Te Hiranga o te Tārua Raraunga
I tēnei ao matihiko o ēnei rā, kua noho ngā raraunga hei taonga tino nui mō ngā tāngata takitahi me ngā whakahaere. Ko ngā whakaahua whānau, ngā tuhinga mahi, ngā tuhinga pūtea, ngā pātengi raraunga kiritaki, tae atu ki ngā pūrongo pakihi—kua rongoatia katoatia ki te mamati. Heoi, he tokomaha te hunga e mōhio ana ki te hiranga o ngā raraunga ina puta he raruraru: he pona ngaro, he waea pakaru, he puku mārō kāore e taea te pānui, he kōnae nui rānei kua mukua pōhēhētia. Nō reira, ehara te tārua raraunga i te kōwhiringa whiriwhiri, engari he mea matua hei tiaki i ngā mōhiohio mai i ngā tūponotanga maha.
He aha te Tārua Raraunga?
Backup data adalah proses membuat salinan data dan menyimpannya di lokasi lain agar dapat dipulihkan ketika data asli hilang, rusak, atau tidak dapat diakses. Salinan ini dapat disimpan pada perangkat fisik seperti hard disk eksternal, flash drive, NAS (Network Attached Storage), maupun media berbasis internet seperti cloud storage. Intinya, backup berfungsi sebagai “jaring pengaman” jika terjadi hal yang tidak diinginkan pada taputapu matua.
He tokomaha e whakaaro ana ko ngā kamupene nui anake te mea e tika ana mō ngā tārua raraunga. Heoi, ko te hunga e pupuri ana i ngā raraunga nui—ngā ākonga me ā rātou tuhinga rangahau, ngā kaimahi mamao me ā rātou kōnae kaupapa, ngā rangatira pakihi iti me ā rātou raraunga tauwhitinga—me tārua auau, me tārua tika hoki.
Ngā Mōrearea Ngaronga Raraunga Auau
He maha ngā take o te ngaronga o ngā raraunga, ā, ko te nuinga ka puta mai i te kore whakatūpato. Anei ētahi o ngā mōrearea e tino kitea ana:
1. Kerusakan perangkat keras (hardware failure)
He roa te ora o ngā puku mārō, ngā SSD rānei. Tērā pea ka pāngia e te tawhito, te wera nui, ngā hapa hanga, te ru tinana rānei. Ahakoa ngā taputapu e āhua pai ana te mahi, ka pakaru ohorere pea, ka kore e taea te uru atu ki ngā raraunga.
2. Human error (kesalahan manusia)
Ko te muku i ngā kōnae nui, te whakahōputu i te puku hē, te tuhirua rānei i te putanga tika o tētahi tuhinga ki tētahi putanga tawhito, he tauira noa ēnei o ngā hapa. Ki te kore he tārua, ahakoa he hapa iti noa iho, ka raru pea ngā mate nui.
3. Serangan malware dan ransomware
Ka taea e te pūmanawa ransomware te whakamuna i ngā kōnae, ka kore e taea te whakatuwhera, kātahi ka tono utu. Ki te kore he tārua, ka akiakihia ngā tāngata i pāngia ki te whiriwhiri i waenga i te ngaronga o ā rātou raraunga, te utu rānei i ngā kaihara—kāore e whakamanahia ana te whakahokinga mai o ā rātou raraunga.
4. Pencurian atau kehilangan perangkat
Ehara i te mea he mate taonga anake te ngaronga o te pona, te waea pūkoro rānei, engari ka ngaro hoki te urunga atu ki ngā raraunga nui mena kāore he tārua.
5. Bencana alam dan insiden tak terduga
Ka taea e te ahi, te waipuke, te ara iahiko poto rānei te kino i ngā taputapu rokiroki. Mena kei te wāhi kotahi ngā tārua, ka nui tonu te mōrearea. Nō reira, me whai whakaaro te rautaki tārua ki ngā wāhi rokiroki rerekē.
Te Pānga o te Ngaronga Raraunga
Kāore e kitea tonutia te ngaronga o ngā raraunga, engari ka roa te pānga, ā, ka nui hoki te utu. Mō ngā tāngata takitahi, ko te ngaronga o ngā whakaahua whaiaro, ngā ataata, me ngā tuhinga ka arahi pea ki ngā pouri e uaua ana ki te whakakapi. Mō ngā ākonga, ko te ngaronga o ngā mahi me ngā kōnae rangahau ka ārai i te whakawhiwhinga tohu.
I roto i te horopaki pakihi, ka nui ake te kino o te pānga: ka mutu ngā kaupapa, ka pōrearea ngā ratonga, ka pouri ngā kiritaki, ka piki ake ngā mate pūtea, ā, ka pāngia te ingoa o te kamupene. Ka ara ake hoki ngā take ture me ngā take hanganga ture i te ngaronga o ngā raraunga kiritaki, inā koa mō te tūmataitinga me te haumarutanga mōhiohio.
Ara, ehara i te mea ko te tiaki kōnae anake te mahi tārua, engari ko te pupuri i te haere tonu o ngā mahi me te whakaiti i te mōrearea o te ngaronga.
Ngā Mātāpono Tārua Pai: Te Ture 3-2-1
Salah satu prinsip paling populer dalam dunia keamanan data adalah aturan 3-2-1 :
– 3 : Simpan setidaknya tiga salinan data (1 data utama + 2 cadangan).
– 2 : Gunakan minimal dua jenis media penyimpanan yang berbeda (misalnya internal drive dan hard disk eksternal).
– 1 : Simpan satu salinan di lokasi berbeda (misalnya cloud atau drive yang disimpan di tempat lain).
Mā tēnei ture ka whakaitihia te tūponotanga o te pakaru, te ngaro rānei o ngā tārua katoa i te wā kotahi. Hei tauira, ki te pakaru tō pona, kei a koe tonu he tārua i runga i tō puku mārō o waho. Ki te pakaru anō hoki tō puku mārō o waho, ki te pāngia rānei e tētahi āhuatanga kino, kei a koe tonu he tārua i roto i te kapua.
Ngā Momo Tārua Raraunga
He maha ngā tikanga ka taea te mahi tārua, kei runga i ō hiahia:
1. Full backup
Ka tārua i ngā raraunga katoa me ia tārua. He painga tēnei nā te ngāwari o te whakaora, engari he nui te wāhi e pau ana, ā, he roa ake te wā.
2. Incremental backup
Ka tārua noa i ngā huringa mai i te tārua whakamutunga (ā-katoa, ā-whakaiti rānei). He tere ake, he penapena wāhi hoki, engari he uaua ake te tukanga whakaora.
3. Differential backup
Ka tārua i ngā huringa mai i te tārua whakamutunga. Ka nui haere ngā tārua i roto i te wā, engari he māmā ake te whakaora i te nuinga o te wā i ngā tārua tāpiripiri.
Mō ngā kaiwhakamahi takitahi, ko te huarahi whai hua ko te tārua katoa i ia wā me te tukutahitanga aunoa o ngā kōnae nui.
Pāpāho Rokiroki mō te Tārua
He maha ngā kōwhiringa pāpāho tārua, he painga me ngā ngoikoretanga o ia mea:
– Hard disk eksternal / SSD eksternal : cepat, mudah digunakan, cocok untuk backup lokal. Namun, tetap rentan rusak dan dapat hilang.
– Flash drive : praktis, tetapi kapasitas terbatas dan tidak ideal untuk backup jangka panjang.
– NAS (Network Attached Storage) : cocok untuk rumah atau kantor kecil, bisa diakses banyak perangkat dan dapat diatur otomatis, tetapi biaya awal lebih besar.
– Cloud storage : fleksibel, bisa diakses dari mana saja, baik untuk backup offsite. Kekurangan: bergantung pada internet dan biaya langganan jika kapasitas besar.
Ko te mea tino pai, mā te huinga o ngā tārua ā-rohe me ngā tārua kapua ka whakaratohia te parenga tino taurite.
Ngā Tohutohu mō te Whakatinana i te Tārua Raraunga i ngā Wā Katoa
He tokomaha te hunga e mārama ana ki te hiranga o ngā tārua, engari kāore e mahi i aua tārua i ia wā, i ia wā. Hei whakarite i ngā tārua hei tikanga whai hua, anei ētahi tohutohu:
1. Tentukan data prioritas
Kāore e hiahiatia kia tāruatia ngā kōnae katoa. Kia arotahi ki ngā tuhinga nui, ki ngā whakaahua/ataata whai hua, ki ngā kōnae mahi, me ngā raraunga pūtea.
2. Gunakan otomatisasi
Whakamahia ngā āhuatanga tārua aunoa o tō pūnaha whakahaere, o ngā tono kapua rānei. Ka whakaitihia e te aunoatanga te mōrearea o te wareware.
3. Jadwalkan backup berkala
Hei tauira, ia wiki mō ngā kaiwhakamahi whaiaro, ia rā mō ngā mahi, mō ngā hiahia pakihi rānei.
4. Uji pemulihan (restore test)
Kāore he hua o te tārua kāore he whakamātautau whakaora. Whakamātauria te whakaora i ngā kōnae i ētahi wā kia tino whai hua ai te tārua.
5. Lindungi backup dengan keamanan
Whakamahia te whakamunatanga, ngā kupuhipa kaha, me te motuhēhēnga rua-wāhanga mō ngā pūkete kapua hei ārai i te urunga ngāwari a ētahi atu ki ngā tārua.
Whakamutunga
He mahi māmā noa te tārua raraunga hei ārai i ngā ngaronga nui. Ka taea te ngaronga raraunga i ngā wā katoa, ahakoa nā te rahunga o te taputapu, te hapa tangata, ngā whakaekenga pūmanawa kino, ngā āhuatanga ohorere rānei. Mā te whakatinana i te rautaki tārua tika—pēnei i te ture 3-2-1—me te whiriwhiri i ngā pāpāho rokiroki tika me te mahi tārua auau, ka taea e koe te tiaki i ō rawa matihiko me te pupuri i te haere tonu o ō mahi whaiaro me ō mahi pakihi.
Hei whakamutunga, ehara te pātai i te "ka ngaro aku raraunga?", engari ko te "āhea ka tupu?". Mā te whai tārua ka pai ake tō whakarite mō ngā āhuatanga katoa.
