Ngā Tikanga Tukatuka Tohu i roto i te Rongoā Koiora
Pendahuluan
Ko te tukatuka tohu koiora he peka o te pūtaiao e whakakotahi ana i ngā tikanga tukatuka tohu me ngā tono hauora. Nā ngā whanaketanga o te hangarau me ngā taputapu tātaritanga e hangai ana ki te tukatuka tohu koiora, ka taea ai te tautuhi tere ake, tika ake hoki, ā, ko te whāinga he whakapai ake i te kounga o te tiaki hauora. Ka matapakihia e tēnei tuhinga ngā tikanga tukatuka tohu maha i roto i te rongoā koiora me ō rātou tono i roto i te mara hauora.
Ngā Momo Tohu Hauora Koiora
Kei roto i ngā tohu koiora hauora ngā momo tohu e whakaputaina ana e te tinana tangata, pēnei i:
1. Te hiko o te manawa (ECG): Ngā tohu hiko e puta mai ana i te mahi a te ngākau.
2. Electroencephalogram (EEG): Ngā tohu hiko e whakaputaina ana e te mahi a te roro.
3. Electromyogram (EMG): Ngā tohu hiko e whakaputaina ana e te ngohe o te uaua.
4. Whakaahua-pōro-timo (PPG): Tohu whatu e whakaatu ana i ngā huringa o te rahinga toto.
5. Tohu fMRI: He tohu i whakaputaina e te MRI hei mahere i ngā mahi a te roro.
Ngā Wāhanga Tukatuka Tohu Hauora Koiora
1. Te Whiwhi Tohu
Ko te wāhanga tuatahi o te tukatuka tohu koiora ko te kohi tohu. I tēnei wāhanga, ka hopukina ngā tohu koiora mā te whakamahi i ngā pūoko, i ngā irahiko rānei e hono ana ki ngā wāhi e tika ana o te tinana o te tūroro. He mea nui te kounga o te tohu taketake, nā te mea ka pā ki te kounga o ngā tātaritanga e whai ake nei.
2. Te tukatuka-mua
Ko te whāinga o te tukatuka-mua he whakapai ake i te kounga o te tohu e tuhia ana. Mā roto i ngā tikanga pēnei i te tātari, te tango haruru, me te whakataurite, ka taea te whakarite i te tohu mō ētahi atu tātaritanga.
3. Tango Āhuatanga
Ko te tango āhuatanga te tukanga wehewehe i ngā mōhiohio whai hua mai i ngā tohu mata. Hei tauira, i roto i te ECG, ka taea te ine i ngā āhuatanga pēnei i te wā i waenga i ngā ngaru P me te QRS hei tautuhi i ngā arrhythmias.
4. Te Whakarōpūtanga me te Tātaritanga
Kia tautuhia ngā āhuatanga, ko te mahi e whai ake nei ko te whakarōpū me te tātari i ngā tohu hei whiwhi ngā mōhiohio hauora he mea whai hua tēnei. He maha ngā wā ka whakamahia te ako mīhini me te ako hōhonu i tēnei wāhanga.
5. Te Whakamārama me te Tātaritanga
Kātahi ka whakamāramahia ngā hua o te tātaritanga hei āwhina i te tākuta ki te tautuhi i te mate me te whakamahere maimoatanga. He mea nui te whakamārama tika, nā te mea ka whakatau i ngā mahi hauora e whai ake nei.
Ngā Tikanga Tukatuka Tohu Hauora Koiora
1. Whakawhitinga Fourier
Ka whakamahia te panonitanga Fourier hei huri i ngā tohu i roto i te rohe wā ki te rohe auau. He pai tēnei tikanga mō te tātari i ngā wāhanga auau o ngā tohu koiora, pērā i te auau o te manawa, te mahi roro rānei.
2. Tātaritanga Huringa Ngaru
Ka whakamahia te tātaritanga ngaru tere hei tango i ngā mōhiohio wā me te auau i te wā kotahi. He tino pai tēnei tikanga mō ngā tohu koiora kore-pūmau, pērā i te EEG.
3. Tātari Mamati
Ka whakamahia ngā tātari mamati (pēnei i ngā tātari pā-iti, pā-tiketike, pā-roopu rānei) hei tango i te haruru, i ngā wāhanga kāore e hiahiatia ana rānei i tētahi tohu.
4. Tātaritanga Wāhanga Matua (PCA)
Ka whakamahia te PCA hei whakaiti i ngā rahinga o ngā raraunga matatini ki ētahi wāhanga matua, ā, mā reira ka māmā ake te tātari.
5. Te Ako Mīhini me te Ako Hōhonu
E whakamahia ana ngā rauropi ako mīhini (pēnei i te SVM, Decision Trees) me te ako hōhonu (pēnei i te CNN, RNN) mō te whakarōpūtanga aunoa me te tātari i ngā tohu koiora.
Ngā tono tukatuka tohu i roto i te koiora rongoā
1. Te Tātaritanga o te Mate Ngākau
Ka whakamahia ngā tohu ECG hei kite i ngā mate ngākau maha pērā i te arrhythmias, te ischemia, me te myocardial infarction. Mā ngā tikanga pērā i te Fourier transforms me te mīhini ako ka āwhina i te tautuhi i ngā tauira rerekē i roto i ngā tohu ECG.
2. Aroturuki Moe me te Kounga Moe
Ka whakamahia ngā tohu EEG me te EOG (electrooculogram) hei aroturuki i ngā huringa moe me te tātari i ngā mate moe pēnei i te moe apnea. Ngā tikanga tātari Ka whakamahia ngā ngaru tere (ngā ngaru iti) me te ako mīhini hei whakarōpū i ngā wāhanga moe.
3. Whakaoraora Uaua-Nui
Ka whakamahia ngā tohu EMG i roto i te whakaora io-uaua hei aroturuki me te aromatawai i ngā mahi a te uaua. He maha ngā wā ka whakamahia ngā tātari matihiko hei tango i te haruru, ko te PCA me te ako mīhini ia e whakamahia ana hei tātari raraunga Hei tāpiritanga atu.
4. Te Aroturukitanga ā-tinana Kore-Whakaekenga
Ka whakamahia ngā tohu PPG mō te aroturuki kore-whakaekenga o te tere o te ngakau, te mākū o te hāora, me ētahi atu tawhā ā-tinana. Ka whakamahia ngā tātari mamati me te ako mīhini hei whakarite i te tika o ngā raraunga putanga.
5. Te Tātaritanga o te Mate Roro
Ka whakamahia ngā tohu EEG hei tātaritanga i ngā mate pūnaha io pērā i te mate haurangi, te mate hinengaro schizophrenia, me te ADHD. Ka whakamahia ngā tikanga pērā i ngā panonitanga Fourier, ngā ngaruiti, me te ako hōhonu hei kite i ngā tauira rerekē o te mahi a te roro.
Ngā Wero i roto i te Tukatuka Tohu Hauora
1. Te Haruru me ngā Taonga Tawhito
He maha ngā wā ka whakararuraru te haruru me ngā taonga tuku iho mai i ngā pūtake o waho, mai i te tinana tonu rānei, i te whiwhinga tohu koiora. Me whakamahi i ngā tikanga tātari matatau me ngā rauropi kimi taonga tuku iho mō tēnei wero.
2. Te Pūmautanga me te Āheitanga ki te Whakahoki Anō
Nā te rerekētanga o ngā tohu koiora i waenga i ngā tāngata takitahi, he uaua ki te whakaputa hua ōrite. Me āhei ngā rauropi e whakamahia ana ki te urutau ki tēnei rerekētanga.
3. Te Whakamārama i ngā Raraunga Uaua
He maha ngā tikanga tātari e whakaputa ana i ngā raraunga uaua e uaua ana ki ngā tohunga hauora te whakamārama. Nō reira, me whai pūnaha e tika ana, e ngāwari ana hoki te whakamahi.
4. Tukatuka Wā-tūturu
Ko te tukatuka tohu koiora hauora e hiahiatia ana he tukatuka wā-tūturu, e hiahia ana ki te tere me te whai huatanga o te hopu me te tātari tohu.
Whakamutunga
He mara hihiri, he tere hoki te whanaketanga o te tukatuka tohu koiora, e tuku ana i te whānuitanga o ngā tikanga mō te whānuitanga o ngā tono hauora. Mai i te tātaritanga mate ngakau ki te whakaora io-uaua, he mea nui te tukatuka tohu koiora ki te whakapai ake i ngā paerewa hauora. Ahakoa ngā wero maha, ka haere tonu ngā whanaketanga o te hangarau me ngā rauropi tātari ki te pana i ngā rohe o ngā mea ka taea, ka whakatata atu tātou ki ngā tātaritanga pai ake me te tiaki hauora pai ake.
