Kev Siv Tshuab thiab Kev Hloov Pauv Hauv Zej Zog los ntawm Lub Zeem Muag Anthropological
Pendahuluuan
Kev kawm txog tib neeg yog kev kawm txog tib neeg, los ntawm ob qho tib si kev xav txog tsiaj txhu thiab kab lis kev cai. Hauv lub caij nyoog no ntawm kev lag luam thoob ntiaj teb, thev naus laus zis tau nce qib sai thiab cuam tshuam yuav luag txhua yam ntawm tib neeg lub neej. Los ntawm kev sib txuas lus mus rau kev thauj mus los, thev naus laus zis tau hloov pauv txoj kev uas tib neeg cuam tshuam nrog lub ntiaj teb thiab nrog ib leeg. Yog li ntawd, kev nkag siab txog kev sib raug zoo ntawm thev naus laus zis thiab kev hloov pauv hauv zej zog yog qhov teeb meem tseem ceeb hauv kev kawm txog tib neeg. Tsab xov xwm no yuav tshawb nrhiav seb thev naus laus zis cuam tshuam li cas rau kev hloov pauv hauv zej zog los ntawm kev xav txog tib neeg, saib ntau qhov piv txwv.
Keeb Kwm ntawm Kev Txhim Kho Tshuab thiab Nws Cov Kev Cuam Tshuam
Kev siv tshuab yog qhov tshwm sim ntawm kev sib sau ua ke ntawm tib neeg txoj kev paub txog lub ntiaj teb thiab nws ua haujlwm li cas. Txij li thaum ub los txog rau niaj hnub no, kev siv tshuab tau yog tus tsav tsheb loj ntawm kev hloov pauv hauv zej zog. Piv txwv li, kev tsim cov cuab yeej pob zeb hauv lub sijhawm Paleolithic ua rau tib neeg thaum ntxov tuaj yeem yos hav zoov thiab sau qoob loo tau zoo dua. Kev hloov mus rau kev siv tshuab ua liaj ua teb hauv Neolithic tau coj kev hloov pauv tseem ceeb hauv zej zog, suav nrog kev tsim cov zej zog nyob thiab kev tshwm sim ntawm kev sib cais hauv zej zog.
Tom qab Kev Hloov Pauv Kev Lag Luam hauv xyoo pua 18th, thev naus laus zis tau dhau los ua qhov tseem ceeb. Cov tshuab txhawb nqa kev tsim khoom loj thiab kev thauj mus los, xws li kev tsheb ciav hlau thiab cov nkoj ua pa, tau hloov pauv ntau yam kev lag luam thiab kev sib raug zoo. Kev faib khoom tau sai dua thiab ua haujlwm tau zoo dua, kev loj hlob hauv nroog tau nce ntxiv, thiab cov qauv kev sib raug zoo tau pib hloov pauv, nrog rau kev tshwm sim ntawm cov chav kawm ua haujlwm coob hauv cov nroog loj.
Kev Siv Tshuab Digital thiab Kev Sib Txuas Lus Thoob Ntiaj Teb
Thaum nkag mus rau hauv lub xyoo pua 21st, kev hloov pauv digital tau coj kev hloov pauv loj dua. Lub internet, qhov siab tshaj plaws ntawm thev naus laus zis digital, tau txuas lub ntiaj teb hauv kev sib txuas lus nyuaj thiab ceev ceev. Los ntawm kev xav ntawm tib neeg, cov thev naus laus zis no tau muaj kev cuam tshuam loj heev rau tib neeg cov qauv kev sib raug zoo , tus kheej, thiab txoj kev xav.
Ua ntej, thev naus laus zis digital tau coj kev hloov pauv tseem ceeb rau txoj kev uas tib neeg sib txuas lus. Cov platform social media xws li Facebook, Twitter, thiab Instagram tso cai rau tib neeg los ntawm thoob plaws lub ntiaj teb sib tham thiab sib qhia cov ntaub ntawv hauv lub sijhawm tiag tiag. Qhov no tau cuam tshuam rau txoj kev uas tib neeg tsim cov cim kev sib raug zoo thiab kab lis kev cai . Tib neeg tsis raug txwv rau thaj chaw lossis cov zej zog hauv zos los tsim lawv tus kheej, tab sis tuaj yeem txuas nrog lub zej zog thoob ntiaj teb ntawm cov neeg uas muaj kev nyiam thiab tus nqi zoo sib xws.
Qhov thib ob, thev naus laus zis digital kuj cuam tshuam rau peb txoj kev xav txog kev txhawj xeeb hauv zej zog thiab kab lis kev cai. Piv txwv li, kev tawm tsam hauv zej zog xws li MeToo thiab Black Lives Matter tau txais kev txhawb nqa thoob ntiaj teb los ntawm cov platform digital. Cov thev naus laus zis no ua rau muaj kev tawm tswv yim dav dua thiab sai dua, ua kom muaj kev hloov pauv hauv zej zog uas yuav siv sijhawm ntev dua hauv cov xwm txheej ib txwm muaj.
Kev Cuam Tshuam ntawm Technology rau Tsev Neeg thiab Cov Qauv Hauv Zej Zog
Kev siv tshuab tsis yog tsuas yog cuam tshuam rau cov tib neeg xwb tab sis kuj cuam tshuam rau cov qauv loj dua hauv zej zog xws li tsev neeg. Hauv cov zej zog ib txwm muaj , tsev neeg feem ntau yog lub hauv paus ntawm cov qauv hauv zej zog, nrog rau lub luag haujlwm thiab lub luag haujlwm meej meej rau txhua tus tswv cuab. Txawm li cas los xij, kev siv tshuab niaj hnub no tau hloov pauv qhov kev hloov pauv no.
Kev sib txuas lus hauv online tso cai rau cov tswv cuab hauv tsev neeg uas nyob deb sib nrug kom sib txuas lus tau, tab sis nws kuj hloov txoj kev uas lawv sib tham tim ntsej tim muag. Piv txwv li, kev siv xov tooj ntse ntawm lub rooj noj mov lossis thaum lub sijhawm sib sau ua ke tuaj yeem txo qhov kev sib tham tim ntsej tim muag uas ib txwm tseem ceeb rau kev tswj hwm kev sib raug zoo hauv tsev neeg.
Tsis tas li ntawd xwb, cov thev naus laus zis tsim menyuam xws li kev siv tshuaj chiv menyuam hauv vitro thiab kev yug menyuam sab nraud kuj cuam tshuam rau cov tswv yim ntawm tsev neeg thiab cov xeeb ntxwv. Cov kev xav txog tib neeg txog lub tswv yim ntawm "tsev neeg" yuav tsum tau nthuav dav kom suav nrog cov qauv tshiab uas tshwm sim los ntawm cov kev tsim kho tshiab no.
Kev Hloov Pauv Nyiaj Txiag thiab Kev Sib Raug Zoo ntawm Kev Ua Haujlwm
Kev siv tshuab kuj tau coj kev hloov pauv loj hauv cov qauv kev lag luam thiab kev sib raug zoo ntawm cov neeg ua haujlwm. Lub caij nyoog kev lag luam tau tsim cov chav kawm ua haujlwm hauv Hoobkas, tab sis kev hloov pauv digital tau hloov ntau tus ntawm lawv mus rau hauv cov ntaub ntawv thev naus laus zis thiab cov neeg ua haujlwm pabcuam.
Lub tswv yim ntawm "kev lag luam gig" yog ib qho piv txwv tseeb ntawm kev siv thev naus laus zis hloov pauv kev sib raug zoo ntawm kev ua haujlwm. Los ntawm cov platform xws li Uber, Airbnb, thiab TaskRabbit, thev naus laus zis ua rau tib neeg ua haujlwm tau yooj ywm thiab ywj pheej. Txawm li cas los xij, qhov kev hloov pauv no kuj coj cov teeb meem tshiab ntsig txog kev ruaj ntseg haujlwm thiab cov cai ntawm cov neeg ua haujlwm.
Tsis tas li ntawd xwb, kev siv tshuab thiab kev txawj ntse ntawm cov khoom siv (AI) tab tom pib hloov cov haujlwm ua tes thiab kev tswj hwm. Txawm hais tias cov thev naus laus zis no ua rau muaj kev ua haujlwm zoo thiab kev tsim khoom ntau ntxiv, lawv kuj ua rau muaj teeb meem ntawm kev poob haujlwm thiab kev tsis sib luag ntawm kev lag luam.
Kev Xav Txog Tib Neeg Hauv Kev Sib Tham Txog Kev Siv Tshuab Yav Tom Ntej
Los ntawm kev xav txog tib neeg, nws yog ib qho tseem ceeb kom nkag siab txog thev naus laus zis tsis yog ib qho khoom sib cais tab sis yog ib feem tseem ceeb ntawm tib neeg kab lis kev cai. Kev thev naus laus zis yog tsim los ntawm kev xav tau ntawm zej zog, kev ntseeg, thiab kev cai, tib lub sijhawm tsim lawv.
Ib qho teeb meem tseem ceeb los ntawm kev xav txog tib neeg yog peb yuav ua li cas thiaj tswj tau thiab pab txhawb kev hloov pauv thev naus laus zis kom ntseeg tau tias nws coj cov txiaj ntsig dav dav rau zej zog yam tsis muaj kev cuam tshuam rau tib neeg tus nqi. Kev siv thev naus laus zis muaj peev xwm loj heev los daws cov teeb meem thoob ntiaj teb xws li kev txom nyem, kev hloov pauv huab cua, thiab kev tsis sib luag, tab sis nws txoj kev vam meej feem ntau nyob ntawm seb peb tswj nws li cas.
Xaus
Kev siv tshuab thev naus laus zis yog ib lub zog uas muaj zog heev uas txuas ntxiv cuam tshuam thiab raug tsim los ntawm tib neeg lub zej zog. Txij li cov cuab yeej yooj yim hauv lub sijhawm prehistoric mus rau kev txawj ntse hauv lub caij niaj hnub no, kev siv tshuab thev naus laus zis coj los hloov pauv hauv zej zog. Los ntawm kev xav txog tib neeg, kev nkag siab txog kev sib raug zoo ntawm kev siv tshuab thev naus laus zis thiab lub zej zog yog qhov tseem ceeb rau kev daws cov teeb meem thiab cov cib fim uas yuav los tom ntej. Yog li, kev xav thiab kev xav txog kev siv tshuab thev naus laus zis tuaj yeem pab peb tsim lub ntiaj teb uas ncaj ncees, vam meej, thiab muaj kev siab zoo dua.