Karl Popper cov kev xav txog kev xav

Karl Popper lub zeem muag Epistemological

Karl Raimund Popper (1902–1994) yog ib tug kws tshawb fawb Austrian uas muaj hwj chim heev hauv kev kawm txog kev paub thiab kev xav txog kev tshawb fawb. Nws paub zoo tshaj plaws rau nws qhov kev thuam ntse ntawm kev xav zoo thiab nws qhov kev tawm tswv yim ntawm kev dag ntxias ua ib txoj hauv kev rau kev sib txawv ntawm kev tshawb fawb thiab tsis yog kev tshawb fawb. Hauv tsab xov xwm no, peb yuav tshuaj xyuas Popper cov kev xav txog kev paub tob, txij li keeb kwm yav dhau los ntawm nws cov tswv yim mus rau qhov cuam tshuam ntawm nws cov kev xav thoob plaws ntau yam kev kawm.

Keeb Kwm thiab Keeb Kwm

Karl Popper yug hauv Vienna thaum ntxov xyoo pua 20th, lub sijhawm uas cov tsev kawm ntawv tshiab txog kev xav xws li kev xav zoo thiab Vienna Circle tau muaj kev cuam tshuam loj tshaj plaws. Vienna Circle tau tuav lub tswv yim tias kev tshawb fawb yuav tsum yog raws li kev txheeb xyuas qhov tseeb thiab kev xav raws cai. Popper, ua ke nrog kev txaus siab rau kev xav nrog keeb kwm yav dhau los hauv physics thiab kev puas siab puas ntsws, pib nug txog cov hauv paus ntsiab lus ntawm kev xav zoo.

Thaum Popper tseem hluas, nws tau raug kev cuam tshuam los ntawm kev tsim kho hauv kev tshawb fawb txog quantum thiab relativity, uas tau nthuav tawm cov qauv tshiab hauv kev tshawb fawb thiab muab piv txwv ntawm cov xwm txheej uas cov kev tshawb fawb uas tau lees paub yav dhau los yuav tsum tau hloov kho lossis tso tseg. Qhov kev paub no tau txhawb nqa Popper qhov kev thuam ntawm qhov kev xav zoo ntawm kev txheeb xyuas kev tshawb fawb.

Kev Tshuaj Xyuas Txog Kev Txheeb Xyuas

Lub tswv yim ntawm kev txheeb xyuas tau, lub tswv yim tias kev paub txog kev tshawb fawb yuav tsum tau txheeb xyuas tau los ntawm kev soj ntsuam thiab kev sim tas li, yog ib qho ntawm Popper cov lus thuam tseem ceeb. Raws li Popper, kev txheeb xyuas tau yog qhov teeb meem loj heev vim nws tsis muab cov qauv txaus rau kev sib txawv ntawm kev tshawb fawb thiab kev tshawb fawb cuav lossis dab neeg. Piv txwv li, cov kev xav txog kev puas siab puas ntsws xws li Freudianism thiab Marxism feem ntau tuaj yeem " txheeb xyuas tau" los ntawm cov ntaub ntawv empirical, tab sis Popper pom lawv ntau dua li cov txheej txheem kev ntseeg dua li cov kev xav txog kev tshawb fawb.

Popper tau hais tias kev tshawb fawb yuav tsum tsis txhob nrhiav kev los xyuas kom meej cov kev xav, tab sis yuav tsum tsom mus rau qhov cuav. Hauv Popper lub tswv yim, ib txoj kev xav tsuas yog suav tias yog kev tshawb fawb yog tias nws tuaj yeem sim tau thiab tej zaum yuav tsis pom zoo. Hauv lwm lo lus, ib txoj kev xav uas tsis tuaj yeem tsis pom zoo (tsis muaj kev sib cav) tsis yog kev tshawb fawb.

Kev dag ntxias

Lub tswv yim ntawm kev dag ntxias no yog qhov tseem ceeb rau Popper txoj kev kawm txog lub ntiaj teb thiab hu ua kev dag ntxias. Raws li nws hais, cov txheej txheem ntawm kev txhim kho kev tshawb fawb yog kev thaj yeeb thiab muaj zog, uas cov kev xav tshiab tshwm sim thiab raug sim los ntawm kev sim. Cov kev xav uas tsis tuaj yeem tiv taus kev sim ua haujlwm yuav tsum raug tsis lees txais lossis kho dua tshiab.

Kev dag ntxias txawv ntawm kev txheeb xyuas qhov tseeb. Hauv lub kaw lus txheeb xyuas qhov tseeb, ib lub tswv yim raug suav hais tias muaj zog dua thaum muaj pov thawj ntau ntxiv los txhawb nws. Qhov sib txawv, hauv kev dag ntxias, ib lub tswv yim yeej tsis raug suav hais tias muaj tseeb tag nrho, tab sis raug suav hais tias "tsis tau ua pov thawj." Yog li ntawd, cov kev tshawb fawb yeej ib txwm yog ib ntus thiab yuav tsum tau sim ua tib zoo tas li.

Qhov cuam tshuam ntawm kev dag ntxias yog dav dav thoob plaws ntau yam kev kawm. Piv txwv li, hauv physics, kev txhim kho ntawm txoj kev xav ntawm kev sib piv thiab quantum mechanics tuaj yeem pom tias yog kev siv cov txheej txheem dag ntxias los hloov lossis kho dua cov kev xav qub raws li cov ntaub ntawv tshiab uas tsis pom zoo nrog lawv cov kev kwv yees.

Kev Tshawb Fawb Txog Kev Paub Ua Ib Txoj Kev Hloov Pauv

Ib qho ntawm cov kev cuam tshuam tseem ceeb tshaj plaws ntawm kev dag ntxias yog tias tib neeg txoj kev paub raug saib ua ib qho txheej txheem hloov zuj zus. Popper tau sib cav tias kev txhim kho ntawm kev paub zoo ib yam li cov txheej txheem ntawm kev xaiv ntuj hauv cov tsiaj txhu uas muaj sia nyob. Hauv ob qho tib si, muaj ntau yam kev hloov pauv (ntawm cov kev xav lossis cov tsiaj txhu) uas raug sim los ntawm lawv ib puag ncig. Hauv cov ntsiab lus ntawm kev tshawb fawb, cov kev xav uas tiv taus kev sim siab raug suav hais tias yog 'cov neeg dim' kom txog thaum muaj pov thawj tshiab tsis lees paub lawv.

Popper tau txais kev tshoov siab los ntawm Darwinism hauv nws txoj kev txhim kho kev tshawb fawb. Nws tau sib cav tias peb tsis tas yuav nrhiav "qhov tseeb tag nrho," tab sis txuas ntxiv txhim kho peb cov kev xav kom nkag siab zoo dua txog lub ntiaj teb. Nws hais txog qhov tseem ceeb ntawm kev thuam thiab kev sib tham txog kev tshawb fawb, qhov twg txhua txoj kev xav yuav tsum tso chaw rau kev kho dua lossis hloov nrog ib qho zoo dua.

Kev Cuam Tshuam rau Kev Tshawb Fawb Txog Kev Tshawb Fawb thiab Lub Zej Zog

Popper cov kev xav txog kev paub txog lub ntiaj teb tau muaj kev cuam tshuam loj heev rau peb txoj kev xav txog kev tshawb fawb thiab txoj kev tshawb fawb. Los ntawm kev hais txog qhov tseem ceeb ntawm kev thuam thiab kev dag ntxias rau kev txhim kho kev tshawb fawb, Popper tau txhais dua qhov peb xav tias yog 'kev paub txog kev tshawb fawb'.

Ntxiv rau nws qhov kev cuam tshuam rau hauv kev tshawb fawb txog ntuj tsim, Popper cov ntsiab cai cuav kuj tseem siv rau hauv kev tshawb fawb txog zej zog, kev lag luam, thiab txawm tias kev xav txog kev nom kev tswv. Piv txwv li, hauv kev tshawb fawb txog zej zog, cov kev xav yuav tsum tau sim los ntawm cov ntaub ntawv empirical thiab tsis lees txais yog tias lawv tsis sib xws nrog cov pov thawj muaj. Qhov no muaj cov ntsiab lus tseem ceeb rau txoj kev tshawb fawb hauv cov kev qhuab qhia no.

Feem ntau, Popper cov kev xav cuav muaj feem cuam tshuam rau kev coj noj coj ua tseem ceeb hauv zej zog. Nws hais tias kev ywj pheej ntawm kev txawj ntse thiab txoj cai los hais lus thuam yog qhov tseem ceeb rau kev txhim kho kev paub. Yog li, Popper cov lus xaus kuj hu kom muaj lub zej zog qhib thiab ywj pheej dua, qhov twg kev sib cav sib ceg thiab kev sib tham txog kev txawj ntse raug txhawb kom ua cov cuab yeej rau kev nce qib.

Xaus

Karl Popper tau ua ib qho tseem ceeb rau peb txoj kev nkag siab txog kev paub txog kev tshawb fawb thiab txoj kev los ntawm nws txoj kev xav txog kev dag ntxias. Los ntawm kev tsis lees paub qhov kev txheeb xyuas thiab kev hais txog kev dag ntxias, Popper tau muab ib lub moj khaum tshiab rau cov kws tshawb fawb los mus cuag cov kev xav thiab kev xav.

Tsis tas li ntawd xwb, nws cov tswv yim tsis yog tsuas yog kev tshawb fawb xwb tab sis kuj muaj ntau yam cuam tshuam rau kev sib raug zoo hauv zej zog thiab txawm tias kev xav txog kev nom kev tswv, uas qhia txog qhov tseem ceeb ntawm kev thuam tsim kho thiab kev qhib siab ntawm kev txawj ntse. Popper lub tswv yim caw peb kom pom kev tshawb fawb ua ib qho txheej txheem ntawm kev hloov pauv ntawm kev paub uas raug sim thiab hloov kho tas li.

Tsab xov xwm no rov hais dua qhov tseem ceeb ntawm kev nkag siab txog Popper's epistemology, uas tsis yog rau cov kws tshawb fawb xwb tab sis kuj rau cov neeg uas tab tom nrhiav kev paub tseem ceeb thiab muaj zog hauv lub neej txhua hnub.

Sau ib qho lus tawm tswv yim