Nkag Siab Txog Cov Theem Kev Hloov Pauv Hauv Kev Pab Tswv Yim
Hauv cov txheej txheem kev sab laj, kev hloov pauv feem ntau tsis tshwm sim tam sim ntawd. Muaj ntau tus neeg mob tuaj rau peb nrog cov teeb meem zoo sib xws dua thiab dua, twb paub tias yuav tsum ua dab tsi, tab sis tseem muaj teeb meem txav mus tom ntej. Qhov no yog qhov uas tus qauv Theem Kev Hloov Pauv—feem ntau hu ua Tus Qauv Transtheoretical—ua rau muaj txiaj ntsig zoo. Tus qauv no piav qhia tias kev hloov pauv tus cwj pwm yog ib qho txheej txheem maj mam, thiab txhua tus neeg tuaj yeem nyob rau theem sib txawv ntawm kev npaj txhij. Los ntawm kev nkag siab txog cov theem no, cov kws sab laj tuaj yeem xaiv cov kev cuam tshuam uas tsim nyog dua, muaj tseeb, thiab muaj kev khuv leej.
Tus Qauv Hloov Pauv Theem yog dab tsi?
Tus qauv Theem Kev Hloov Pauv yog tsim los ntawm James O. Prochaska thiab Carlo C. DiClemente. Chiv thawj siv rau hauv cov ntsiab lus ntawm kev hloov pauv tus cwj pwm kev noj qab haus huv (piv txwv li, tso kev haus luam yeeb), tam sim no nws tau siv dav hauv kev sab laj txog kev puas siab puas ntsws, kev kawm, kev kho kom rov zoo, thiab kev loj hlob ntawm tus kheej.
Lub tswv yim tseem ceeb yog yooj yim xwb: tib neeg hloov pauv los ntawm cov theem uas pom tau. Cov neeg siv khoom tsis yog ib txwm npaj txhij ua haujlwm tam sim ntawd. Kev yuam kom cov neeg siv khoom uas tsis tau npaj txhij ua haujlwm tuaj yeem ua rau muaj kev tawm tsam, kev txhaum, lossis kev poob siab. Hloov chaw, kev pab cov neeg siv khoom txav mus rau ib theem zuj zus yog qhov zoo dua.
Tus qauv no feem ntau muaj tsib theem tseem ceeb: kev xav ua ntej, kev xav, kev npaj, kev nqis tes ua, thiab kev tswj hwm. Qee zaum ntxiv theem xaus (kev hloov pauv raug suav tias ruaj khov thiab mus tas li), tab sis hauv ntau qhov kev qhia tswv yim, kev tswj hwm txaus los piav qhia txog qhov xav tau kev tswj hwm kev hloov pauv.
1) Xav Ua Ntej (Tsis tau xav txog kev hloov pauv)
Nyob rau theem no, tus neeg mob tseem tsis tau pom tias yuav tsum tau hloov. Lawv yuav tsis lees paub qhov teeb meem, xav tias lawv tus cwj pwm yog "ib txwm," lossis ntseeg tias kev hloov pauv tsis yooj yim sua. Qee tus neeg mob yeej nkees tab sis tseem tsis tau txuas lawv qhov kev nkees rau tus cwj pwm tshwj xeeb.
Cov yam ntxwv dav dav:
- Kev paub tsawg kawg nkaus txog qhov cuam tshuam ntawm tus cwj pwm
- Kev tiv thaiv thaum raug hais kom tham txog kev hloov pauv
- Tuaj koom kev sab laj vim muaj kev nyuaj siab los ntawm lwm tus neeg (tsev neeg, tus khub, tsev kawm ntawv, chaw ua haujlwm)
Kev tsom mus rau kev pab tswv yim:
- Tsim kom muaj kev sib raug zoo thiab kev sib tham uas muaj kev nyab xeeb thiab tsis muaj kev txiav txim
- Kev tsa kev paub (piv txwv li los ntawm kev xav, kev tawm tswv yim, kev tshawb nrhiav cov txiaj ntsig)
- Tshawb nrhiav cov txiaj ntsig ntawm tus cwj pwm thiab lub hom phiaj ntawm tus neeg siv khoom
Piv txwv li: ib tug neeg uas feem ntau npau taws hauv tsev xav tias nws yog ib qho ib txwm vim "muaj ntau yam uas ua rau lawv chim siab" thiab tsis tau pom qhov cuam tshuam rau kev sib raug zoo.
2) Kev Xav (Pib xav txog)
Nyob rau theem no, tus neeg mob pib paub txog qhov teeb meem thiab xav txog kev hloov pauv, tab sis tseem tsis paub meej: muaj ntau yam ua rau hloov pauv, tab sis kuj muaj ntau yam ua rau nyob twj ywm. Kev tsis paub meej yog ib txwm muaj, tsis yog ib qho cim qhia tias "tsis loj heev."
Cov yam ntxwv dav dav:
- Pib lees paub txog tej kev pheej hmoo lossis qhov tsis zoo ntawm tus cwj pwm
– Cov kab lus zoo li "Kuv paub tias qhov no tsis zoo, tab sis ..." tshwm sim.
- Xav ntau dhau lawm, tseem tsis tau ua dab tsi
Kev tsom mus rau kev pab tswv yim:
- Tshawb nrhiav kev tsis sib haum xeeb nrog cov txheej txheem xws li kev txiav txim siab sib npaug (qhov zoo thiab qhov tsis zoo)
- Txhawb kom muaj kev txhawb zog sab hauv (vim li cas kev hloov pauv thiaj tseem ceeb rau tus neeg siv khoom)
- Txuas cov kev hloov pauv rau qhov muaj txiaj ntsig zoo rau cov neeg siv khoom
Piv txwv li: Tus neeg siv khoom paub tias kev ncua sijhawm ua rau kev ua haujlwm tsis zoo, tab sis xav tias kev ncua sijhawm muab "kev nplij siab ib ntus."
3) Kev Npaj
Theem kev npaj yog tus cwj pwm los ntawm lub hom phiaj meej dua los hloov pauv yav tom ntej thiab pib ntawm cov kauj ruam me me. Cov neeg siv khoom feem ntau muaj lub tswv yim meej hauv siab, txawm hais tias lawv tseem tsis tau siv nws tas li.
Cov yam ntxwv dav dav:
- Ua ib txoj kev npaj lossis lub hom phiaj
- Nrhiav cov ntaub ntawv lossis kev txhawb nqa
– Tau sim thawj kauj ruam lawm, txawm tias kuv tseem tsis paub meej los xij
Kev tsom mus rau kev pab tswv yim:
- Pab tsim cov phiaj xwm tseeb thiab tshwj xeeb (piv txwv li cov ntsiab cai SMART)
- Txheeb xyuas cov teeb meem thiab cov tswv yim los kov yeej lawv
- Tsim kev txhawb nqa hauv zej zog thiab ua kom muaj kev ua haujlwm tau zoo dua
Piv txwv li: ib tug neeg uas xav txo kev siv social media pib teem sijhawm ceeb toom, kaw cov ntawv ceeb toom, lossis tsim lub sijhawm siv screen.
4) Kev Ua Haujlwm
Nov yog theem uas tus neeg siv khoom hloov lawv tus cwj pwm tiag tiag. Kev hloov pauv pib pom tseeb: cov qauv qub raug txo qis thiab cov qauv tshiab raug nce ntxiv. Theem no feem ntau yuav nyuaj vim nws xav tau lub zog, kev qhuab ntuas, thiab kev hloov kho ib puag ncig.
Cov yam ntxwv dav dav:
- Muaj cov kev ua ub ua no thiab ntsuas tau
- Kev ntxias kom rov qab mus rau cov cwj pwm qub tshwm sim
- Yuav tsum tau kev txhawb nqa thiab kev ntsuam xyuas tsis tu ncua
Kev tsom mus rau kev pab tswv yim:
– Saib xyuas kev nce qib thiab muab cov lus taw qhia
- Txhim kho cov tswv yim los daws cov teeb meem thiab kev ntxhov siab
- Tsim cov txuj ci tshiab (kev sib txuas lus zoo, kev tswj hwm kev xav, kev daws teeb meem)
Piv txwv li: tus neeg siv khoom pib tawm dag zog tsis tu ncua 3 zaug hauv ib lub lim tiam thiab txo kev noj zaub mov uas muaj suab thaj ntau, txawm hais tias nws tseem qee zaum ua dhau qhov kev xav.
5) Kev Txij Nkawm
Lub sijhawm ua kom zoo dua qub tsom mus rau kev ua kom qhov kev hloov pauv no kav ntev. Qhov kev cov nyom tsis yog pib hloov pauv lawm, tab sis yog kom ua kom zoo dua qub thiab tiv thaiv kom tsis txhob rov qab ua dua. Hauv kev pab tswv yim, kev rov qab ua dua qub raug saib ua ib feem ntawm txoj kev kawm, tsis yog kev ua tsis tiav tag nrho.
Cov yam ntxwv dav dav:
- Cov cwj pwm tshiab pib ua cov cwj pwm
- Tseem muaj kev pheej hmoo ntawm kev rov qab mus rau cov qauv qub, tshwj xeeb tshaj yog thaum lub sijhawm muaj kev ntxhov siab lossis kev hloov pauv hauv lub neej.
- Cov neeg siv khoom xav tau lub tswv yim mus sij hawm ntev
Kev tsom mus rau kev pab tswv yim:
- Tsim ib txoj kev npaj tiv thaiv kev rov qab los ntawm kev mob
- Txheeb xyuas cov cim qhia ntxov ntawm kev poob qis
– Txhawb kom muaj tus kheej tshiab (“Kuv yog ib tus neeg noj qab nyob zoo,” tsis yog “Kuv tab tom noj zaub mov kom poob phaus xwb”)
- Npaj ib txoj kev npaj thaum muaj kev poob qis (kev poob qis ib ntus)
Piv txwv li: ib tug neeg uas tsis tau haus luam yeeb tau 6 lub hlis kawm tswj kev ntxhov siab yam tsis haus luam yeeb thiab zam kev ua rau muaj kev sib raug zoo.
Rov Qab Mob Dua: Kev Rov Qab Mus Tsis Tau Txhais Tau Tias Ua Tsis Tau Zoo
Tus qauv no qhia meej tias kev hloov pauv tsis yog ib txwm ua raws li kab. Muaj ntau tus neeg mob hloov mus los ntawm theem mus rau theem tom ntej. Tom qab theem ua haujlwm, ib tus neeg yuav rov qab xav lossis npaj vim muaj kev ntxhov siab, tej yam ib puag ncig, lossis kev cia siab siab dhau. Hauv kev sab laj, qhov tseem ceeb yog pab cov neeg mob nkag siab txog qhov tau tshwm sim, kawm cov lus qhia, thiab npaj cov kauj ruam tsim nyog.
Cov kev kho mob zoo thaum rov qab mob:
- Kev Ua Kom Zoo Li Qub: "Nws yog ib feem ntawm cov txheej txheem"
- Kev ntsuam xyuas qhov ua rau muaj kev poob qis: dab tsi ua rau muaj kev poob qis?
– Rov kho dua daim phiaj xwm: cov tswv yim twg yuav tsum tau hloov?
- Txhawb kev txhawb nqa: leej twg tuaj yeem pab tau?
Vim li cas tus qauv no thiaj tseem ceeb rau cov kws pab tswv yim?
Ua ntej, tus qauv Theem Hloov Pauv pab cov kws pab tswv yim zam kev cuam tshuam uas sai dhau. Piv txwv li, kev muab cov tswv yim ntxaws ntxaws (theem kev nqis tes ua) rau cov neeg siv khoom uas tseem tsis kam lees (precontemplation) feem ntau tsis ua haujlwm zoo. Qhov thib ob, tus qauv no txhawb kev khuv leej: cov kws pab tswv yim tsis txiav txim rau cov neeg siv khoom tias "tub nkeeg" lossis "tsis kam," tab sis nkag siab tias cov neeg siv khoom nyob rau theem tshwj xeeb ntawm kev npaj txhij. Qhov thib peb, tus qauv no pab txhawb kev npaj sib tham: cov hom phiaj tiag tiag tuaj yeem hloov kho rau theem ntawm tus neeg siv khoom, piv txwv li, los ntawm "yuav tsum hloov tam sim no" mus rau "ua kom muaj kev paub thiab kev txhawb siab."
Tus qauv no kuj zoo ib yam li txoj kev xam phaj Motivational Interviewing (MI), uas hais txog kev tshawb nrhiav kev tsis sib haum xeeb thiab kev txhawb zog ntawm kev txhawb zog sab hauv, tshwj xeeb tshaj yog thaum lub sijhawm ua ntej xav thiab xav txog.
Kev kaw
Tus qauv Theem Kev Hloov Pauv hauv kev pab tswv yim muab kev xav txog tib neeg: kev hloov pauv yog ib txoj kev taug kev, tsis yog ib qho xwm txheej. Txhua theem muaj cov kev xav tau sib txawv - los ntawm kev tsim kev paub thiab kev daws teeb meem tsis meej mus rau kev tsim ib txoj kev npaj thiab ua haujlwm, mus rau kev txhawb nqa kev vam meej. Los ntawm kev nkag siab txhua theem, cov kws pab tswv yim tuaj yeem muab kev cuam tshuam ntau dua thiab pab cov neeg siv khoom mus tom ntej ntawm qhov nrawm uas haum rau lawv lub peev xwm. Thaum kawg, kev pab tswv yim zoo tsis yog tsuas yog hais txog "kev hloov pauv sai," tab sis hais txog "kev hloov pauv kom paub, tsis tu ncua, thiab ruaj khov."
Yog tias koj xav tau, kuv tuaj yeem ntxiv ib qho kev kawm luv luv (piv txwv li, kev quav yeeb quav tshuaj gadget, kev ntxhov siab hauv zej zog, lossis kev tswj kev xav) thiab kos duab kev sib tham ntawm tus kws pab tswv yim thiab tus neeg siv khoom raws li txhua theem.