paipa capillary, θ = Tulimanu fa'afeso'ota'i
Afai e le amana'iaina le laualuga pi'o i luga, o le aofa'i o le vai i totonu o le paipa e:
Voluma o le vai = le lautele o le paipa x-maualuga o le vai
V = Ah
V = (π r 2 ) h
Afai e paleni le vaega fa'atulagaina o le Malosiaga o le Tete'e i Luga ma le mamafa o le koluma vai i totonu o le paipa capillary, ona le mafai lea ona toe oso a'e le vai. I se isi faaupuga, o le a o'o le vai i lona maualuga aupito maualuga, pe afai e paleni le vaega fa'atulagaina o le malosi o le tete'e i luga ma le mamafa o le vai, e o'o atu i le maualuga o le h. O le vaega fa'atulagaina o le malosi o le tete'e i luga e fa'apea:
F = γ 2 π r cos θ
E ui o le mamafa o le vai i totonu o le paipa capillary e:
w = mg
w = ρ V g
w = ρ (π r 2 h) g
A oʻo ina oʻo le vai i lona maualuga maualuga (h), e tatau ona tutusa le vaega faʻatulagaina o le malosi o le teteʻe o luga ma le mamafa o le vai i totonu o le paipa capillary. I le faʻamatematika, tusia:

O le fua fa'atatau lea o lo'o matou sailia. Afai e te mana'o e fuafua le maualuga o le koluma vai, fa'amolemole mafaufau e fa'aaoga lenei fua fa'atatau.