Capillarity

Ike nke Njikọta na Nrapara

Ike njikọ bụ ike ndọta n'etiti molekul dị n'otu ihe ahụ, ebe ike ndọta n'etiti molekul nke ihe na-ahaghị nhata ka a na-akpọ Ike njikọta. Dịka ọmụmaatụ, anyị na-awụsa mmiri n'ime iko. Njikọta na-eme mgbe molekul mmiri dọtara onwe ha, ebe njikọta na-eme mgbe molekul mmiri na molekul iko dọtara onwe ha.

Akụkụ kọntaktị

Tupu anyị amụta echiche nke Capillarity, anyị na-ebu ụzọ ghọta otú ike njikọta na ike njikọta si emetụta capillarity. Dịka ọmụmaatụ, anyị na-enyocha mmiri dị n'ime iko. Mgbe ike njikọta nke molekul mmiri siri ike karịa ike njikọta (ike ịdọpụ n'etiti molekul mmiri na molekul iko) elu mmiri ga-emepụta mgbago elu. Ihe atụ nke ikpe a bụ mgbe mmiri dị n'ime iko. Ọtụtụ mgbe, a na-ekwu na mmiri na-amịkọrọ elu iko ahụ. N'aka nke ọzọ, ọ bụrụ na ike njikọta siri ike, mgbe ahụ elu mmiri ahụ ga-agbada ala. Dịka ọmụmaatụ, mgbe mercury dị n'ime iko.

A na-akpọ akụkụ nke usoro ahụ mepụtara akụkụ kọntaktị. Mgbe ike njikọ mmiri dị elu karịa ike njikọta, akụkụ kọntaktị e mepụtara na-adịkarị obere karịa 90.^o (foto a). N'aka nke ọzọ, ọ bụrụ na ike njikọta dị elu karịa ike njikọta mmiri mmiri, akụkụ kọntaktị e kere karịrị 90^o (foto b). Ike nrapara na ike njikọta siri ike n'echiche, mana enwere ike ịtụ akụkụ kọntaktị. Gịnị ka o nwere njikọ na capillarity?

Echiche Capillarity

Ọ bụrụ na ike njikọ mmiri mmiri karịrị ike njikọta, elu mmiri mmiri ahụ ga-agbagọ elu. Mgbe anyị tinyere tube ma ọ bụ paịpụ dị gịrịgịrị (paịpụ nke dayameta ya pere mpe karịa akpa ahụ), mmiri mmiri dị n'ime akpa ahụ na-ebili site na kọlụm paịpụ. Nke a bụ n'ihi na ike nke nrụgide elu zuru oke n'akụkụ mgbidi paịpụ ahụ na-arụ ọrụ elu. Elu kachasị elu mmiri mmiri nwere ike iru bụ mgbe ike nrụgide elu ya hà nhata ibu mmiri dị na paịpụ ahụ. Ya mere, mmiri mmiri ahụ nwere ike ịrị elu naanị ruo n'ogo ebe ike nrụgide elu ya na ibu mmiri dị na paịpụ ahụ na-adaba.

N'aka nke ọzọ, ọ bụrụ na ike njikọta karịrị ike njikọ mmiri mmiri, elu mmiri mmiri ahụ ga-agbada ala. Mgbe anyị tinyere tube ma ọ bụ paịpụ dị gịrịgịrị (paịpụ nwere obere dayameta karịa akpa ahụ), ọ ga-etolite akụkụ dị ala nke mmiri mmiri ahụ (lee foto dị n'okpuru).

A maara mmetụta a dị ka capillary, a na-akpọkwa paịpụ dị gịrịgịrị a tube capillary. Cheta na a pụkwara ịkpọ obere arịa ọbara anyị paịpụ capillary n'ihi na mgbasa ọbara n'ime obere arịa ọbara na-emekwa n'ihi mmetụta nke capillary. N'otu aka ahụ, ihe na-eme ka agbaze nke wax ma ọ bụ kerosene na-arị elu site na axis. Ọzọkwa, a kwenyere na capillarity na-arụ ọrụ dị mkpa na njem mmiri na ihe ndị na-edozi ahụ site na mgbọrọgwụ gaa na akwụkwọ site na arịa xylem. Ọ bụrụ na enweghị capillarity, elu ala ga-akpọ nkụ ozugbo mmiri ozuzo gasịrị. Mmetụta ọzọ dị mkpa nke capillarity bụ idobe mmiri n'ime oghere dị n'etiti ihe ndị dị n'ala.

Ọnụọgụ Capillarity

Kedu ka anyị ga-esi chọpụta elu mmiri ahụ na-arịgo site na kọlụm paịpụ capillary? Mmiri mmiri na-arị elu na kọlụm paịpụ capillary, nke nwere radius r ruo elu h. Ike na-arụ ọrụ n'ijide mmiri ahụ n'ogo h bụ ihe mejupụtara ike nrụgide elu n'akụkụ kwụ ọtọ: F cos θ.

Elu nke ọkpọkọ capillary meghere ka e wee nwee nrụgide ikuku n'elu mmiri mmiri ahụ. Ogologo elu aka dị n'etiti mmiri mmiri na paịpụ ahụ bụ 2πr (gburugburu). Ya mere, oke ike nrụgide elu nke ihe ndị kwụ ọtọ na-arụ ọrụ n'elu kọntaktị bụ:

F = Ike nrụgide elu, γ = Nsogbu elu, r = radius nke ọkpọkọ capillary, θ = Akụkụ kọntaktị

Ọ bụrụ na eleghara elu gbagọrọ agbagọ anya, olu mmiri dị na paịpụ ahụ bụ:

Olu mmiri = mpaghara elu nke ọkpọkọ x-elu nke mmiri mmiri

V = ah

V = (π r ² ) h

Ọ bụrụ na akụkụ kwụ ọtọ nke Surface Tension Force dị n'ime tube capillary ahụ nha nhata na ibu nke kọlụm mmiri dị n'ime tube capillary, mgbe ahụ mmiri ahụ agaghị ebili ọzọ. N'ikwu ya n'ụzọ ọzọ, mmiri ahụ ga-eru oke kachasị elu ya, ọ bụrụ na akụkụ kwụ ọtọ nke ike nrụgide elu ahụ nhata na ibu nke mmiri ahụ, dị elu dị ka h. Akụkụ kwụ ọtọ nke ike nrụgide elu bụ:

F = γ 2 π r cos θ

Ọ bụ ezie na ibu nke mmiri dị na paịpụ capillary bụ:

w = mg

w = ρ V g

w = ρ (π r ² awa) g

Mgbe mmiri mmiri ahụ ruru oke kachasị elu ya (h), akụkụ kwụ ọtọ nke ike nrụgide elu ga-aha nhata ibu nke mmiri mmiri dị na tube capillary. N'ime mgbakọ na mwepụ, edere ya:

Nke a bụ nha nha anyị na-achọ. Ọ bụrụ na ịchọrọ ikpebi elu nke kọlụm mmiri mmiri, biko tụlee iji nha nha a.