Ajụjụ na Mkparịta ụka Ihe Nlereanya nke Epistasis na Hypostasis
Ịmụ banyere mkpụrụ ndụ ihe nketa chọrọ nghọta siri ike nke mmekọrịta dị n'etiti mkpụrụ ndụ ihe nketa na otu ha si emetụta ọdịdị ihe dị ndụ. Echiche abụọ dị mkpa ma a na-atụlekarị na mkpụrụ ndụ ihe nketa bụ epistasis na hypostasis. Isiokwu a ga-akọwa echiche abụọ a, na-enye ihe atụ na mkparịta ụka iji mee ka nghọta gị dịkwuo mma.
Ịghọta Epistasis
Epistasis bụ mmekọrịta dị n'etiti mkpụrụ ndụ ihe nketa ebe otu mkpụrụ ndụ ihe nketa nwere ike ikpuchi ma ọ bụ gbanwee ngosipụta nke mkpụrụ ndụ ihe nketa ọzọ. Nke a pụtara na mkpụrụ ndụ ihe nketa epistatic nwere ike imetụta ụdị mkpụrụ ndụ ihe nketa ọzọ mepụtara. Epistasis na-eme ka ọ sie ike ịkọ ihe ga-esi na obe pụta n'ihi na ọ na-agụnye mmekọrịta dị mgbagwoju anya n'etiti mkpụrụ ndụ ihe nketa.
Ụdị epistasis ndị a na-ahụkarị gụnyere:
1. Epistasis kachasị: Mkpụrụ ndụ ihe nketa dị mkpa na-ekpuchi ngosipụta nke mkpụrụ ndụ ihe nketa ọzọ. Ihe atụ: Otu mkpụrụ ndụ ihe nketa dị mkpa A na-egbochi ngosipụta nke mkpụrụ ndụ ihe nketa B.
2. Epistasis Recessive: Alleles recessive abụọ dị n'otu ebe na-ekpuchi ngosipụta nke allele kachasị elu n'ebe ọzọ.
Ịghọta Hypostasis
Hypostasis bụ ihe na-eme ka mkpụrụ ndụ ihe nketa dị iche iche bụrụ nke mkpụrụ ndụ ihe nketa epistatic ọzọ na-achịkwa ma ọ bụ na-enwe mmetụta ya. N'ikwu ya n'ụzọ ọzọ, mkpụrụ ndụ ihe nketa hypospathic bụ mkpụrụ ndụ ihe nketa nke mkpụrụ ndụ ihe nketa epistatic na-ekpuchi ma ọ bụ gbanwee ọdịdị ya.
Ajụjụ na Mkparịta ụka Ihe Nlereanya
Ugbua, ka anyị leba anya n'ihe atụ nke nsogbu metụtara epistasis na hypostasis iji mee ka nghọta anyị banyere isiokwu a sikwuo ike.
Ajụjụ nke 1: Epistasis nke na-adịghị ala ala
Osisi nwere mkpụrụ ndụ ihe nketa abụọ na-emetụta agba okooko ya. Mkpụrụ ndụ ihe nketa mbụ (mkpụrụ ndụ ihe nketa A) na-emepụta okooko uhie mgbe homozygous dominant (AA) ma ọ bụ heterozygous (Aa), na okooko ọcha mgbe homozygous recessive (aa). Mkpụrụ ndụ ihe nketa nke abụọ (mkpụrụ ndụ ihe nketa B) na-ahụ maka nhazi agba ma ga-emepụta okooko osisi na-enweghị agba (ọcha) mgbe homozygous recessive (bb), n'agbanyeghị mkpụrụ ndụ ihe nketa mbụ.
Chọpụta oke phenotype nke obe n'etiti osisi abụọ nwere genotype AaBb.
Azịza:
Iji kọwaa nsogbu a, anyị ga-aghọta na mkpụrụ ndụ ihe nketa B bụ mkpụrụ ndụ ihe nketa epistatic recessive n'ihi na mgbe ọ nọ n'ọnọdụ homozygous recessive (bb), ọ na-ezochi ngosipụta nke mkpụrụ ndụ ihe nketa A.
Usoro mmecha bụ ndị a:
1. Chọpụta mkpụrụ ndụ ihe nketa nwere ike ịpụta: Osisi abụọ a (AaBb) nwere ike imepụta mkpụrụ ndụ ihe nketa AB, Ab, aB, na ab.
2. Nhazi na nyocha nke Punnett squares: Gbakọọ njikọta niile nwere ike imepụta genotypes:
– AABB, AABb, AaBB, AaBb (Ifuru Uhie, n'ihi na enweghị 'bb')
– AAbb, Aabb (Okooko Ọcha, n'ihi na 'bb' na-ekpuchi ngosipụta nke mkpụrụ ndụ ihe nketa A)
– aaBB, aaBb (Ifuru Ọcha, n'ihi na 'aa' na-enweghị 'bb' na-emepụta ọcha)
– aabb (Ifuru Ọcha, nke 'aa' na 'bb' kpuchiri n'akụkụ abụọ)
3. Oke nke ụdị mkpụrụedemede: Site na nyocha Punnett square, anyị na-enweta:
– 9 maka oke ọbara ọbara nke njikọta genotype nke nwere alleles A na B kachasị.
– 7 maka oke ọcha nke njikọta genotype ndị ọzọ.
Ya mere, oke phenotype nke obe a bụ 9 uhie: 7 ọcha.
Ajụjụ nke Abụọ: Epistasis Kasị Elu
Ka e were ya na e nwere mkpụrụ ndụ ihe nketa abụọ na-emetụta ọdịdị mkpụrụ ọka. Mkpụrụ ndụ ihe nketa C bụ maka gburugburu ebe mkpụrụ ndụ ihe nketa T bụ maka mgbakasị ahụ. Mkpụrụ ndụ ihe nketa T bụ mkpụrụ ndụ ihe nketa epistatic nke na-ekpuchi ngosipụta nke mkpụrụ ndụ ihe nketa C. Gịnị ga-esi na ngafe dị n'etiti CcTt x CcTt pụta?
Azịza:
Dịka ajụjụ gara aga si dị, anyị ga-arịba ama na mkpụrụ ndụ ihe nketa T bụ epistatic dominant nke ga-emetụta mkpụrụ ndụ ihe nketa C.
1. Chọpụta ihe nwere ike ime ka mkpụrụ ndụ galetị dị: Mkpụrụ ndụ galetị sitere na obe CcTt nwere ike ịbụ CT, Ct, cT, na ct.
2. Ịrụ square Punnett: Dejupụta square Punnett iji mepụta genotypes nwere ike ịbụ:
– CT-: Ọ bụrụ na genotype ahụ nwere 'T', mkpụrụ ndị ahụ ga-afụ ụfụ n'agbanyeghị C allele.
– ccT-: Nwere genotype 'T' ya mere mkpụrụ ndị ahụ ji anọgide na-afụ ụfụ.
– C-tt: Ebe a C nwere ike igosipụta ọdịdị gburugburu n'ihi 'tt'.
– cctt: Nke a na-egosipụtakwa ọdịdị gburugburu n'ihi na enweghị "T".
3. Ịgbakọ oke phenotype:
– 9 maka wrinkles (njikọta ndị nwere opekata mpe otu 'T')
– 7 maka agba (njikọta na-enweghị 'T' na-arụ ọrụ)
Site n'ebe a, anyị na-enweta nsonaazụ nke obe n'ụdị wrinkles 9: 7 gburugburu.
Penutup
Epistasis na hypostasis bụ echiche dị oke mkpa na njikọta nke ihe ọmụma mkpụrụ ndụ ihe nketa. Ịghọta otu mkpụrụ ndụ ihe nketa nwere ike isi zoo ma ọ bụ gbanwee ngosipụta nke mkpụrụ ndụ ihe nketa ọzọ nwere ike inyere anyị aka ịkọ amụma ihe ga-esi na mkpụrụ ndụ ihe nketa dị iche iche pụta. Site n'ịghọta na ime ihe site na iji Punnett squares na ịmata ụkpụrụ nke mmekọrịta mkpụrụ ndụ ihe nketa epistatic, dị ka ndị e gosipụtara n'elu, ị nwere ike idozi nsogbu mkpụrụ ndụ ihe nketa dị iche iche nke ọma.
