Karl Marx lub tswv yim ntawm kev ntseeg txog keeb kwm

Karl Marx lub tswv yim ntawm kev ntseeg keeb kwm

Kev xav txog tej khoom siv hauv keeb kwm yog ib qho ntawm Karl Marx txoj kev pab cuam uas muaj feem cuam tshuam tshaj plaws rau kev nkag siab txog lub zej zog thiab kev hloov pauv hauv keeb kwm. Los ntawm txoj kev no, Marx tau sim piav qhia tias cov hauv paus tseem ceeb ntawm kev loj hlob hauv zej zog tsis yog cov tswv yim abstract, kev coj ncaj ncees, lossis lub siab nyiam ntawm cov neeg tseem ceeb, tab sis yog cov khoom siv: tib neeg tsim lawv cov khoom siv li cas, kev ua haujlwm tau teeb tsa li cas, thiab cov txiv hmab txiv ntoo ntawm kev tsim khoom tau faib li cas. Kev xav txog tej khoom siv hauv keeb kwm feem ntau raug nkag siab tias yog Marx txoj kev "kev xav txog keeb kwm," tab sis nws qhov tseeb yog qhov dav dua: lub moj khaum kev xav hauv zej zog uas tso kev lag luam nom tswv ua lub hauv paus tseem ceeb rau kev tsim cov tsev kawm ntawv, kev cai lij choj, kab lis kev cai, thiab txawm tias tib neeg txoj kev xav.

Keeb Kwm thiab Lub Hom Phiaj ntawm Kev Ntseeg Keeb Kwm

Marx nyob rau lub sijhawm muaj kev hloov pauv loj heev: kev lag luam, kev loj hlob hauv nroog, thiab kev loj hlob ntawm kev lag luam niaj hnub no hauv Tebchaws Europe. Cov kev hloov pauv no tau yug los rau ib pawg neeg ua haujlwm hauv kev lag luam uas ua haujlwm ntev rau cov nyiaj hli qis, thaum nplua nuj rau cov tswv ntawm cov peev. Nyob rau hauv nruab nrab ntawm qhov xwm txheej no, Marx tau tsim kev thuam ntawm lub tswv yim ntawm kev xav zoo tagnrho uas suav tias cov tswv yim yog lub cev muaj zog ntawm keeb kwm. Nws tau cuam tshuam los ntawm Hegel, tshwj xeeb tshaj yog lub tswv yim ntawm dialectics (hloov pauv los ntawm kev tsis sib haum xeeb), tab sis tsis lees txais Hegel txoj kev xav zoo tagnrho. Hegel txoj kev sib cav "sawv saum nws lub taub hau," Marx hais; nws xav "tig nws rov qab" kom nws nyob hauv qhov tseeb ntawm cov khoom siv.

Lub hom phiaj ntawm keeb kwm khoom siv yog piav qhia txog cov kev cai dav dav ntawm kev hloov pauv hauv zej zog: vim li cas cov zej zog thiaj ruaj khov, vim li cas lawv thiaj ntsib teeb meem, thiab cov qauv tshiab ntawm lub zej zog tshwm sim li cas. Rau Marx, kev hloov pauv hauv keeb kwm tsis tshwm sim yam tsis muaj kev cuam tshuam. Muaj cov qauv uas tuaj yeem nkag siab los ntawm kev tshuaj xyuas cov qauv ntawm kev tsim khoom thiab kev sib raug zoo ntawm lub hwj chim uas nrog lawv.

Lub hauv paus, cov qauv saum toj kawg nkaus, thiab hom kev tsim khoom

Hauv lub moj khaum ntawm kev ntseeg txog khoom siv keeb kwm, Marx cais qhov txawv ntawm lub hauv paus (qauv kev lag luam) thiab lub hauv paus sab saud. Lub hauv paus suav nrog cov zog tsim khoom (txhais tau tias tsim khoom, thev naus laus zis, kev ua haujlwm, kev paub txog kev txawj ntse) thiab kev sib raug zoo ntawm kev tsim khoom (kev sib raug zoo ntawm cov neeg uas tswj hwm cov txhais tau tias tsim khoom thiab cov neeg ua haujlwm rau lawv). Lub hauv paus sab saud suav nrog cov koom haum nom tswv (lub xeev, txoj cai lij choj), kev xav, kev ntseeg, kab lis kev cai, kev kawm, thiab txoj kev ua neej.

Lub ntsiab lus tseem ceeb ntawm Marx tsis yog hais tias kev lag luam "txiav txim siab" txhua yam, tab sis qhov kev tsim kho kev lag luam ua lub luag haujlwm txiav txim siab hauv cov ntsiab lus loj dua: nws tsim cov kev txwv ntawm kev nom kev tswv thiab kev xav. Piv txwv li, ib txoj cai lij choj ntawm cov cuab yeej cuab tam ntiag tug tsim kho kom sib haum xeeb nrog lub zej zog uas vam khom kev muaj tus kheej ntawm cov khoom tsim tawm. Ntawm qhov tod tes, kev hloov pauv tseem ceeb hauv hom kev tsim khoom feem ntau yuam kom lub superstructure hloov kho.

Lwm lub tswv yim tseem ceeb yog hom kev tsim khoom. Hom kev tsim khoom sib xyaw ua ke cov zog tsim khoom thiab kev sib raug zoo ntawm kev tsim khoom. Thoob plaws keeb kwm, Marx tau txheeb xyuas ntau hom kev tsim khoom tseem ceeb: kev sib koom ua ke thaum ub, kev ua qhev, kev ua nom ua tswv, kev lag luam, thiab lub peev xwm rau kev sib raug zoo / kev sib koom ua ke. Txhua tus muaj nws tus kheej lub tswv yim sab hauv, cov chav kawm tseem ceeb, thiab cov qauv sib txawv ntawm kev siv tsis raug thiab kev tsis sib haum xeeb.

Chav Kawm Hauv Zej Zog thiab Kev Tsis Sib Haum Xeeb ua Lub Cev Muaj Zog ntawm Keeb Kwm

Keeb kwm ntawm kev xav txog khoom siv hauv keeb kwm tso kev tawm tsam hauv chav kawm ua lub hauv paus tseem ceeb ntawm kev hloov pauv hauv zej zog. Marx tau hais tias "keeb kwm ntawm txhua lub zej zog uas twb muaj lawm yog keeb kwm ntawm kev tawm tsam hauv chav kawm." Chav kawm tsis yog tsuas yog ib pawg kev lag luam xwb, tab sis yog ib qho chaw ua haujlwm hauv kev sib raug zoo ntawm kev tsim khoom: leej twg yog tus tswv ntawm cov khoom tsim khoom thiab leej twg tsis yog. Hauv kev lag luam capitalism, ob chav kawm tseem ceeb yog cov bourgeoisie (cov tswv ntawm peev) thiab cov proletariat (cov neeg ua haujlwm uas muag lawv lub zog ua haujlwm).

Kev tsis sib haum xeeb hauv chav kawm tshwm sim los ntawm kev sib cav sib ceg. Cov neeg nplua nuj nrhiav kev kom tau txiaj ntsig ntau tshaj plaws, thaum cov neeg ua haujlwm hauv zej zog nrhiav kev txhim kho cov nyiaj hli thiab kev nyob zoo. Qhov kev ntxhov siab no tsis yog tsuas yog ua rau muaj kev tsis sib haum xeeb hauv kev lag luam xwb (piv txwv li, kev tawm tsam), tab sis kuj ua rau muaj kev tsis sib haum xeeb hauv kev nom kev tswv thiab kev xav (kev sib tw txog cov cai, cov lus piav qhia txog kev ua haujlwm thiab kev txom nyem, thiab kev raug cai ntawm lub kaw lus).

Txawm li cas los xij, kev tsis sib haum xeeb tsis yog ib qho "teeb ​​meem hauv zej zog" xwb; rau Marx, nws yog ib txoj hauv kev hloov pauv. Thaum muaj kev tsis sib haum xeeb hauv ib hom kev tsim khoom loj hlob tuaj, muaj kev kub ntxhov tshwm sim, qhib kev rau kev hloov pauv mus rau hom kev tsim khoom tshiab.

Cov Lus Qhia Txog Khoom Siv: Kev Tsis Sib Haum Xeeb Hauv Kev Lag Luam Capitalism

Ib qho cim ntawm Marx txoj kev xav yog kev sib cav sib ceg: kev hloov pauv tshwm sim los ntawm kev tsis sib haum xeeb sab hauv. Hauv kev lag luam capitalism, qhov kev tsis sib haum xeeb tseem ceeb yog tias kev tsim khoom yog kev sib raug zoo (uas muaj ntau tus neeg ua haujlwm, cov koom haum lag luam, thiab cov lag luam loj), tab sis kev muaj cov khoom tsim tawm yog tus kheej (cov txiaj ntsig ntws mus rau cov tswv ntawm peev). Qhov kev tsis sib haum xeeb no ua rau muaj ntau yam tshwm sim: kev tsis sib luag, kev siv tsis raug, thiab kev kub ntxhov ntawm kev lag luam tsis tu ncua.

Ib qho ntawm Marx txoj kev tshuaj xyuas tseem ceeb yog tus nqi ntxiv. Cov neeg ua haujlwm tsim tus nqi los ntawm lawv txoj haujlwm, tab sis cov nyiaj hli uas lawv tau txais tsawg dua tus nqi uas lawv tsim; qhov sib txawv dhau los ua cov nyiaj tau los ntawm kev lag luam. Los ntawm qhov no, kev siv tsis raug cai tsis yog tsuas yog kev ua phem ntawm tus kheej xwb, tab sis ua lub hauv paus ntawm kev sib raug zoo ntawm kev lag luam.

Qhov kev tsis sib haum xeeb kuj pom tseeb hauv kev lag luam capitalism txoj kev nyiam ua kom muaj kev tsim khoom ntau ntxiv los ntawm kev siv thev naus laus zis, uas, ntawm ib sab, nthuav dav peev xwm tsim khoom tab sis, ntawm qhov tod tes, tuaj yeem txo cov nyiaj hli, tshem tawm cov neeg ua haujlwm, thiab ua rau muaj kev poob haujlwm ntau ntxiv. Qhov tshwm sim yog kev ntxhov siab hauv zej zog thiab kev tsis ruaj khov.

Kev xav thiab kev paub

Kev xav txog tej khoom siv keeb kwm tsis tsis quav ntsej txog tej tswv yim; nws tshuaj xyuas seb tej tswv yim tau tsim thiab ua haujlwm li cas hauv zej zog. Marx tau qhia txog lub tswv yim ntawm kev xav ua ib pawg ntawm tej tswv yim uas feem ntau ua rau tej kev txiav txim hauv zej zog uas twb muaj lawm raug cai. Kev xav ua rau kev sib raug zoo tsis sib xws zoo li "ntuj tsim," "tsim nyog," lossis "raws li nws yuav tsum yog."

Qhov no yog qhov uas lub tswv yim ntawm kev paub txog chav kawm tshwm sim. Cov proletariat, raws li Marx, tuaj yeem ntsib lub xeev ntawm kev paub tsis tseeb - lees txais cov txiaj ntsig uas pab tau cov chav kawm kav - lossis tsim kom muaj kev paub txog chav kawm tseem ceeb, nkag siab txog nws txoj haujlwm thiab kev txaus siab ua ke. Kev hloov pauv loj hauv zej zog xav tau kev hloov pauv ntawm theem ntawm lub koom haum thiab kev paub, tsis yog kev nyuaj siab nyiaj txiag xwb.

Lub Xeev thiab Txoj Cai hauv Kev Ntseeg Keeb Kwm

Marx pom lub xeev tsis yog ib lub koom haum nruab nrab uas sawv saum toj ntawm txhua pawg, tab sis yog ib tus neeg sawv cev rau cov txiaj ntsig ntawm cov chav kawm tseem ceeb. Txoj cai kuj raug nkag siab tias yog ib qho cuab yeej uas feem ntau tswj hwm kev ruaj khov ntawm kev sib raug zoo ntawm kev tsim khoom. Qhov no tsis tau txhais hais tias txhua txoj cai ntawm lub xeev ncaj qha pab cov neeg nplua nuj, tab sis feem ntau, lub xeev ua lub luag haujlwm hauv kev tswj hwm cov xwm txheej rau kev tsim kho ntawm kev lag luam: kev ruaj ntseg ntawm daim ntawv cog lus, kev tiv thaiv khoom vaj khoom tsev, thiab kev ruaj ntseg hauv zej zog.

Txawm li cas los xij, Marx kuj lees paub tias lub xeev tuaj yeem yog qhov chaw sib ntaus sib tua. Cov cai tswjfwm kev ua haujlwm, se, kev kawm, thiab kev ruaj ntseg hauv zej zog yog cov piv txwv ntawm kev tsis sib haum xeeb hauv chav kawm tuaj yeem cuam tshuam rau lub xeev thiab ua rau muaj kev sib haum xeeb hauv kev nom kev tswv.

Cov Theem Keeb Kwm thiab Kev Tshuaj Xyuas ntawm Determinism

Kev xav txog tej khoom siv hauv keeb kwm feem ntau raug nkag siab yuam kev tias yog ib txoj kev xav uas xav tias keeb kwm yuav tsum dhau mus rau theem nyuaj. Txawm li cas los xij, thaum Marx hais txog cov qauv dav dav, nws kuj hais txog lub luag haujlwm ntawm cov xwm txheej tseeb, kev tawm tsam nom tswv, thiab kev ua ntawm tib neeg. Tib neeg "ua lawv tus kheej keeb kwm," tab sis tsis yog nyob rau hauv cov xwm txheej ntawm lawv tus kheej xaiv; lawv tau txais ib qho qauv khoom siv.

Yog li ntawd, kev xav txog tej khoom siv hauv keeb kwm yog ib txoj kev uas zoo dua los nyeem: tshawb nrhiav seb kev hloov pauv hauv thev naus laus zis, kev teeb tsa haujlwm, kev muaj, thiab kev faib khoom muaj nqis ua rau muaj kev hloov pauv nom tswv thiab kab lis kev cai li cas. Nws tso cai rau kev hloov pauv keeb kwm thoob plaws ntau qhov chaw, thaum tseem qhia txog cov qauv kev tsis sib haum xeeb uas rov tshwm sim.

Qhov Tseem Ceeb ntawm Kev Ntseeg Txog Khoom Siv Keeb Kwm Niaj Hnub No

Hauv lub ntiaj teb niaj hnub no, kev xav txog tej khoom siv hauv keeb kwm tseem ceeb rau kev txhais cov xwm txheej xws li kev tsis sib luag thoob ntiaj teb, kev tswj hwm ntawm cov tuam txhab thoob ntiaj teb, kev lag luam platform, thiab kev hloov pauv ntawm kev ua haujlwm vim yog kev siv tshuab. Ntau yam teeb meem hauv zej zog - los ntawm kev nkag mus rau tsev nyob thiab kev kawm mus rau kev noj qab haus huv - tuaj yeem tshuaj xyuas tau los ntawm kev sib raug zoo ntawm kev tsim khoom thiab kev faib cov peev txheej. Txawm tias kev sib cav txog kab lis kev cai, tus kheej, thiab xov xwm tuaj yeem taug qab mus rau lawv cov kev sib txuas rau kev lag luam thiab cov qauv hwj chim.

Txawm li cas los xij, qhov kev cuam tshuam no tsis tau txhais hais tias kev xav txog khoom siv keeb kwm tsis muaj nws cov neeg thuam. Qee cov neeg xav sib cav tias Marx tau hais ntau dhau txog chav kawm kev lag luam thiab tsis tau muab qhov chaw txaus rau lwm yam xws li poj niam txiv neej, haiv neeg, ecology, thiab kev nyuaj ntawm kab lis kev cai. Txawm li cas los xij, ntau cov kev lig kev cai ntawm kev xav tom qab - Western Marxism, kev xav tseem ceeb, thiab kev kawm txog kev lag luam niaj hnub - tau tsim thiab nthuav dav kev xav txog khoom siv keeb kwm kom nkag siab ntau dua rau cov qhov no.

Kev kaw

Karl Marx lub tswv yim ntawm kev ntseeg keeb kwm muab ib txoj hauv kev los nkag siab txog keeb kwm ua ib qho txheej txheem uas muaj hauv lub neej ntawm tib neeg: kev tsim khoom, kev ua haujlwm, khoom vaj khoom tsev, thiab kev tsis sib haum xeeb ntawm pawg neeg. Los ntawm cov tswv yim ntawm lub hauv paus thiab sab saud, hom kev tsim khoom, kev sib cav sib ceg, thiab kev thuam ntawm kev xav, Marx tau muab ib lub cuab yeej muaj zog los tshawb pom tias lub hwj chim ua haujlwm li cas hauv zej zog. Txawm hais tias muaj kev sib cav txog qhov tseeb ntawm nws cov lus kwv yees kev hloov pauv, kev ntseeg keeb kwm tseem yog ib qho ntawm cov qauv muaj zog tshaj plaws rau kev nkag siab txog kev sib raug zoo ntawm kev lag luam thiab kev hloov pauv hauv zej zog, thiab rau kev nug leej twg tau txais txiaj ntsig thiab leej twg raug kev txom nyem los ntawm qhov kev txiav txim uas twb muaj lawm.

Sau ib qho lus tawm tswv yim