Tsab Xov Xwm: Kev Sib Raug Zoo ntawm Anthropology thiab Lwm Yam Kev Tshawb Fawb Xws Li Sociology thiab Psychology
Pendahuluuan
Kev kawm txog tib neeg yog kev kawm txog tib neeg, suav nrog kev kawm txog tsiaj txhu thiab kab lis kev cai, nrog rau kev hloov pauv ntawm tib neeg. Kev kawm no nrhiav kev nkag siab txog ntau yam ntawm tib neeg lub neej hauv keeb kwm thiab kev coj noj coj ua. Txawm li cas los xij, kom nkag siab ntau ntxiv txog tib neeg, kev kawm txog tib neeg feem ntau cuam tshuam nrog lwm yam kev kawm, tshwj xeeb tshaj yog kev kawm txog zej zog thiab kev puas siab puas ntsws. Tsab xov xwm no yuav tham txog kev sib raug zoo ntawm kev kawm txog tib neeg thiab lwm yam kev kawm, xws li kev kawm txog zej zog thiab kev puas siab puas ntsws, thiab yuav ua li cas kev koom ua ke no muab kev nkag siab tob dua hauv kev nkag siab txog tib neeg qhov nyuaj.
Kev Kawm Txog Tib Neeg thiab Kev Kawm Txog Zej Zog
Kev Tshawb Fawb thiab Kev Tsom Xam
Anthropology thiab sociology ob leeg kawm txog tib neeg lub zej zog, tab sis muaj qee qhov sib txawv tseem ceeb hauv lawv txoj kev thiab kev tsom mus rau:
1. Kev Tshawb Fawb Txog Haiv Neeg thiab Kev Txheeb Xyuas: Kev tshawb fawb txog haiv neeg feem ntau siv cov txheej txheem kev tshawb fawb txog haiv neeg uas muaj kev soj ntsuam los ntawm cov neeg koom nrog thiab kev xam phaj tob tob kom nkag siab txog tib neeg kab lis kev cai thiab tus cwj pwm hauv cov ntsiab lus tshwj xeeb. Kev tshawb fawb txog zej zog, ntawm qhov tod tes, feem ntau siv cov txheej txheem txheeb cais thiab kev soj ntsuam los tshuaj xyuas cov ntaub ntawv dav dua.
2. Qhov Kev Kawm Txog Tib Neeg: Feem ntau, kev kawm txog tib neeg tsom mus rau cov pab pawg me me lossis cov zej zog tshwj xeeb nrog kev kawm tob txog lawv cov kab lis kev cai thiab kev lis kev cai. Lub sijhawm no, kev kawm txog zej zog feem ntau kawm txog cov zej zog ntawm qhov loj dua thiab seb cov qauv kev sib raug zoo cuam tshuam li cas rau tus cwj pwm ntawm tus kheej thiab pab pawg hauv ntau yam xwm txheej.
Kev Sib Tshuam thiab Kev Koom Tes
Txawm hais tias lawv qhov sib txawv hauv txoj kev qhia, ob qho kev qhuab qhia muaj ntau qhov kev sib tshuam thiab thaj chaw ntawm kev koom tes:
1. Kev Kawm Txog Cov Tsev Kawm Ntawv Hauv Zej Zog: Ob qho kev kawm no kawm txog cov tsev kawm ntawv hauv zej zog xws li tsev neeg, kev kawm, kev ntseeg, thiab kev lag luam. Cov kws tshawb fawb txog zej zog xav paub txog kev ua haujlwm thiab cov qauv ntawm cov tsev kawm ntawv no hauv zej zog feem ntau, thaum cov kws tshawb fawb txog neeg yuav tsom mus rau seb cov tsev kawm ntawv no ua haujlwm li cas hauv cov kab lis kev cai tshwj xeeb.
2. Kev Hloov Pauv Hauv Zej Zog thiab Kab Lis Kev Cai: Cov kws tshawb fawb txog zej zog thiab cov kws tshawb fawb txog neeg ob leeg xav paub txog kev hloov pauv hauv zej zog thiab kab lis kev cai, txawm hais tias lawv txoj kev xav yuav txawv. Cov kws tshawb fawb txog zej zog yuav tshuaj xyuas kev hloov pauv los ntawm lub zeem muag loj , thaum cov kws tshawb fawb txog neeg yuav tsum tau them sai sai rau qhov cuam tshuam ntawm cov kev hloov pauv no rau cov zej zog tshwj xeeb.
3. Cov Txheej Txheem Tshawb Fawb: Cov txheej txheem tshawb fawb xws li kev xam phaj thiab kev soj ntsuam yog siv los ntawm ob qho kev kawm, txawm hais tias muaj ntau yam sib txawv. Kev tshawb fawb txog zej zog tuaj yeem tau txais txiaj ntsig los ntawm kev ntxiv txoj hauv kev ethnographic kom nkag siab tob dua, thaum anthropology tuaj yeem nthuav dav nws qhov kev siv los ntawm kev siv cov ntaub ntawv txheeb cais thiab kev tshuaj xyuas loj.
Kev Kawm Txog Tib Neeg thiab Kev Xav
Kev Mus Rau Tib Neeg
Kev puas siab puas ntsws kawm txog tus cwj pwm ntawm tus kheej thiab cov txheej txheem ntawm lub hlwb, thaum kev kawm txog tib neeg tsom mus rau ntau yam kab lis kev cai thiab kev sib raug zoo. Txawm hais tias lawv txoj kev sib txawv, ob qho tib si muaj feem cuam tshuam nrog kev nkag siab txog tib neeg.
1. Tej Yam Txog Biopsychosocial: Kev kawm txog lub hlwb feem ntau hais txog tus neeg thiab siv txoj kev kawm txog biopsychosocial uas muab cov yam ntxwv ntawm lub cev, kev puas siab puas ntsws, thiab kev sib raug zoo ua ke. Kev kawm txog tib neeg tuaj yeem ua kom txoj kev kawm no nplua nuj dua los ntawm kev ntxiv cov ntsiab lus kab lis kev cai tshwj xeeb dua.
2. Kev Cai thiab Kev Noj Qab Haus Huv Lub Siab: Cov kws tshawb fawb txog tib neeg thiab cov kws kho mob hlwb feem ntau koom tes hauv kev kho mob lub siab kom nkag siab txog kev coj noj coj ua cuam tshuam li cas rau kev xav thiab kev teb rau kev puas siab puas ntsws. Piv txwv li, cov tswv yim ntawm kev puas siab puas ntsws tuaj yeem txawv ntawm cov kab lis kev cai sab hnub poob thiab sab hnub tuaj, thiab qhov kev nkag siab no yog qhov tseem ceeb hauv kev muab cov kev pabcuam kev noj qab haus huv lub siab uas cuam tshuam rau kab lis kev cai .
Kev Kawm Txog Kev Kawm Sib Txawv
Kev sib xyaw ua ke ntawm kev kawm txog tib neeg thiab kev puas siab puas ntsws ua rau muaj ntau yam kev kawm me me xws li kev puas siab puas ntsws ntawm kab lis kev cai thiab kev puas siab puas ntsws hla kab lis kev cai.
1. Kev puas siab puas ntsws ntawm kab lis kev cai: Kev puas siab puas ntsws ntawm kab lis kev cai tshuaj xyuas seb kab lis kev cai cuam tshuam li cas rau tib neeg txoj kev xav, kev xav, thiab kev coj cwj pwm. Piv txwv li, cov txiaj ntsig ntawm kab lis kev cai tuaj yeem txiav txim siab seb yam dab tsi suav tias yog tus cwj pwm ib txwm muaj lossis tsis zoo hauv zej zog. Kev kawm txog tib neeg muab kev nkag siab tob txog kab lis kev cai uas tseem ceeb rau txoj kev tshawb fawb no.
2. Kev Kawm Txog Kab Mob Hlwb Thoob Plaws Kab Lis Kev Cai: Daim teb no kawm txog kev puas siab puas ntsws los ntawm kev xav thoob plaws kab lis kev cai, tsom mus rau seb kab lis kev cai cuam tshuam li cas rau qhov ua rau muaj kab lis kev cai, kev tshwm sim, thiab kev kho mob ntawm kev puas siab puas ntsws. Daim ntawv tshawb fawb no suav nrog kev kawm txog ntau yam kab mob tshwj xeeb hauv kab lis kev cai uas tej zaum yuav tsis pom muaj nyob rau hauv kev faib tawm ntawm kev puas siab puas ntsws ntawm sab hnub poob.
Qhov Tseeb Txog Kev Koom Tes
Covid-19 kis mus thoob
Ib qho piv txwv tseeb ntawm qhov uas peb yam kev kawm no - anthropology, sociology, thiab psychology - ua haujlwm ua ke yog nyob rau hauv kev teb rau COVID-19 kev sib kis.
1. Kev Cuam Tshuam rau Zej Zog thiab Kab Lis Kev Cai: Cov kws tshawb fawb txog zej zog tshuaj xyuas cov kev cuam tshuam rau zej zog thiab kev lag luam ntawm tus kab mob sib kis, xws li kev tsis sib luag ntxiv thiab kev hloov pauv hauv kev sib raug zoo hauv zej zog. Cov kws tshawb fawb txog tib neeg tuaj yeem ntxiv kev xav tob dua txog kab lis kev cai, xws li cov pab pawg neeg sib txawv teb li cas rau cov cai tswjfwm kev noj qab haus huv pej xeem.
2. Kev Noj Qab Haus Huv ntawm Lub Siab: Cov kws kho mob hlwb tab tom kawm txog kev cuam tshuam ntawm lub siab ntawm tus kab mob sib kis, suav nrog kev ntxhov siab, kev ntxhov siab, thiab kev nyuaj siab. Nrog kev pab los ntawm cov kws tshawb fawb txog tib neeg, lawv tuaj yeem nkag siab tias cov lus teb no sib txawv li cas ntawm ntau haiv neeg thiab yuav ua li cas kev cuam tshuam kev noj qab haus huv ntawm lub siab tuaj yeem hloov kho rau cov pab pawg neeg sib txawv.
3. Kev Sib Txuas Lus thiab Kev Ntseeg Siab: Kev sib raug zoo thiab kev ntseeg siab rau pej xeem hauv cov ntaub ntawv kev noj qab haus huv kuj yog ib qho tseem ceeb ntawm ntau yam kev kawm. Cov kws kho mob hlwb tshuaj xyuas cov txheej txheem uas cov tib neeg ua cov ntaub ntawv, thaum cov kws tshawb fawb txog zej zog thiab cov kws tshawb fawb txog neeg tshawb nrhiav lub luag haujlwm ntawm cov zej zog, cov qauv kab lis kev cai, thiab cov qauv hauv zej zog hauv kev tsim cov kev ntseeg no.
Xaus
Kev sib cuam tshuam ntawm kev kawm txog tib neeg thiab lwm yam kev kawm xws li kev sib raug zoo hauv zej zog thiab kev puas siab puas ntsws ua rau peb nkag siab ntau ntxiv txog tib neeg hauv ntau qhov chaw nyuaj thiab muaj txiaj ntsig zoo. Kev koom ua ke ntawm cov kev kawm ntau yam no tso cai rau cov kws tshawb fawb los tshuaj xyuas tib neeg los ntawm ntau qhov kev xav, los ntawm qib me me ntawm cov tib neeg mus rau qib loj ntawm cov qauv hauv zej zog . Los ntawm kev koom tes no, peb tsis yog tsuas yog tau txais kev nkag siab tob dua xwb tab sis kuj tau txais cov cuab yeej zoo dua rau kev daws teeb meem kev sib raug zoo, kev coj noj coj ua, thiab kev noj qab haus huv ntawm lub hlwb. Kev koom tes no kuj qhib lub sijhawm rau kev tshawb fawb tshiab thiab muaj feem cuam tshuam hauv kev hloov pauv thoob ntiaj teb.