Ngwaọrụ na Ngwa Ejiri Mee Ihe n'Ihe Ochie
Nkà ihe ochie bụ sayensị a na-eji nlezianya amụ akụkọ ihe mere eme mmadụ na akụkọ ihe mere eme tupu oge eruo site na igwupụta na inyocha ihe ochie, ihe owuwu, na ihe ndị ọzọ fọdụrụnụ. Iji kpughee ihe nzuzo ndị dị n'ime ụwa ruo ọtụtụ narị afọ, ndị ọkà mmụta ihe ochie na-adabere na ọtụtụ ngwaọrụ na ngwa. Ngwa ọ bụla nwere ebumnuche kpọmkwem ya, ha na-enyekwa ndị ọkà mmụta ihe ochie ohere igwupụta, dekọọ, ma chekwaa ihe nketa ụwa. Isiokwu a na-enyocha ngwaọrụ na akụrụngwa dị mkpa eji eme ihe n'ihe ochie.
1. Trowels na Ngwaọrụ Aka
O nwere ike ịbụ na trowel a bụ ngwa ọrụ kachasị ama ama n'ihe gbasara ihe ochie. Ọ na-adịkarị ka trowel nke onye na-akpụ ihe, o nwere agụba nwere akụkụ atọ, dị larịị, na nke a pịrị apị. A na-eji trowel eme ihe maka ọrụ dị nro nke ịkpụcha ala ma hụ na ihe ochie anaghị emebi emebi n'oge usoro ahụ. Ụdị dị iche iche dịka trowel na-atụ aka na trowel margin na-anabata ụdị mkpa dị iche iche nke igwu ala.
Ngwa aka dịka ahịhịa, ahịhịa whisk, na pan uzuzu dịkwa oke mkpa. Ahịhịa na-abịa n'ogo dị iche iche na nrụsi ike iji jiri nwayọ hichaa unyi sitere na ihe ochie, ọkpụkpụ, na ihe ndị ọzọ a chọtara. A na-eji brọsh na pan uzuzu eme ihe iji wepụ ájá na-adịghị mma n'ebe a na-egwupụta ihe, na-eme ka ebe ahụ dị ọcha maka igwu ala na ịchọpụta ihe.
2. Shọvu na Mattocks
Maka ihe ndị buru ibu na ndị na-adịghị nro n'oge igwu ala, shọvel na matarasị na-abata n'ọrụ. A na-ejikarị shọvel ewepụ ụwa n'elu oyi akwa, na-eme ka ụzọ dị mfe maka ngwaọrụ igwu ala. Mattocks, nke nwere agụba dị larịị n'otu akụkụ na agụba dị nkọ n'akụkụ nke ọzọ, bara uru maka imebi ala siri ike ma ọ bụ nke a kpakọtara agwakọta.
3. Ịsacha ákwà mgbochi
Ka ndị ọkà mmụta ihe ochie na-egwu ala, ha na-ebuga ala ha site na ihe mkpuchi mesh iji chọta obere ihe ochie ndị nwere ike ọ gaghị apụta ozugbo. Ihe mkpuchi ndị a na-eme ka a na-enyocha ihe na-enyere aka ịchọta obere iberibe ite, ọkpụkpụ, mkpuru osisi, na ihe ndị ọzọ dị mkpa nke a na-apụghị ileghara anya ma ọ bụghị ya.
4. Ngwaọrụ Ịtụ Ihe
Nha nha ziri ezi dị oke mkpa na nkà mmụta ihe ochie. Nha teepu, ihe ndị na-apịachi ihe, na calipers na-enyere ndị ọkà mmụta ihe ochie aka ịdepụta grid e ji gwupụta ihe ma tụọ ihe ndị a chọtara. Ọkwa, plumb bobs, na theodolites na-ahụ na e dekọrọ ebe e gwupụta ihe nke ọma n'akụkụ atọ. Nha ndị a dị oke mkpa maka ịmepụta maapụ ebe ziri ezi, nke na-enyere aka na nkọwa na nyocha nke ihe ndị a chọpụtara.
5. Igwefoto na Ngwa Foto
Ndekọ ihe gbasara ihe mgbe ochie karịrị ihe ndekọ edere ede. Igwefoto nwere mkpebi dị elu, ma dijitalụ ma nke ọdịnala, dị mkpa maka ịse foto zuru ezu nke usoro igwu ala, ihe ochie, na nhazi ebe ahụ. Drones aghọọla ihe a ma ama, na-enye echiche ikuku bara uru maka nnukwu ebe ihe mgbe ochie. Enwere ike ịdụkọta onyonyo ndị a ọnụ iji mepụta maapụ na ụdị saịtị zuru oke.
6. GPS na Ọdụ Ngụkọta
Nkà mmụta ihe ochie nke oge a na-adaberekarị na teknụzụ iji mee ka izi ezi dịkwuo mma. A na-eji ngwaọrụ GPS (Usoro Ọnọdụ Ụwa) akọwapụta ebe kpọmkwem dị na saịtị. Teknụzụ a na-enye ndị ọkà mmụta ihe ochie ohere ịmepụta maapụ ziri ezi ma hụ na e dekọrọ ihe ochie site na iji data sara mbara ziri ezi. Ọdụ niile, nke bụ ngwaọrụ nyocha dị elu, na-ejikọta nha anya eletrọniki na nha nkuku iji dekọọ nhazi kpọmkwem nke ihe ochie na atụmatụ.
7. Ngwa Ndekọ
Ndekọ ihe bụ isi ihe dị mkpa n'ihe gbasara ihe mgbe ochie. Akwụkwọ ndetu ubi, ihe osise eserese, na akwụkwọ eserese dị mkpa maka idekọ ihe ndị a hụrụ na ise map na eserese zuru ezu nke ebe ahụ. Ọtụtụ ndị ọkà mmụta ihe mgbe ochie na-eji eserese edetu stratigraphy, nke bụ ọmụmụ nke akwa nkume (strata) na oyi akwa (stratification). Omume a na-enyere aka ịghọta usoro oge nke ọrụ mmadụ na ebe ahụ.
8. Ngwa Ụlọ Nyocha
Ozugbo e si n'ọhịa nweta ihe ochie, a na-enyocha ha nke ọma n'ụlọ nyocha. A na-eji ihe ndị e ji atụ ihe, igwe microscope, na igwe X-ray enyocha ihe mejupụtara na ọnọdụ nke ihe ndị a chọtara. Ngwa mkpakọrịta nwoke na nwanyị na carbon na-enyere aka ịchọpụta afọ nke ihe ndị dị ndụ, dị ka ọkpụkpụ na osisi, site na radiocarbon dating. Ngwaọrụ nhazi DNA nwere ike inye nghọta banyere ihe mejupụtara mkpụrụ ndụ ihe nketa nke ndị mmadụ ochie.
9. Ihe Nchekwa
Ihe ndị e ji aka rụọ chọrọ iji nlezianya na-echekwa ha. A na-eji akpa nchekwa, akwụkwọ anụ ahụ na-enweghị asịd, na igbe njem a kpụchara akpụcha maka ibuga na ịchọta ihe nchekwa dị mma. A na-etinye ihe nchekwa dịka ihe mgbakwụnye na ihe ndị na-ejikọta ihe iji mee ka ihe ndị na-adịghị ike sie ike tupu a mụọ ha ma ọ bụ gosipụta ha.
10. Ngwa Nchedo Onwe (PPE)
Nchekwa dị oke mkpa na nkà mmụta ihe ochie. Ebe a na-egwupụta ihe nwere ike ibute ọtụtụ ihe egwu, site na ngwaọrụ dị nkọ ruo na ala na-adịghị akwụsi ike. Ya mere, ndị ọkà mmụta ihe ochie na-eyi okpu siri ike, uwe aka, anya nchebe, na akpụkpọ ụkwụ siri ike. N'ebe a na-eme nnyocha, a na-eji uwe ime ụlọ nyocha, uwe aka, na ihe mkpuchi ihu iji chebe ma ihe ndị ahụ ma ndị nchọpụta pụọ na mmetọ.
11. Fọm Ngwuputa na Databases
Teknụzụ dijitalụ emeela ka usoro igwu ala dịkwuo mfe. Ngwanrọ pụrụ iche na-enye ohere maka idekọ data igwu ala eletrọniki, nchịkọta ihe ndị a chọtara, na ndetu ubi. Enwere ike iji nchekwa data dekọọ ihe ochie, na-eme ka ọ dịrị mfe ịchọpụta ma nyochaa data nke ọma.
12. Ngwa Nkwurịta Okwu
A na-ahụkarị ihe ndị e ji gwupụta ihe n'ebe dị anya, nke na-eme ka ngwa nkwukọrịta dị mkpa. Redio, ekwentị satịlaịtị, na ngwaọrụ nkwukọrịta ndị ọzọ na-eme ka ndị otu ahụ nọrọ na kọntaktị maka nhazi na ebumnuche nchekwa.
mmechi
Ngalaba ihe ochie bụ ngwakọta nke ọrụ aka ọdịnala na teknụzụ ọgbara ọhụrụ. Ngwaọrụ na akụrụngwa ndị ọkà mmụta ihe ochie ji eme ihe dị iche iche dịka omenala na oge ha na-amụ. Site na trowel dị ala ruo na sistemụ GPS dị elu, ngwaọrụ ọ bụla na-arụ ọrụ dị mkpa n'ikpughe na ichekwa ihe gara aga. Ngwa a bara uru na-enyere ndị ọkà mmụta ihe ochie aka igwupụta ebe dị iche iche nke ọma, ime nchọpụta dị egwu, ma jikọta mgbagwoju anya dị mgbagwoju anya nke akụkọ ihe mere eme mmadụ.
