Mmetụta nke pH na uto osisi
Pendahuluan
pH, ma ọ bụ "ike nke Hydrogen," bụ ihe nha nke acidity ma ọ bụ alkalinity nke ihe ngwọta, nke egosiri na nha 0 ruo 14. Nha a dị mkpa n'ọtụtụ ngalaba sayensị, gụnyere ọrụ ugbo. N'ọkwa a, a na-ewere uru nke 7 dị ka nke na-anọpụ iche, uru dị n'okpuru 7 bụ acidic, uru dị n'elu 7 bụkwa nke dị mkpa (alkaline). N'ihe gbasara uto osisi, pH ala na-arụ ọrụ dị mkpa.
Osisi chọrọ ọnọdụ pụrụ iche maka uto kacha mma, pH ala bụkwa ihe dị mkpa na gburugburu ebe obibi nke na-emetụta nnweta nri, ọrụ nje bacteria dị n'ala, na mmekọrịta dị n'etiti ihe kemịkalụ dị n'ime ala. Isiokwu a ga-akọwa etu pH si emetụta uto osisi na otu esi eme ihe iji jikwaa pH ala.
Ịghọta pH na mmekọrịta ya na ala
Ala pH bụ ihe dị mkpa na-egosi na ọ bụ acidity ma ọ bụ alkaline. Ala nwere obere pH (acidic) nwere nnukwu ion hydrogen, ebe ala nwere nnukwu pH (alkaline) nwere nnukwu ion hydroxide. Ọtụtụ osisi na-eto nke ọma na pH dị n'etiti 5,5 na 7,5.
Ala pH na-emetụta nnweta ihe oriri na obere nje ala. N'ọkwa pH dị oke elu (oke acidic ma ọ bụ oke alkaline), ọtụtụ ihe oriri dị mkpa na-adị obere maka osisi ma ọ bụ ọbụna kpọchie ha. N'ihi ya, osisi nwere ike inwe ụkọ ihe oriri ọbụlagodi na nri ndị a dị n'ala.
Mmetụta nke pH na nnweta ihe oriri
Ọdịdị nke ihe ndị na-edozi ahụ n'ala na-adabere na pH nke ukwuu. Lee ụfọdụ ihe atụ dị mkpa:
– Na pH 5,5 – 7, osisi nwere ike inweta ihe ndị dị mkpa dịka nitrogen (N), phosphorus (P), na potassium (K).
– Dịka ọmụmaatụ, a na-enweta phosphorus ngwa ngwa na pH dị n'etiti 6,0 na 7,0. Na pH dị ala (acidic), a na-akpọchi phosphorus n'ụdị mineral, nke na-eme ka o siere osisi ike ịnweta ya.
– Ihe ndị dị ka iron (Fe) na manganese (Mn) na-adịkarị na ala acidic, mana n'ala alkaline ha nwere ike ịdị obere, nke na-ebute enweghị ihe ndị dị na osisi.
Ya mere, obere mgbanwe na pH ala nwere ike imetụta uto osisi site na ịgbanwe nnweta nri dị na ala.
Mmetụta nke pH na Ọrụ Microorganism
Ihe ndị dị ndụ n'ala na-emetụtakwa nke ukwuu site na pH. Nje bacteria, bụ́ ndị na-akpata ọtụtụ usoro ala dị mkpa dịka mmebi ihe ndị dị ndụ na ntinye nitrogen, na-arụkarị ọrụ karịa na ọkwa pH na-anọpụ iche ma ọ bụ nke alkaline. N'aka nke ọzọ, fungi ala nwere ike ịnagide ọkwa pH nke ala acidic karịa.
Ọ dị mkpa ka e nwee nje bacteria ndị a na-anaghị ahụ anya nke ọma maka ahụike ala na osisi. Mkpụrụ ndụ nje ndị a na-enyere aka na mwepụta nri, mbibi ihe ndị dị ndụ, na ijikwa ọrịa ala. Ọ bụrụ na pH ala dị oke ala ma ọ bụ dị elu, a ga-ebelata ọrụ nke nje ndị a, nke nwere ike imetụta ahụike ala na osisi.
Mmetụta nke pH na Nhazi na Njupụta Ala
Ala pH na-emetụtakwa nhazi ala. Dịka ọmụmaatụ, n'ala acidic, aluminom na ion ígwè nwere ike ịmịpụta n'ọtụtụ buru ibu, nke nwere ike ibelata ikike ala ịmịkọrọ mmiri na ikuku, yana ibelata oghere oghere. N'ihi ya, uto mgbọrọgwụ na arụmọrụ nke mmiri na oriri nri site na osisi nwere ike imebi.
N'aka nke ọzọ, ọ bụrụ na pH ya dị oke alkaline, mmịpụta calcium n'ime ala nwere ike ịbawanye, nke na-eduga n'ịmepụta usoro ala siri ike ma sie ike. Ọnọdụ a nwere ike igbochi uto mgbọrọgwụ na ikike osisi ịnweta mmiri na ihe oriri.
Ijikwa pH nke Ala
Ebe ha maara mkpa pH dị n'uto osisi, ndị ọrụ ugbo na ndị na-akọ ubi kwesịrị inyocha ma jikwaa pH ala ha. Lee ụfọdụ usoro ị nwere ike ime:
1. Nha pH nke ala:
Iji chọpụta pH nke ala, ọ dị mkpa ka a na-anwale ala mgbe niile. Ngwa nnwale pH nke ala dị maka azụmaahịa ma na-enye nkọwa ziri ezi.
2. Na-eme ka pH nke ala dị ka acidic dịkwuo elu:
Ọ bụrụ na ala ahụ dị oke acid, a na-agbakwụnye lime (limestone) iji bulie pH. Ụdị lime ndị a na-ejikarị eme ihe bụ calcite (calcium carbonate) na dolomite (ngwakọta calcium na magnesium carbonates). Ọnụọgụ lime a na-etinye dabere na acidity nke ala na ụdị ya.
3. Ịbelata pH nke Ala Alkaline:
Ibelata pH nke ala alkaline gabigara ókè nwere ike isi ike karịa. Ụfọdụ ụzọ ndị a gụnyere itinye ihe ndị dị ndụ dịka compost ma ọ bụ peat acidic moss, nke ga-ebelata pH nwayọ nwayọ. Itinye sulfur ma ọ bụ aluminum sulfate nwekwara ike inye aka belata pH ala.
4. Nlekota na Ndozi:
Ozugbo e nwetara pH achọrọ, a ga-enyocha ya mgbe niile iji hụ na ọ dị n'ime oke kachasị mma. A ga-etinye ihe ndị dị ndụ mgbe niile iji melite nhazi ala na ọmụmụ ihe.
Penutup
pH nke ala na-emetụta kpọmkwem nnweta nri, ọrụ nje bacteria, na nhazi ala, ihe niile na-enyere aka na ahụike na uto osisi. Ya mere, nghọta na ijikwa pH ala bụ nzọụkwụ dị mkpa n'ịrụ ọrụ ugbo na ịkọ ubi nke ọma.
Ọ bụ ezie na ijikwa pH ala nwere ike isi ike, site na nghọta dị mma na ngwaọrụ kwesịrị ekwesị, ndị ọrụ ugbo na ndị na-akọ ubi nwere ike hụ na osisi ha na-eto nke ọma n'okpuru ọnọdụ kacha mma. Ụzọ njikwa dịka nnwale ala mgbe niile na itinye mgbanwe ala bụ atụmatụ dị mkpa maka inweta nguzozi pH nke na-akwado osisi dị mma ma na-emepụta ihe. Ya mere, ezigbo pH ala na-enye aka ọ bụghị naanị na ahụike nke osisi nke ọ bụla kamakwa na nkwado na ịdị mma nke gburugburu ebe obibi ala.
